Jak obliczyć dochód netto?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 30 września 2021

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Prawie każdy słyszał o dochodzie netto i brutto, jednak nie wszyscy rozumieją różnice pomiędzy nimi. Co więcej, spora grupa osób nie wie, jak obliczyć dochód netto, znając wysokość dochodu brutto. Wiedza ta niejednokrotnie będzie przydatna w codziennym życiu, warto więc poznać zasady i pojęcia z tym związane.

W tym artykule wyjaśnimy, czym są dochód netto i brutto, jakie są pomiędzy nimi różnice oraz jak obliczyć dochód netto, znając wysokość wynagrodzenia brutto. Pokażemy również, jakie różnice w obliczaniu dochodu netto występują pomiędzy pracownikami a osobami prowadzącymi działalność gospodarczą.

Co to jest dochód?

Dochód to różnica pomiędzy przychodem a kosztami jego uzyskania. Innymi słowy, z dochodem będziemy mieli do czynienia zawsze wtedy, gdy nasze przychody przewyższają koszty. W przypadku pracowników przychód zawsze będzie większy od kosztów uzyskania, gdyż taki jest właśnie charakter wynagrodzenia za pracę.

W innej sytuacji są osoby prowadzące działalność gospodarczą. W ich przypadku może dojść do sytuacji, w której koszty przewyższą przychody. Mamy wtedy do czynienia nie z dochodem, lecz ze stratą.

Dochód brutto

Dochodem brutto jest tak zwane wynagrodzenie całkowite, czyli kwota zapisana w umowie o pracę. Innymi słowy, jest to wynagrodzenie przed pomniejszeniem o wymagane prawem podatki oraz składki.

Dochód netto

Dochód netto otrzymujemy w wyniku odjęcia od wynagrodzenia całkowitego zaliczki na podatek dochodowy, składek na ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne (w części finansowanej przez pracownika). W potocznym rozumieniu dochód netto to dochód „na rękę”, a więc ta kwota, która co miesiąc wpływa na Twój rachunek bankowy.

Dochód netto przedsiębiorcy

Jak wspomniano wyżej, sytuacja przedsiębiorców jest nieco inna. Osoby prowadzące działalność gospodarczą dochód netto obliczają, pomniejszając przychody o koszty ich uzyskania oraz należną zaliczkę na podatek dochodowy.

Dowiedz się więcej: Wynagrodzenie brutto i netto: definicje i przykłady.

Co pomniejsza dochód brutto?

Jeżeli jesteś pracownikiem, kwota miesięcznego wynagrodzenia, którą masz wpisaną w umowie o pracę, podlega rozmaitym potrąceniom. Wśród nich wyróżnić można:

  • składki na ubezpieczenia społeczne – emerytalne, rentowe, chorobowe;

  • składki na ubezpieczenie zdrowotne,

  • zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Dochód brutto pracownika może być również pomniejszany o inne odliczenia. Ze względu na ich nieobowiązkowy charakter nie będą jednak uwzględniane przy obliczeniach w tym artykule. Do tego typu odliczeń zaliczyć możemy na przykład:

  • składki na dobrowolne ubezpieczenia (na życie, grupowe i tym podobne),

  • składki na organizacje pracowników (związki zawodowe),

  • pożyczki z zakładowych funduszy pożyczkowych.

W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej dochód brutto (o ile wystąpi) pomniejszany jest o podatek dochodowy.

Jak obliczyć dochód netto?

Jesteś pracownikiem

Podstawą do obliczeń będzie dla Ciebie wynagrodzenie całkowite, czyli kwota brutto wpisana w umowie o pracę. Aby obliczyć dochód netto, musisz wykonać w odpowiedniej kolejności kilka obliczeń, które, choć niezbyt skomplikowane, mogą nastręczać trudności. Ustalić należy:

  • wysokość składek społecznych finansowanych przez pracownika (wynagrodzenie brutto) x 13,71%

  • podstawę do wyliczenia składki zdrowotnej: (wynagrodzenie brutto) - (składki społeczne)

  • składkę zdrowotną wpłacaną do ZUS-u: (podstawa składki zdrowotnej) x 9%

  • część składki zdrowotnej podlegająca odliczeniu od podatku: (podstawa składki zdrowotnej) x 7,75%

  • wysokość miesięcznego kosztu uzyskania przychodu – 250 zł (lub 300 zł gdy miejsce twojego zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy i nie uzyskujesz dodatku za rozłąkę),

  • miesięczną kwotę wolną od podatku – 43,76 zł

  • podstawę opodatkowania zaokrągloną do pełnych złotych: (wynagrodzenie brutto) - (składki na ubezpieczenie społeczne) - (koszt uzyskania przychodu)

