Umowa-zlecenie a nieobecność

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 18 listopada 2021

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Obecnie coraz więcej pracodawców proponuje podwładnym podpisanie umowy-zlecenia. Jest to jedna z umów cywilno-prawnych. Czy faktycznie taki kontrakt jest dla zatrudnionych korzystny? Jak wygląda kwestia umowy-zlecenia a nieobecności? Oto odpowiedzi na kilka ważnych pytań.

Czym jest umowa-zlecenie?

Umowa-zlecenie podpisywana jest między zleceniodawcą a zleceniobiorcą. Na jej podstawie osoba zatrudniania musi wykonać określone zadania za ustaloną stawkę. Jedną z najważniejszych różnic między tym rodzajem kontraktu a umową o pracę jest podstawa prawna, opisująca stosunek prawny między przełożonym a podwładnym. W przypadku umowy o pracę jest to Kodeks pracy, a w przypadku umowy-zlecenia Kodeks cywilny. Oznacza to, że wszystkie zasady, zawarte w Kodeksie pracy, na przykład dotyczące urlopu czy nieobecności spowodowanej chorobą, nie odnoszą się do osoby, która podpisała umowę-zlecenie. Oto kilka najważniejszych różnic między tymi kontraktami:

  • zlecenie może być wykonane przez osobę trzecią, przy umowie o pracę nie ma takiej możliwości,

  • zleceniobiorca (osoba zatrudniona) nie musi wykonywać zadań w miejscu pracy w określonym czasie (ale musi zrealizować zadania terminowo),

  • przy umowie-zlecenie wynagrodzenie nie musi być wypłacane co miesiąc, może być tygodniowo czy w formie dniówki.

Dla pracodawców podpisanie umowy-zlecenia jest korzystniejsze niż zawarcie umowy o pracę ze względu na niższe koszty. Zleceniobiorca nie jest też traktowany jako pracownik firmy, co wiąże się z brakiem benefitów, płatnego urlopu czy nieobecności spowodowanej chorobą. Z drugiej strony umowa-zlecenie to dobre rozwiązanie dla studentów lub osób, które preferują pracę zdalną. Jest bowiem bardziej elastyczna, dzięki czemu można wybierać godziny wypełniania zadań, podróżować i wypełniać zadania w różnych miejscach.

Jakie prawa ma osoba, która podpisała umowę-zlecenie?

Kodeks pracy to dokument dokładnie określający prawa i obowiązki zarówno pracownika, jak i pracodawcy. Jak w takim razie wygląda sytuacja osoby zatrudnionej na podstawie umowy-zlecenia? Czy skoro nie mają do niej zastosowania przepisy Kodeksu pracy nie ma ona żadnych praw?

Przy umowie-zlecenie nie musisz przychodzić do pracy codziennie na 8 godzin. Z reguły przełożony dokładnie określa, czy zadania muszą być realizowane w biurze, hali produkcyjnej czy w dowolnym miejscu. Oczywiście nadal liczy się jakość pracy. Zatrudniający ma prawo ocenić, czy wszystkie obowiązki zostały poprawnie wypełnione. Musi jednak pamiętać o wypłaceniu wynagrodzenia za wykonaną pracę. W przeciwnym razie sprawa może trafić do sądu.

Czy w przypadku umowy-zlecenia można iść na urlop?

Z prawnego punktu widzenia pracownikiem można nazwać jedynie osobę, która jest zatrudniona w oparciu o umowę o pracę. Zgodnie z art. 152 Kodeksu pracy pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Jego wymiar zależy od stażu pracy. Na 20 dni może liczyć osoba, która pracowała w różnych firmach krócej niż 10 lat. Jeśli staż pracy przewyższa dekadę, to liczba dni zwiększa się do 26.

Umowa-zlecenie nie wlicza się jednak do stażu pracy, a to oznacza, że osoba zatrudniona w takiej formie nie ma prawa do płatnego wypoczynku. Jeśli zatem chcesz pojechać na wakacje, pracodawca nie płaci Ci za dni wolne. Nie oznacza to, że musisz rezygnować z urlopu. Należy jednak omówić tę kwestię z przełożonym, by ustalić dogodny dla obu stron termin.

Czy pracodawca może się nie zgodzić na dni wolne? W przypadku umowy o pracę urlop jest prawem zatrudnionego wynikającym z przepisów prawnych, dlatego odmowa jest złamaniem przepisów. Niestety inaczej jest przy umowie-zleceniu. Przełożony nie musi się zgadzać na dni wolne podwładnego, a to oznacza, że nie masz też żadnej podstawy, by zgłosić tę kwestię na przykład do sądu pracy. Pracodawcy z reguły zgadzają się na urlopy osób zatrudnionych w oparciu o umowę-zlecenie. Obecnie coraz więcej przełożonych ma świadomość, że każda osoba potrzebuje odpoczynku, dlatego warto poruszyć tę kwestię z zatrudniającym.

