Jak obliczyć lata pracy do emerytury?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 12 maja 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Jeżeli się zastanawiasz, jak obliczyć lata pracy do emerytury, to jesteś w dobrym miejscu! Zapoznając się z naszym artykułem, dowiesz się, jak obliczyć lata pracy do emerytury, czym się wspomóc przy dokonywaniu szacunków oraz gdzie zasięgnąć szczegółowych informacji.

Główne zasady dokonywania obliczeń

Beneficjentem świadczenia emerytalnego może zostać osoba, która osiągnęła wiek emerytalny. W przypadku mężczyzn jest to 65. rok życia, a w przypadku kobiet 60. Ponadto należy osiągnąć wymaganą liczbę lat pracy. Także tutaj istnieje zróżnicowanie ze względu na płeć. Dla mężczyzn ustawodawca przewidział okres 25 lat, natomiast dla kobiet 20.

Wyróżnia się dwie podstawowe kategorie czasu pracy: okresy składkowe i nieskładkowe. Aby można było przejść na emeryturę, okresy nieskładkowe nie mogą przekraczać 1/3 długości składkowych. Przykładowo osoba, w przypadku której okresy składkowe wynoszą w sumie 15 lat, doliczyć może do nich jedynie 5 lat okresów nieskładkowych (niezależnie ich wykazanej liczby).

W razie braku wystarczającej liczby lat uwzględnić można okresy uzupełniające. Jeżeli nie osiąga się wymaganego progu, ZUS daje możliwość ujęcia okresu pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy.

Co wlicza się do okresów składkowych?

Zalicza się do nich przede wszystkim okres zatrudnienia. W rozumieniu ZUS okresy składkowe obejmują w pierwszej kolejności lata przepracowane, potwierdzone odpowiednimi świadectwami pracy, zaświadczeniami lub innymi odpowiednimi dokumentami. Uwzględnia się również okresy:

  • ubezpieczenia społecznego duchownych (w pewnych szczególnych przypadkach),

  • czynnej służby w Wojsku Polskim,

  • działalności kombatanckiej,

  • pobierania zasiłku macierzyńskiego,

  • związane ze szczególnymi przypadkami osadzenia w więzieniach za działalność polityczną, zatrudnienia poza granicami państwa późniejszych repatriantów lub pracy na rzecz organizacji nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 roku,

  • pracy w wielu służbach mundurowych, m.in. Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej czy Służbie Celnej, przy czym w przypadku przyznania emerytury lub renty dla żołnierzy zawodowych i innych członków służb mundurowych okresy te nie zostaną uwzględnione przy ustalaniu prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Okresy składkowe obejmują także okresy przed 15 listopada 1991 roku, za które została opłacona składka, gdy nie istniał taki obowiązek. Są to między innymi:

  • praca po ukończeniu 15 roku życia, której warunki zostały szczegółowo opisane przez ZUS,

  • okresy pracy przymusowej, w tym na przykład na rzecz hitlerowskich Niemiec, Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich czy wskutek rozkazu władz alianckich,

  • zatrudnienie młodocianych na terenie państwa polskiego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 1975 roku,

  • praca wykonywana podczas odbywania na terenie państwa polskiego kary pozbawienia wolności, aresztu lub tymczasowego aresztowania w wymiarze nie mniejszym niż połowa pełnego wymiaru przewidzianego dla danej pracy,

  • okresy, w których po ustaniu stosunku pracy nie była ona wykonywana, jednak wypłacane było wynagrodzenie lub odszkodowanie,

  • czasowe pozostawanie bez pracy na terenie Polski w związku z niemożnością jej otrzymania lub podjęcia stosownego szkolenia zawodowego, a także niewykonywanie pracy przed 31 lipca 1991 roku na skutek represji politycznych,

  • czas, w którym pozostawało się w Polsce posłem lub senatorem,

  • okresy prowadzenia na obszarze państwa polskiego pozarolniczej działalności gospodarczej, zarówno tej, za którą odprowadzana była składka, jak i tej zwolnionej od jej opłacania, oraz takiej, która prowadzona była przed dniem objęcia obowiązkiem odprowadzania składek (gdy prowadzenie działalności odpowiadało warunkom ubezpieczenia)

  • i wiele innych, o których informacje można znaleźć na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Czym są okresy nieskładkowe?

