Ile zarabia sędzia?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 26 listopada 2021

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Sędzia to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i prestiżowych zawodów prawniczych. To, ile zarabia, jest dokładnie uregulowane przez prawo. Wynagrodzenia w polskim sądownictwie są duże, nikogo więc nie dziwi, że wiele osób po studiach prawniczych wybiera właśnie ten kierunek kariery zawodowej. Głównym zadaniem sędziego jest rozpatrywanie spraw, wydawanie wyroków i skazywanie winnych zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem. Zawód sędziego jest bardzo wymagający i odpowiedzialny, więc z pewnością nie każdy ma do niego odpowiednie predyspozycje.

W tym artykule sprawdzimy, ile zarabiają sędziowie w zależności od rodzaju sądu i pełnionej funkcji, oraz jak oblicza się ich wynagrodzenie. Dowiemy się, który sędzia zarabia najwięcej. Podpowiemy też, jak zostać sędzią oraz jakie obowiązki do niego należą.

Ile zarabia sędzia w sądach powszechnych?

Praca sędziego wiąże się z ogromną odpowiedzialnością, w związku z czym jest stosownie wynagradzana. Zarobki sędziów w Polsce są uregulowane prawnie w Ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych. Dokument określa wynagrodzenie zasadnicze sędziów w sądach Rejonowych, Okręgowych oraz Apelacyjnych, które jest zróżnicowane według pełnionej funkcji oraz stażu pracy. Średnie miesięczne wynagrodzenie na tym stanowisku wynosi 13 000 zł brutto. Pensję sędziego ustala się za pomocą mnożników oraz biorąc pod uwagę średnią krajową z drugiego kwartału poprzedniego roku, publikowaną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w komunikacie na stronie internetowej. Średnie wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 roku wynosiło 5024,48 zł brutto i właśnie na jego podstawie oraz przy pomocy odpowiedniego mnożnika określa się aktualne zasadnicze wynagrodzenie sędziego.

Stawkę oblicza się za pomocą wzoru:

Średnia krajowa × mnożnik = podstawowe miesięczne wynagrodzenie

Wszystkie wynagrodzenia podane w artykule to kwoty brutto.

Zarobki sędziego w Sądzie Rejonowym

Sąd Rejonowy jest sądem pierwszej instancji i to w nim z reguły odbywa się najwięcej rozpraw. Mnożnik, który służy do ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziów sądów rejonowych, wynosi od 2,05 do 2,50 w zależności od stanowiska i stawki wynagrodzenia zasadniczego:

  • Stawka pierwsza: mnożnik 2,05 × 5024,48 zł = 10 300,18 

  • Stawka druga: mnożnik 2,17 × 5024,48 zł = 10 903,12 

  • Stawka trzecia: mnożnik 2,28 × 5024,48 zł = 11 455,81 

  • Stawka czwarta: mnożnik 2,36 × 5024,48 zł = 11 857,77 

  • Stawka piąta: mnożnik 2,50 × 5024,48 zł = 12 561,20 

Jak łatwo zauważyć, pomiędzy pierwszą a piątą stawką różnica w wynagrodzeniu zasadniczym wynosi ponad 2260 zł.

Zarobki sędziego w Sądzie Okręgowym

W zależności od rodzaju sprawy to sąd powszechny zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji. Podobnie jak w Sądzie Rejonowym zasadnicze wynagrodzenie sędziów jest wyliczane poprzez pomnożenie średniej krajowej z drugiego kwartału poprzedniego roku z odpowiednim mnożnikiem, który odpowiada danej stawce:

  • Stawka szósta: mnożnik 2,65 × 5024,48 zł = 13 314,87 
    -Stawka siódma: mnożnik 2,75 × 5024,48 zł = 13 817,32 
    -Stawka ósma: mnożnik 2,92 × 5024,48 zł = 14 671,48 

Sędziowie pełniący funkcję w sądach okręgowych mogą osiągać dochody wynikające ze stawki czwartej i piątej są to osoby, które zarabiają najmniej. Wynagrodzenie zasadnicze najlepiej zarabiającego sędziego sądu okręgowego może być większe nawet o 4371,30 zł miesięcznie od sędziego, któremu przysługuje stawka czwarta.