Czy przy umowie-zleceniu obowiązuje urlop na żądanie?

Kolejny przywilej pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę to urlop na żądanie. Wszystkie zasady dotyczące tego rodzaju nieobecności zawarte są w art. 167 Kodeksu pracy. Ponownie sytuacja dotyczy jedynie umowy o pracę.

Co zatem powinna zrobić osoba, która podpisała umowę-zlecenie, ale w związku z różnymi przyczynami losowymi nie może przyjść do pracy (jeśli zadania wykonywane są w biurze, sklepie czy na hali produkcyjnej)? W takiej sytuacji należy poinformować przełożonego o zaistniałej sytuacji. Z reguły za taki dzień nie wypłaca się żadnego wynagrodzenia (inaczej jest w przypadku umowy o pracę).

Brak informacji o nieobecności może powodować automatyczne rozwiązanie współpracy. W przypadku umowy-zlecenia nie obowiązuje żaden okres wypowiedzenia. Jeśli zatem nie chcesz stracić zatrudnienia z dnia na dzień, lepiej poinformować pracodawcę, że z przyczyn niezależnych nie możesz się zjawić w miejscu pracy.

Choroba przy umowie-zleceniu

Każdy pracownik może czasem zachorować. Osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę przynoszą w takiej sytuacji zwolnienie lekarskie, czyli popularne L4. Oznacza to, że w okresie zaleconym przez lekarza muszą powstrzymać się od wykonywania obowiązków, a pracodawca nie może od nich żądać, by stawiły się w tym czasie w miejscu pracy. Okres nieobecności jest w tym przypadku częściowo płatny, ponieważ z pensji odprowadzane są składki na ubezpieczenie chorobowe.

Choroby zdarzają się także osobom realizującym zadania w oparciu o umowę-zlecenie. W tym wypadku również warto przynieść pracodawcy zwolnienie lekarskie potwierdzające niemożność wypełniania obowiązków. Zleceniodawca nie może wymagać pojawienia się w biurze podczas choroby, ale zatrudniona osoba podczas nieobecności niestety nie otrzymuje wynagrodzenia. Przy umowie-zlecenie składki na ubezpieczenie chorobowe są dobrowolne. To zatrudniona osoba określa, czy chce, by pensja została pomniejszona o odpowiednią kwotę. Coraz więcej osób, które podpisały umowę-zlecenie, decyduje się na opłatę składek chorobowych, ponieważ stanowią pewną formę zabezpieczenia podczas choroby.

Wady i zalety umowy-zlecenia

Umowa o pracę, dokładnie opisana przez Kodeks pracy, jest korzystniejsza dla pracownika, również jeśli chodzi o prawa dotyczące nieobecności. W znacznie większym stopniu chroni ona interesy osoby zatrudnionej, o czym doskonale wiedzą przedsiębiorcy.

Umowa-zlecenie daje znacznie mniejsze możliwości, jeśli chodzi o płatny urlop czy nieobecność wywołaną chorobą. Ma jednak także swoje zalety. To idealne rozwiązanie dla studentów, którzy chcą pogodzić naukę z zarabianiem pieniędzy. Umowę-zlecenie wybierają także osoby lubiące podróżować, ponieważ jest to o wiele bardziej elastyczny typ współpracy. Oczywiście nie w każdym wypadku podróże są możliwe czasami zatrudniony musi wypełniać zadania w dokładnie określonym w umowie miejscu. Wszystko zależy od rodzaju pracy i warunków, jakie przedstawił zatrudniający w umowie.

Odkryj więcej artykułów

  • Technik radiolog – zarobki i perspektywy zawodowe
  • Jak obliczyć wysokość zasiłku rehabilitacyjnego?
  • Ile zarabia kryminolog?
  • Jakie są zarobki technologa żywności?
  • Ile zarabia specjalista ds. controllingu?
  • Wskazówki, jak obliczyć urlop proporcjonalny
  • Zarobki merchandisera, obowiązki i predyspozycje
  • UI designer – zarobki i główne zadania
  • L4 po ustaniu stosunku pracy
  • Ile zarabia makijażystka?
  • Ile zarabia biotechnolog? Specyfika zawodu i płace
  • Ile wynosi średnia płaca w Polsce