Zarobki i wynagrodzenie

Ile zarabia strażak i jak wygląda jego ścieżka kariery

6/30/2021

Praca w straży pożarnej wymaga niebywałej odwagi, umiejętności radzenia sobie ze stresem i współpracy w zespole. Dobry strażak z chęcią niesie pomoc poszkodowanym oraz jest skory do poświęceń w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia ludzi dotkniętych przez pożary lub klęski żywiołowe. Na sukces w tym zawodzie wpływają predyspozycje, umiejętności, a także powołanie i poświęcenie strażaka.

W tym artykule skupiamy się na tym, ile zarabia strażak zawodowy i ochotniczy, a także podpowiadamy, co możesz zrobić, aby podjąć pracę w tym wymagającym zawodzie.

Rodzaje straży pożarnej

Pierwszym elementem, który pozwoli Ci zrozumieć obowiązki i charakter pracy strażaka, jest rozróżnienie dwóch podstawowych rodzajów jednostek straży pożarnej w naszym kraju. Są to PSP, czyli Państwowa Straż Pożarna, i OSP, czyli Ochotnicza Straż Pożarna. Oto co należy o nich wiedzieć:

Państwowa Straż Pożarna (PSP)

PSP to zawodowa, umundurowana formacja państwowa, wyposażona w specjalistyczny sprzęt strażacki, której głównym zadaniem jest walka z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi zagrożeniami. Na jej czele stoi podległy MSWiA Komendant Główny PSP. Poszczególne jednostki PSP mogą być oznaczane jako JRG (Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze) i KSRG (Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy). KSRG to system, który funkcjonuje od 1995 roku. Jego celem jest ochrona życia, zdrowia, mienia lub środowiska poprzez walkę z pożarami i innymi klęskami żywiołowymi.

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP)

OSP również stanowi formację umundurowaną, wyposażoną w specjalistyczny sprzęt, jednak jest to organizacja społeczna, która składa się z ochotników, a nie strażaków zawodowych. Podobnie jak w przypadku PSP, główny cel działań OSP stanowi walka z pożarami, klęskami i innymi miejscowymi zagrożeniami. Ponieważ OSP nie podlega bezpośrednio organom państwowym, dystynkcje w przypadku tej formacji nie są ustalane z uwzględnieniem podziału wojskowego, tzn. nie występuje tu podział np. na oficerów, podoficerów itd.

Ile zarabia strażak?

Wysokość wynagrodzenia strażaka zależy od formacji, do której przynależy (PSP lub OSP), a także innych elementów, takich jak dodatki do pensji. Oto jak może kształtować się pensja strażaka:

Zarobki strażaka PSP

Strażak w Państwowej Straży Pożarnej miesięcznie zarobi średnio 3 175 zł brutto. Oprócz pensji zasadniczej przysługują mu również dodatki do wynagrodzenia z tytułu pełnienia służby w warunkach uciążliwych lub stanowiących zagrożenie. Ze względu na stopień szkodliwości strażak PSP może liczyć na dodatek w wysokości:

  • 5% przy pierwszym stopniu szkodliwości
  • 10% przy drugim stopniu szkodliwości
  • 15% przy trzecim stopniu szkodliwości
  • 20% przy czwartym stopniu szkodliwości

Dowiedz się więcej: Wynagrodzenie brutto i netto: definicje i przykłady

Zarobki strażaka OSP

Podczas podejmowania decyzji o wstąpieniu do Ochotniczej Straży Pożarnej należy mieć na uwadze, że strażacy-ochotnicy nie otrzymują stałego wynagrodzenia za zaangażowanie w działania OSP. Przysługuje im jednak ekwiwalent za udział w działaniach ratowniczych oraz szkoleniu pożarniczym, który wynosi nie więcej niż 1/175 średniego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) z 2017 roku, można ustalić, że przy przeciętnym wynagrodzeniu wynoszącym 4 353,55 zł strażak OSP może otrzymać maksymalnie 24,88 zł za godzinę pracy podczas akcji ratunkowych lub gaśniczych.

To, czy Twoja jednostka OSP będzie w stanie zapewnić Ci wynagrodzenie na tym poziomie, jest ustalane przez radę gminy, do której przynależy. Może się zdarzyć, że mniejsze gminy będą płacić strażakom-ochotnikom mniej niż wyliczona kwota na godzinę, co jest zazwyczaj spowodowane niskim budżetem.

Dodatkowe przywileje w pracy strażaka

Strażacy, podobnie jak inne jednostki mundurowe, oprócz wynagrodzenia zasadniczego mogą otrzymywać dodatki do pensji – m.in. takie jak:

Świadczenia pieniężne

Na wysokość wynagrodzenia strażaka znaczący wpływ ma jego staż pracy. Do tego dodatku mają prawo strażacy już po dwóch latach czynnej służby – ich wynagrodzenie wzrasta wtedy o 2%, a następnie o 1% z każdym kolejnym rokiem, aż do osiągnięcia 20 lat służby i 20% dodatku do wynagrodzenia. Po 20 latach pracy strażak może oczekiwać wzrostu w wymiarze 0,5%, aż do 25% po 30 latach czynnej służby.