  • wysokość podatku: [(podstawa opodatkowania) x 17%] - (kwota wolna od podatku)

  • zaliczkę na podatek dochodowy podlegającą wpłacie do Urzędu Skarbowego, zaokrągloną do pełnych złotych: (wysokość podatku) - (część składki zdrowotnej podlegająca odliczeniu od podatku)

Gdy obliczymy powyższe wskaźniki oraz ustalimy wysokość miesięcznych kosztów uzyskania przychodu, mamy już wszystko, aby obliczyć kwotę wynagrodzenia netto. Służy do tego poniższy wzór:

(dochód brutto) - (zaliczka na podatek dochodowy) - (składki społeczne) - (składka zdrowotna) = dochód netto

Co ważne, jeżeli jesteś pracownikiem poniżej 26. roku życia i Twój dochód miesięczny nie przekracza 7127%nbsp;zł brutto, to nie podlega on opodatkowaniu. Dochód netto obliczysz zatem w poniższy sposób:

(dochód brutto) - (składki społeczne) - (składka zdrowotna) = dochód netto

Jesteś przedsiębiorcą

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą sposób obliczania dochodu netto jest bardziej skomplikowany i uzależniony od wielu czynników, jak na przykład forma opodatkowania. Niemniej, aby ustalić wysokość dochodu netto, konieczne jest:

  • ustalenie wielkości przychodu,

  • ustalenie kosztów uzyskania przychodu,

  • w przypadku uzyskania dochodu – obliczenie wysokości podatku zgodnie z obowiązującą formą opodatkowania,

  • odjęcie od dochodu brutto wyliczonej kwoty podatku.

Powyższe kroki przedstawić można za pomocą poniższego wzoru:

[(przychody) - (koszty)] - (podatek) = dochód netto

Jeżeli koszty uzyskania są wyższe od przychodów, mamy do czynienia ze stratą zamiast dochodu.

Jak obliczyć dochód netto na podstawie PIT?

W niektórych sytuacjach przydatna może być wiedza, jak obliczyć dochód netto, mając do dyspozycji wyłącznie roczne zeznanie podatkowe PIT. W tym celu wykorzystać możemy formularz PIT-36, PIT-37, PIT-28 lub PIT-40A/11A, w zależności od tego, który jest dla nas obowiązujący.

Warto wiedzieć, że obliczenie dochodu netto na podstawie PIT odbywa się w taki sam sposób dla pracowników, jak i dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Roczny dochód netto

W celu obliczenia dochodu netto na podstawie PIT-u należy:

  • zsumować przychody,

  • odnaleźć pozycję z wpłaconymi składkami na ubezpieczenia społeczne,

  • odnaleźć pozycję z wpłaconymi składkami na ubezpieczenie zdrowotne,

  • odnaleźć pozycję z wpłaconymi zaliczkami na podatek dochodowy.

Musimy przy tym pamiętać, że w PIT wpisane są składki na ubezpieczenie zdrowotne podlegające odliczeniu od podatku (7,75% podstawy wymiaru), natomiast do ustalenia dochodu netto potrzebna jest nam całkowita kwota wpłaconych składek (9% podstawy wymiaru). Na szczęście uzyskanie tej kwoty nie jest trudne, wystarczy skorzystać ze wzoru:

[(składki zdrowotne z PIT) / 7,75] x 9

Posiadając wszystkie wymagane informacje, możemy obliczyć roczny dochód netto ze wzoru:

(przychody) - (składki na ubezpieczenia społeczne) - (pełne składki na ubezpieczenie zdrowotne) - (zaliczki na podatek dochodowy) = dochód netto

Jeżeli w zeznaniu rocznym pojawiła się niedopłata lub nadpłata podatku, należy odpowiednio odjąć lub dodać stosowną kwotę.

Miesięczny dochód netto

Znając roczny dochód netto, obliczenie jego miesięcznej wysokości jest bardzo proste. Wystarczy uzyskaną kwotę podzielić przez 12.

Rozliczenie ze współmałżonkiem

Warto pamiętać, że w przypadku rozliczania wspólnie ze współmałżonkiem do obliczeń dochodu netto jednej z osób przyjąć należy wyłącznie pozycje jej dotyczące. Jeżeli zsumujemy wszystkie przychody, składki i zaliczki na podatek – uzyskamy wspólny dochód netto współmałżonków.

Wyliczenia i ich składowe przedstawione w artykule są aktualne na dzień jego powstania.

Odkryj więcej artykułów