Ile razy można przeliczyć emeryturę?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 1 września 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Wysokość świadczenia, które pobierają emeryci i emerytki, może ulegać zmianom na przestrzeni czasu. Zależy to m.in. od kontynuowania przez nich aktywności zawodowej. Ile razy można przeliczyć emeryturę i gdzie należy wnioskować o taką możliwość? W tym artykule znajdziesz wszystkie informacje dotyczące omawianego zagadnienia. Podpowiemy także, komu przysługuje prawo do wspomnianego przeliczenia.

Ile razy można przeliczyć emeryturę?

Od 1 stycznia 2022 r. świadczenie może być przeliczane maksymalnie raz w ciągu roku, a nie jak do tej pory – co kwartał. W myśl aktu prawnego osobie, która spełni określone wymogi, przysługuje prawo do ponownego przeliczenia świadczenia, a ZUS nie może go odmówić.

Jaka jest podstawa do wyliczenia emerytury?

Podstawę do obliczenia przysługującej emerytury stanowi zgromadzona kwota ze składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem wartości zwaloryzowanych na koncie głównym oraz subkontach. Świadczenie emerytalne jest wynikiem podzielenia podstawy obliczenia przez średnią długość dalszego życia, prognozowaną dla osób w wieku świadczeniobiorcy, który przechodzi na emeryturę. Dane te są aktualizowane za pośrednictwem komunikatu ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jest on obwieszczany co roku do dnia 31 marca (wartość obowiązuje wspólnie dla kobiet i mężczyzn).

Kiedy można skorzystać z ponownego przeliczenia emerytury?

Istnieje kilka sytuacji uprawniających osoby otrzymujące świadczenie do ponownego przeliczenia przysługującej kwoty. Mają one miejsce w momencie, gdy:

  • przy pierwszorazowym składaniu wniosku o emeryturę, świadczeniobiorca nie posiadał wszystkich dokumentów poświadczających okresy ubezpieczenia, które powinny być uwzględnione;

  • świadczeniobiorca może udokumentować zarobki osiągnięte po przyznaniu świadczenia;

  • emeryt lub emerytka opłacał składki na ubezpieczenie społeczne i równocześnie pobierał świadczenie.

Przeliczenie następuje zawsze na wniosek świadczeniobiorców i jest dokonywane od miesiąca, w którym dany wniosek został złożony. W sytuacji, gdyby okazało się, że po przekalkulowaniu emerytowi przysługuje niższa kwota emerytury, ZUS pozostawia ją w pierwotnej wysokości.

Istnieje kilka możliwości, w jaki sposób można ponownie przeliczyć emeryturę. Zastosowana metoda zależy od tego, na jakich zasadach zostało przyznane świadczenie.

Jak przeliczyć emeryturę przyznaną na starych zasadach?

Stara emerytura składa się z trzech części:

  • socjalnej – stanowi 24% kwoty bazowej,

  • przysługującej za okresy składkowe – po 1,3% podstawy wymiaru emerytury za każdy udokumentowany rok,

  • należnej za okresy nieskładkowe – po 0,7% podstawy za każdy kolejny rok.

Z dniem 1 stycznia 2022 weszły w życie zmiany dotyczące przeliczania emerytury wypłacanej na starych zasadach.

Przeliczenie świadczenia, gdy emeryt lub emerytka pozostaje aktywny zawodowo

Osoba na emeryturze, która pozostaje czynna zawodowo i podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, może zgłosić wniosek o ponowne wyliczenie kwoty, uwzględniając okresy składkowe, które nastąpiły po przejściu na emeryturę. Należy to zrobić po zakończeniu kwartału kalendarzowego.

W sytuacji, gdy osiągane przez daną osobę dochody wpłyną na wysokość podstawy wymiaru emerytury, może ona również wnioskować o jej powtórne przeliczenie dokumentując zarobki:

  • z dowolnych 20 lat, w których podlegała ubezpieczeniu społecznemu;

  • z 10 kolejnych lat spośród 20 ostatnich, które poprzedzały przyznanie emerytury.

Do wniosku o przeliczenie podstawy można wskazać zarobki, które były osiągnięte częściowo lub w całości po przejściu na emeryturę.

Niepracujący emeryt

W związku ze zmianami, które weszły w życie na początku roku 2022, do ponownie przeliczanego świadczenia nie będą brane pod uwagę okresy nieskładkowe. Jedynie poświadczone odpowiednimi dokumentami okresy składkowe zostaną uwzględnione i wpłyną na wysokość emerytury. Za każdy miesiąc ZUS dolicza 1,3% podstawy wymiaru świadczenia. Wniosek można złożyć w dowolnym momencie (np. kiedy otrzyma się dokumenty od byłego pracodawcy). Za pracę na podstawie umowy o pracę przyjmuje się najniższą krajową pensję, adekwatną do wymiaru etatu i czasu zatrudnienia.