Inne dodatki, jakie przysługują strażakom Państwowej Straży Pożarnej, to np.:

  • Dodatek służbowy
  • Dodatek motywacyjny
  • Dodatki uzasadnione szczególnymi właściwościami lub kwalifikacjami
  • Zasiłek na zagospodarowanie
  • Nagrody i zapomogi
  • Nagrody jubileuszowe

Oprócz tego w sytuacji śmierci strażaka zawodowego jego rodzinie przysługują zasiłek pogrzebowy oraz odprawa pośmiertna.

Mieszkania służbowe

Strażacy zawodowi mianowani na stałe mają prawo do otrzymania przydziału mieszkaniowego w miejscu odbywania służby lub w miejscowości oddalonej o maksymalnie dwie godziny jazdy od jednostki, w której pracują. Jeśli jesteś strażakiem w służbie przygotowawczej, możesz otrzymać przydział na zakwaterowanie tymczasowe. Pamiętaj, że koszty zakwaterowania w takiej sytuacji ponosi strażak.

Odszkodowania

Odszkodowania wypłacane są strażakom w przypadku uszczerbku na zdrowiu lub innych szkód powstałych podczas pełnienia służby. W przypadku śmierci strażaka na służbie odszkodowanie przysługuje jego rodzinie. Poszkodowanemu strażakowi, który uległ wypadkowi podczas pracy, należy się miesięczne odszkodowanie – dotyczy to również strażaków OSP, którym nie przysługują wynagrodzenia i zasiłki na rehabilitację lub leczenie.

Jak zostać strażakiem PSP?

Jeśli myślisz, że praca strażaka zawodowego jest odpowiednia dla Ciebie, musisz podjąć kilka kluczowych decyzji, które pomogą Ci osiągnąć ten cel. Przede wszystkim powinieneś zdecydować, czy chcesz zostać strażakiem zawodowym czy ochotniczym. Oto jak wygląda proces rekrutacji w przypadku strażaków zawodowych wstępujących do Państwowej Straży Pożarnej:

1. Upewnij się, że możesz pracować jako strażak

Jeśli chcesz rozpocząć karierę strażaka zawodowego, musisz być obywatelem Polski i mieć wykształcenie co najmniej średnie. W momencie rozpoczęcia rekrutacji przedstawiciel wybranej jednostki straży pożarnej może poprosić Cię również o zaświadczenie o niekaralności. Pamiętaj, że praca w charakterze strażaka zawodowego jest zatrudnieniem na pełny etat, a czas służby strażaka nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo. W grę wchodzą zarówno zmiany, jak i dyżury trwające nie dłużej niż 24 godziny.

2. Zadbaj o umiejętności i predyspozycje

Kandydaci na strażaków muszą cechować się: odpowiedzialnością, dobrą sprawnością fizyczną oraz kondycją psychiczną, wytrzymałością i odpornością na stres. Praca w tym zawodzie wiąże się z ryzykiem dużego obciążenia zawodowego, jest również zaliczana do jednych z najbardziej niebezpiecznych. Zanim rozpoczniesz rekrutację na strażaka-ratownika, upewnij się, że masz pełną świadomość zagrożeń, jakie wiążą się z tym zawodem. Nie chodzi tylko o zagrożenia zewnętrzne, czyli bliski kontakt z ogniem lub substancjami niebezpiecznymi, ale również zetknięcie się z okolicznościami, które mogłyby wywołać u Ciebie szok lub w inny sposób niekorzystnie wpłynąć na Twoją psychikę.

3. Zapoznaj się z rekrutacją do służby przygotowawczej

Pierwszą drogą do kariery strażaka jest służba przygotowawcza. Zakłada ona, że kandydaci na strażaków są rekrutowani w drodze naboru otwartego, o którym informacje można znaleźć na stronie lokalnej Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. Zanim kandydat zostanie przyjęty do PSP, prowadzone jest wobec niego postępowanie kwalifikacyjne, które pokazuje, czy spełnia on warunki przyjęcia do służby, oraz określa jego kompetencje, kwalifikacje, predyspozycje i przydatność do pełnienia służby. Możesz spodziewać się czterech etapów postępowania kwalifikacyjnego. Są to:

  • ocena złożonych dokumentów związanych z postępowaniem kwalifikacyjnym;
  • test sprawności fizycznej;
  • rozmowa kwalifikacyjna;
  • ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby w PSP.