Okresy nieskładkowe to czas, kiedy nie występował obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie. Podobnie jak w przypadku okresów składkowych, kategoria ta obejmuje wiele przypadków. Są to między innymi:

  • okresy pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy,

  • okresy pobierania zasiłków z ubezpieczenia społecznego, chorobowego lub rehabilitacyjnego,

  • czas, kiedy po ustaniu zatrudnienia praca nie była wykonywana, ale wypłacane było odszkodowanie,

  • bezpłatne urlopy,

  • okresy braku zatrudnienia związane z opieką nad dziećmi, również tymi z niepełnosprawnością (przysługują wtedy dodatkowe lata, wliczane do sumy okresów nieskładkowych)

  • w niektórych okolicznościach okresy braku zatrudnienia związane z koniecznością opieki nad członkiem rodziny,

  • okres nauki na uczelni wyższej.

Okresy uwzględniane w wymiarze podwójnym

Istnieją okresy, które przy określaniu prawa do emerytury uwzględnia się podwójnie. Należą do nich między innymi wspomniane już wcześniej okresy działalności kombatanckiej, pracy przymusowej lub osadzenia w więzieniu za działalność polityczną. Nie są one jednak liczone podwójnie, gdy szacuje się wysokość świadczenia emerytalnego.

Okresy uzupełniające

Okresy uzupełniające pozwalają osiagnąć wymagany prób, jeśli okresy składkowe i nieskładkowe okażą się niewystarczające. Zalicza się do nich:

  • okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia, przed 1 lipca 1977 roku,

  • okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, które przypadały przed 1983 rokiem,

  • okresy ubezpieczenia społecznego rolników, w przypadku których opłacone zostały odpowiednie składki (na podstawie osobnych przepisów).

Co ważne, podane okresy nie mogą być uwzględnione, jeżeli zależy od nich uzyskanie prawa do emerytury bądź renty na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Szczególne przypadki przyznawania emerytury

Pewne grupy zawodowe mają zupełnie inne zasady ustalania prawa do emerytury. Mowa tu między innymi o osobach rozliczających się w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, członkach służb mundurowych, sędziach czy osobach urodzonych w latach 19491968, wykonujących zawody podwyższonego ryzyka, w szczególnych warunkach. Jak widać, wyjątków jest wiele, dlatego zachęcamy do sprawdzenia na stronach ZUS, czy zawód, który wykonujesz, uprawnia Cię do wcześniejszego przejścia na emeryturę.

Typ umowy a emerytura

Wiele osób wykonuje obowiązki służbowe na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Czy ten fakt ma konsekwencje, jeżeli chodzi o prawo do pobierania emerytury? Pytanie może budzić wątpliwości, ponieważ umowa zlecenie niesie pewne korzyści dla zleceniodawcy (nie musi na przykład przeprowadzać szkolenia BHP). Podlega ona jednak oskładkowaniu podobnie jak umowa o pracę. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy składki są już odprowadzane z innego źródła (np. z tytułu umowy o pracę).

Podsumowanie

W artykule wyjaśniliśmy, jak obliczyć lata pracy do emerytury. Mamy nadzieję, że zgromadzona i uporządkowana wiedza pomoże Ci sprawnie oszacować, kiedy przekroczysz próg przepracowanych lat uprawniających do przejścia na zasłużony odpoczynek! Jeżeli chcesz ustalić wysokość swojej przyszłej emerytury, skorzystaj z kalkulatora ZUS.

Odkryj więcej artykułów