Jak ponownie przeliczyć emeryturę na nowych zasadach?

Emerytura na nowych zasadach przysługuje osobom urodzonym po 31 grudnia 1948. Można ją ponownie przeliczyć w następujących przypadkach:

  • gdy po jej przyznaniu świadczeniobiorca podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu z innego tytułu;

  • świadczeniobiorca uzyskał nowe dochody, które wpłyną na wysokość kapitału początkowego.

W takich wypadkach emerytura jest przeliczana w następujący sposób:

  • ZUS sumuje składki, które wpłynęły od miesiąca, w którym przyznano emeryturę do miesiąca wpłynięcia wniosku.

  • Uzyskana kwota zostaje zwaloryzowana.

  • Ostatecznie kwota zostaje podzielona przez średnią dalszego życia.

Wniosek o przeliczenie świadczenia można złożyć po upływie roku kalendarzowego, jeżeli emeryt lub emerytka pozostaje zatrudniony. W przypadku, gdy stosunek pracy wygasa – można to zrobić bezpośrednio po tym fakcie.

Komu nie przysługuje prawo do ponownych przeliczeń?

Z możliwości ponownych przeliczeń nie mogą skorzystać osoby, które:

  • są urodzone przed 1 stycznia 1949, nabyły świadczenie na zasadach starego systemu i nie pracują;

  • są urodzone po 31 grudnia 1948, nabyły prawa na nowych zasadach (z uwzględnieniem średniego dalszego trwania życia) i nie pracują.

Gdzie należy złożyć wniosek?

Wniosek o ponowne przeliczenie należnej emerytury można złożyć osobiście w najbliższym oddziale ZUS lub za pomocą platformy elektronicznej. W tym celu należy wypełnić formularz ERPO, który jest dostępny na stronie zakładu.

Emerytura wypłacana z KRUS

Emerytura rolnicza przysługuje osobie ubezpieczonej (może to być rolnik lub domownik), która spełnia poniższe wymagania:

  • osiągnęła wymagany wiek emerytalny (60 lub 65 lat),

  • podlegała ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez co najmniej 25 lat,

  • ewentualnie osiągnęła wiek 55 lub 60 lat i podlegała ubezpieczeniu przez co najmniej 30 lat.

Należy podkreślić, że dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 przy ustalaniu prawa do świadczenia nie bierze się pod uwagę okresów ubezpieczenia innych niż rolnicze.

Przeliczenia emerytury z KRUS

Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego systematycznie, raz do roku, waloryzuje i przelicza należne świadczenia. Polega to na przemnożeniu emerytury podstawowej przez wskaźnik wymiaru, który jest indywidualnie ustalany dla każdego świadczeniobiorcy. W każdym momencie emeryt lub emerytka może wnioskować o ponowne ustalenie wysokości świadczenia. Należy to zrobić za pomocą oświadczenia. W jego treści muszą się znaleźć następujące informacje:

  • Dane osobowe

  • Numer świadczenia

  • Adres jednostki terenowej KRUS, do której wniosek jest kierowany

  • Tytuł dokumentu

  • Prośba, z którą świadczeniobiorca się zgłasza

  • Data

  • Miejscowość

  • Odręczny podpis świadczeniobiorcy

Wniosek można złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty.

Odpowiedź na pytanie, ile razy można przeliczyć emeryturę, zależy od tego, na jakich zasadach została ona przyznana. Można to zrobić nie częściej niż raz do roku, ale istnieją sytuacje (np. emeryt rezygnujący z zatrudnienia), kiedy ta reguła nie obowiązuje.

Odkryj więcej artykułów

  • Ile zarabia kosmetolog?
  • Praca i zarobki koordynatora produkcji
  • Australia – zarobki, pozwolenia na pracę
  • Argentyna – zarobki, poszukiwane zawody
  • Wynagrodzenie akordowe i jego wysokość
  • Ile zarabia celnik?
  • Podwyżka po okresie próbnym i nie tylko
  • Zwolnienie na dziecko: ile płatne, na jak długo i dla kogo?
  • Ile zarabia technik farmacji – zarobki i perspektywy
  • Ile zarabia manikiurzystka?
  • Jak prosić o podwyżkę?
  • Ile zarabia inżynier ds. jakości?