Wynagrodzenie akordowe i jego wysokość

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 14 grudnia 2021

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Wynagrodzenie akordowe jest szczególnym rodzajem rozliczania się za wykonaną pracę. Zanim zgodzisz się na taki system rozliczania, warto wiedzieć, na czym on polega.

Z poniższego artykułu dowiesz się, z czym wiąże się praca na akord i jakie przywileje Ci przysługują. Przedstawimy również kilka zalet, jakie niesie ze sobą ten sposób wynagradzania.

Najpopularniejsze sposoby wynagradzania za pracę

Wśród wielu systemów wynagradzania za pracę można wyróżnić:

  • system czasowy,

  • system akordowy,

  • system prowizyjny.

W systemie czasowym pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie, uzależnione jedynie od czasu, który spędza w pracy. W systemie akordowym czynnikiem decydującym o wysokości pensji jest liczba wykonanych jednostek pracy. System prowizyjny zakłada z kolei wynagrodzenie uzależnione od liczby zawartych transakcji. Ten sposób wynagradzania najczęściej jest stosowany w odniesieniu do takich zawodów jak handlowiec i sprzedawca. Ich zarobek stanowi najczęściej procent od sprzedaży lub zawartego kontraktu.

Czym jest praca na akord?

Praca na akord to system wynagradzania, który jest ściśle związany z ilością wykonanej pracy. Wysokość wypłaty w tym systemie jest uzależniona od liczby wytworzonych produktów, wykonanych czynności lub stawki za określoną jednostkę pracy. Wydajność pracownika jest kluczowym czynnikiem wpływającym na wysokość jego zarobków. Twoja wypłata może być inna w każdym miesiącu.

Stawka akordowa to na przykład 5 zł za każdy wszyty do spodni zamek błyskawiczny. Od tego, ile wszyjesz zamków, zależy, ile zarobisz. Prawdopodobnie określona będzie również minimalna liczba zamków, które należy wszyć w danej jednostce czasu. Wysokość stawki oraz normy powinny być ujęte w umowie o pracę.

Aby praca na akord była w ogóle możliwa, muszą zostać ustalone normy. Przy ustalaniu norm pracy, pracodawca powinien wziąć pod uwagę realne możliwości techniczne i organizacyjne, jakie zapewnia pracownikowi. Obowiązek zawiadomienia pracownika o ustalonych normach spoczywa na pracodawcy. Pracownik musi znać normy, zanim przystąpi do wykonywania pracy.

Rodzaje pracy na akord

Wynagrodzenie za pracę na akord może być obliczane na różne sposoby. Zależnie od tego, który system obowiązuje w danym zakładzie pracy, wyróżnia się akord:

  • prosty, w którym stawka wynagrodzenia za każdą wykonaną jednostkę pracy jest stała;

  • czasowy, w którym wynagrodzenie zależne jest od stopnia wykorzystania czasu przeznaczonego na wykonanie pracy;

  • progresywny, w którym stawka wynagrodzenia za jednostkę wykonanej pracy wzrasta w przypadku wypracowania liczby przekraczającej przyjętą normę;

  • degresywny, w którym stawka wynagrodzenia za jednostkę wykonanej pracy ulega obniżeniu w przypadku wydajności poniżej przyjętej normy;

  • zryczałtowany, w którym wynagrodzenie jest ustalone z góry za wykonanie całej pracy;

  • indywidualny, w którym podstawę wynagradzania uzależnia się od wyników pracy pojedynczego pracownika;

  • zespołowy, w którym podstawę wynagradzania uzależnia się od wyników pracy zespołu pracowniczego.

Niektóre z tych systemów mogą być stosowane równocześnie.

Kto może pracować na akord?

Pracować na akord można w bardzo wielu zawodach. Ten system wynagradzania jest najczęściej stosowany w zawodach związanych z produkcją. W tego typu profesjach stosunkowo proste jest zmierzenie wydajności pracownika. Wśród zawodów, w których powszechna jest praca na akord, wyróżniamy:

  • krawcową,

  • pakowacza,

  • osoby pracujące przy zbiorach owoców i warzyw,

  • osoby pracujące przy taśmie produkcyjnej.

W tych profesjach łatwo jest ustalić normy, według których wycenia się pracę. Na przykład na podstawie badania wydajności 5 pracowników, prowadzonego przez 1 miesiąc, można przyjąć, że pojedyncza osoba powinna być w stanie zapakować w ciągu godziny 15 paczek o określonych gabarytach.

Wynagrodzenie akordowe – zasady

Praca w systemie akordowym podlega określonym przepisom, które regulują poszczególne kwestie dotyczące sposobu organizacji pracy i obliczania wynagrodzenia.

1. Zasady obliczania wynagrodzenia

Pracownik zatrudniony na akord może pracować na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia. Przepisy art. 6 i 7 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę stanowią, że pracownicy pozostający w stosunku pracy mają prawo do wynagrodzenia w wysokości minimalnego wynagrodzenia miesięcznego, a zleceniobiorcy do minimalnej stawki godzinowej.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 września 2020 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2021 r. od 1 stycznia 2021 r. minimalne wynagrodzenie miesięczne wynosi 2800 zł brutto. Minimalna stawka godzinowa wynosi natomiast 18,30 zł brutto.