Sądy Apelacyjne

Sędziowie pracujący w tym miejscu są zdecydowanie najlepiej zarabiającą grupą pracowników sądów powszechnych. Ich zasadnicza miesięczna pensja, tak jak w poprzednich dwóch przypadkach, różni się ze względu na stopień stanowiska i odpowiadający mu mnożnik:

  • Stawka dziewiąta: mnożnik 3,12 × 5024,48 zł = 15 676,37 

  • Stawka dziesiąta: mnożnik 3,23 × 5024,48 zł = 16 229,07 

Sędzia zasiadający w Krajowej Radzie Sądownictwa

Nieco inaczej wygląda sprawa w przypadku sędziów, którzy pełnią obowiązki w Radzie. Za każdy dzień posiedzenia otrzymują tak zwaną dietę, która jest równa 20% podstawy wynagrodzenia zasadniczego oraz zwrot za koszty poniesione w związku z podróżą i zakwaterowaniem. W ciągu jednego dnia posiedzenia sędzia zarabia niecałe 1005 zł. W ciągu miesiąca odbywa się 68 posiedzeń Krajowej Rady Sądownictwa.

Sąd najwyższy

Zarobki sędziów Sądu Najwyższego są ustalane na podobnej zasadzie, co w sądach powszechnych, z tą różnicą, że mnożnik jest równy 4,13. Przez pierwsze 7 lat pracy sędzia Sądu Najwyższego otrzymuje wynagrodzenie w stawce podstawowej 20 751,10 zł. Po 7 latach wynagrodzenie określa się w stawce awansowej, która wynosi 115% stawki podstawowej. Zarobki sędziów określa Ustawa z 8 grudnia 2017 roku o Sądzie Najwyższym.

Sędzia Trybunału Konstytucyjnego

Sędziowie mogą znaleźć zatrudnienie nie tylko w sądach, ale także w Trybunale Konstytucyjnym. Nie jest to proste, ponieważ zasiada w nim tylko 15 sędziów, którzy są wybierani raz na 9 lat. Sędzia Trybunały Konstytucyjnego musi wyróżniać się wybitną wiedzą z zakresu prawa.
Wynagrodzenie oblicza się tak jak w poprzednich przypadkach, ale mnożnik jest równy 5,0. Oznacza to, że zasadnicze wynagrodzenie sędziego, który zasiada w Trybunale Konstytucyjnym, to co najmniej 25 122,40 zł miesięcznie. Jeśli porównamy jego pensję z kwotą, którą otrzymuje sędzia w sądzie apelacyjnym przy najwyższej, czyli dziesiątej stawce, różnica zasadniczej pensji wynosi aż 8893,33 zł.

Dodatki do wynagrodzenia sędziów

Oprócz podstawowego comiesięcznego wynagrodzenia sędziowie regularnie otrzymują różnego rodzaju dodatki. Sposób ich ustalania zależy od pełnionej funkcji, stażu pracy, wielkości i rodzaju sądu oraz wykonywanych obowiązków

  1. Dodatek za długoletnią pracę

Taki rodzaj dodatku otrzymuje się po 6 latach pracy i wynosi on 5% wynagrodzenia zasadniczego. Z każdym przepracowanym rokiem rośnie o kolejny 1%. Maksymalny dodatek za wieloletnią pracę, na jaki mogą liczyć sędziowie, to 20% stawki podstawowej.

  1. Gratyfikacja jubileuszowa

Pierwsza nagroda jubileuszowa jest wypłacana po 20 latach pracy w sądzie i wynosi 100% wynagrodzenia miesięcznego. Kolejne gratyfikacje wypłacane są co 5 lat. Po 40 latach pracy sędzia otrzymuje nagrodę jubileuszową, której wartość jest równa 400% miesięcznej pensji.

  1. Dodatki funkcyjne

Ten rodzaj dodatków przyznawany jest sędziemu, który pełni dodatkową funkcję. W przypadku dodatku funkcyjnego mnożniki wynoszą od 0,2 do 1,1. Na najmniejszy dodatek może liczyć sędzia, którego funkcją jest sprawdzenie kwalifikacji kandydata na wolne stanowisko sędziowskie. Kwota dodatku w jego przypadku wynosi 1004,89 zł. Z kolei najwyższy dodatek funkcyjny otrzyma między innymi sędzia, który pełni obowiązki podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, prezes sądu apelacyjnego oraz okręgowego. Dodatek przy współczynniku 1,1 odpowiada kwocie 5526,92 zł.