Jeśli stanowisko, na które aplikujesz, wymaga szczególnych predyspozycji lub kompetencji, możesz stanąć przed koniecznością przejścia dodatkowych etapów kwalifikacyjnych. Są to:

  • test wiedzy;
  • test kompetencyjny;
  • sprawdzian lęku wysokości (akrofobia);
  • sprawdzian z pływania.

4. Poznaj kulisy rekrutacji do służby kandydackiej

Kolejną możliwością podjęcia pracy zawodowej jako strażak jest służba kandydacka. Zakłada ona, że kandydaci na strażaków muszą ukończyć jedną ze szkół PSP – np. Szkołę Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie lub Centralną Szkołę Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie. Po ukończeniu szkoły kandydaci otrzymują od Komendanta Głównego PSP przydział do jednej z jednostek na terenie kraju.

Jeśli chcesz przystąpić do służby kandydackiej, musisz mieć nie więcej niż 25 lat, posiadać świadectwo dojrzałości, odznaczać się dobrą sprawnością fizyczną i psychiczną, korzystać z pełni praw publicznych, móc przedstawić zaświadczenie o niekaralności i złożyć zobowiązanie do pełnienia służby w PSP po ukończeniu służby kandydackiej. Czeka Cię również egzamin wstępny w postaci testu sprawnościowego, który musisz zaliczyć z wynikiem pozytywnym.

Rekrutacja do Ochotniczej Straży Pożarnej

Rekrutacja do Ochotniczej Straży Pożarnej jest mniej wymagająca. Aby zostać strażakiem-ochotnikiem, musisz być osobą pełnoletnią, odbyć okres kandydacki, podczas którego zapoznasz się z jednostką i wyposażeniem, a także wypełnić deklarację wstąpienia, którą złożysz do lokalnej jednostki OSP. Chcąc wstąpić do OSP, należy również odbyć szkolenie pożarnicze i otrzymać pozytywną opinię członków zarządu jednostki. Proces rekrutacji kończy się złożeniem ślubowania. Jeśli chcesz wybrać tę drogę, możesz skorzystać z tego wzoru deklaracji wstąpienia do OSP.

Obowiązki strażaka i na czym polega jego praca

Strażacy – zarówno zawodowi, jak i ochotniczy – nie zajmują się wyłącznie gaszeniem pożarów. Do ich zadań należą również działania prewencyjne, a nawet edukacyjne. Oto jakie obowiązki może mieć strażak:

Eliminowanie zagrożeń

Strażacy pojawiają się wszędzie tam, gdzie występują różnego rodzaju zagrożenia. Do ich zadań należy przeprowadzanie ewakuacji, a często również zabezpieczenie miejsca zdarzenia do momentu przyjazdu specjalistycznych służb. Strażacy pomagają również w organizacji i zabezpieczaniu wydarzeń masowych.

Obowiązki w jednostce

Praca strażaka nie kończy się razem z akcją. Aby mieć pewność, że ich wyposażenie działa jak należy, strażacy na służbie muszą zajmować się np. konserwacją sprzętu i pojazdów jednostki. Do ich pracy zaliczają się również zadania biurowe, takie jak prowadzenie statystyk, a w mniejszych miejscowościach nawet odbieranie i analizowanie zgłoszeń z numerów alarmowych.

Działalność edukacyjna

Ten rodzaj zadań strażaka polega głównie na braniu udziału w wydarzeniach organizowanych w szkołach lub placówkach wychowawczych, a także festynach czy piknikach rodzinnych. Uczestniczący w nich strażacy edukują najmłodszych, instruując ich, jak zadbać o bezpieczeństwo w domu oraz jak reagować w niebezpiecznej sytuacji, np. w przypadku ulatniającego się gazu lub pożaru w mieszkaniu.

Inne obowiązki

Strażacy wzywani są często do eliminowania zagrożeń naturalnych. Przykładem mogą być gniazda owadów, które zagrażają bezpieczeństwu mieszkańców bloku czy kamienicy. Straż pożarna często pomaga również fundacjom lub organizacjom ochrony zwierząt – dzieje się tak, gdy odławiane zwierzę utknie w trudno dostępnym miejscu, do którego, dzięki swoim umiejętnościom i sprzętowi, mogą z łatwością dostać się strażacy.

Uwaga: żadna z firm wymienionych w artykule nie jest związana z Indeed.

Powiązane

Zobacz więcej 

Zarobki w wojsku – przewodnik po karierze

Dowiedz się, jak kształtują się zarobki w wojsku i ile możesz zarobić na poszczególnych szczeblach kariery wojskowego.

Odprawa emerytalna – komu przysługuje i ile wynosi?

Dowiedz się, czym jest i komu przysługuje odprawa emerytalna, a także jak kształtuje się jej wysokość w przypadku firm prywatnych i sfery budżetowej.