Nawet w sytuacji, gdy pracownik nie był w stanie w danym miesiącu wypracować określonej normy, należy mu się pensja w wysokości minimalnego wynagrodzenia miesięcznego lub minimalnej stawki godzinowej. Pracodawca ma zatem obowiązek wyrównać wynagrodzenie do stawek minimalnych. Wyrównanie musi być wykonane na koniec każdego miesiąca i wypłacone zgodnie z terminem wypłaty pensji określonym w umowie, nie później niż do 10. dnia następnego miesiąca.

2. Praca na akord a nadgodziny

Wobec osób pracujących na akord stosuje się ogólne przepisy dotyczące norm i czasu pracy. Zgodnie z artykułem 129. § 1. Kodeksu Pracy, czas pracy to zazwyczaj:

  • 8 godzin na dobę,

  • 40 godzin w tygodniu,

  • 5 dni w tygodniu.

Pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę przysługuje zatem prawo do wynagrodzenia za godziny nadliczbowe.

3. Praca na akord a urlop

Osoba zatrudniona na akord na podstawie umowy o pracę otrzymuje prawo do płatnego urlopu, którego długość jest regulowana przez przepisy Kodeksu Pracy.

Do obliczenia wynagrodzenia urlopowego uwzględnia się wynagrodzenie akordowe oraz premię regulaminową. Nie wlicza się natomiast wyrównania do pensji minimalnej. Aby obliczyć wysokość wynagrodzenia należnego w czasie urlopu, należy przyjętą podstawę z ostatnich 12 miesięcy podzielić przez liczbę godzin przepracowanych w tym czasie. Otrzymany wynik mnożymy następnie przez liczbę godzin, które spędzilibyśmy w pracy w czasie odpowiadającym urlopowi.

4. Praca na akord a chorobowe

Jako pracownik na etacie rozliczany w systemie akordowym odprowadzasz składki do ZUS. Przysługuje Ci zatem także prawo do zasiłku chorobowego i innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Przy wyliczaniu podstawy wymiaru zasiłku bierze się pod uwagę przeciętną miesięczną płacę za 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających okres choroby.

Jak wprowadzić system pracy na akord?

Jeżeli w danym zakładzie pracy do tej pory obowiązywał inny system pracy, a pracodawca postanawia zmienić system rozliczania, zmiana może odbyć się na dwa sposoby.

1. Na podstawie porozumienia zmieniającego

W tym przypadku bardzo ważna jest świadoma zgoda obu stron. Pracownik musi dokładnie wiedzieć, jakie zmiany zajdą w organizacji pracy i sposobie rozliczania. Nowe stawki wynagradzania można zawrzeć w aneksie do umowy. Pod porozumieniem zmieniającym musi podpisać się pracownik i pracodawca.

2. Poprzez wypowiedzenie zmieniające warunki płacy i pracy

Tutaj zastosowanie mają ogólne zasady dotyczące wypowiadania umowy o pracę wynikające z Kodeksu Pracy. Zgodnie z art. 36. § 1. Kodeksu Pracy okres wypowiedzenia w przypadku umowy zawartej na czas określony i na czas nieokreślony uzależniony jest od czasu trwania stosunku pracy i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;

  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;

  • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

W treści wypowiedzenia powinny się znaleźć następujące zapisy:

  • informacja o przyczynie dokonywanych zmian (w przypadku osoby zatrudnionej na czas nieokreślony);

  • informacja, że jeśli przed upływem połowy okresu wypowiedzenia pracownik nie zgłosi sprzeciwu, oznacza to wyrażenie automatycznej zgody na zmianę warunków (wniesienie sprzeciwu będzie skutkowało rozwiązaniem umowy wraz z upływem okresu wypowiedzenia);

  • informacja o możliwości odwołania się do Sądu Pracy.

Dowiedz się więcej: Co to jest okres wypowiedzenia umowy o pracę.

Korzyści wynikające z pracy na akord

Praca na akord, o ile jest świadomie wybranym systemem pracy, a warunki spisane na umowie są uczciwe i dobrze wynegocjowane, może przynosić określone korzyści. Ten system sprawdzi się w przypadku osób lubiących mierzyć się z wyzwaniami. Jeśli chcesz mieć realny wpływ na wysokość swojego wynagrodzenia, prawdopodobnie zadowoli Cię praca na akord.

Pracując na akord, nie możesz zarobić mniej niż płaca minimalna, możesz za to zarobić znacznie więcej i nie musisz prosić szefa o podwyżkę. Wszystko zależy od Twojej wydajności. Kiedy Twoja forma wzrasta, możesz zarobić naprawdę duże sumy. W chwilach słabości masz pewność, że nie otrzymasz pensji poniżej określonej kwoty.

Zależnie od systemu premiowania, jaki przyjęto w danym zakładzie pracy, masz także prawo do dodatkowych gratyfikacji. W wielu przedsiębiorstwach przyjęte są określone progi, po których osiągnięciu przyjęta stawka wzrasta o określony procent.

Pamiętaj o tym, że nie od razu będziesz osiągać takie wyniki jak bardziej doświadczeni koledzy. Jeśli presja czasu i konieczności wypracowywania norm działa na Ciebie demotywująco, raczej nie decyduj się na pracę akordową.

Dowiedz się więcej: Motywacja do pracy – co sprawia, że chce nam się pracować?

Odkryj więcej artykułów