  1. Dodatkowy urlop wypoczynkowy

Co roku sędziemu przysługują dodatkowe dni urlopu 6 dni po dziesięciu latach pracy oraz 12 dni po piętnastu latach pracy.

  1. Urlop dla poratowania zdrowia

Minister sprawiedliwości ma prawo do udzielenia sędziemu specjalnego urlopu w wymiarze do sześciu miesięcy, którego celem jest poratowanie zdrowia i zastosowanie leczenia.

  1. Brak składek na ubezpieczenie społeczne

Wynagrodzenia sędziów nie są pomniejszone o podatek na ubezpieczenie społeczne, a tylko o składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Jak zostać sędzią?

Warunkiem koniecznym jest ukończenie studiów prawniczych. Jak powszechnie wiadomo, są to bardzo wymagające studia, trwające 5 lat. Studia prawnicze to studnia jednolite, po których absolwent otrzymuje tytuł magistra. Aby nim jednak zostać, same studia nie wystarczą. Drugim wymaganiem jest ukończenie aplikacji sędziowskiej, trwającej 36 miesięcy. Możliwość przystąpienia do aplikacji mają tylko absolwenci prawa, którzy wcześniej zdają egzamin państwowy. Po 24 miesiącach aplikacji przyszły sędzia uzyskuje prawo do wykonywania czynności podczas rozprawy, takich jak zadawanie pytań świadkom, ale tylko pod nadzorem sędziego. Aplikacja sędziowska kończy się egzaminem pisemnym oraz ustnym. Pozytywny wynik egzaminu jest równoznaczny z możliwością podjęcia pracy na stanowisku asesora sądowego.

Kto może zostać sędzią i co należy do jego obowiązków

Ustawa o sądach powszechnych dokładnie określa obowiązki, które wchodzą w zakres pracy sędziego, oraz wymagania, jakie musi spełniać kandydat na to stanowisko w sądzie powszechnym:

Sąd rejonowy

Na stanowisko sędziego sądu rejonowego może być powołany ten, kto:

  1. Posiada wyłącznie obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i publicznych, a także nie był prawomocnie skazany za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe

  2. Jest nieskazitelnego charakteru

  3. Ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej

  4. Jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego

  5. Ukończył 29 lat

  6. Złożył egzamin sędziowski lub prokuratorski

  7. Zajmując stanowisko asesora sądowego, pełnił obowiązki sędziego co najmniej przez trzy lata.

Sąd okręgowy:

  1. Na stanowisko sędziego sądu okręgowego może być powołany sędzia sądu rejonowego oraz sędzia wojskowego sądu garnizonowego, który posiada co najmniej czteroletni okres pracy na stanowisku sędziego sądu rejonowego lub sędziego wojskowego sądu garnizonowego, lub na stanowisku prokuratora.

  2. Na stanowisko sędziego sądu okręgowego może być powołany również prokurator, który posiada co najmniej czteroletni okres pracy na stanowisku prokuratora lub sędziego.

Sąd apelacyjny:

  1. Na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego może być powołany sędzia sądu powszechnego lub sądu wojskowego, który posiada co najmniej dziesięcioletni okres pracy na stanowisku sędziego lub prokuratora.

  2. Na stanowisko sędziego sądu apelacyjnego może być powołany również prokurator, który posiada co najmniej dziesięcioletni okres pracy na stanowisku prokuratora lub sędziego

Obowiązki sędziego według Ustawy o sądach powszechnych:

  • Regularne podnoszenie kwalifikacji zawodowych

  • Sprawowanie patronatu nad praktykantami

  • Zachowanie tajemnicy sędziowskiej

  • Złożenie oświadczenia o majątku

  • Obowiązek zachowania drogi służbowej

  • Zawiadomienia o toczącej się sprawie sądowej

  • Postępowanie zgodnie ze ślubowaniem:

Ślubuję uroczyście jako asesor sądowy służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej, stać na straży prawa, obowiązki asesora sądowego wypełniać sumiennie, sprawiedliwość wymierzać zgodnie z przepisami prawa, bezstronnie według mego sumienia, dochować tajemnicy prawnie chronionej, a w postępowaniu kierować się zasadami godności i uczciwości.
Składający ślubowanie może dodać na końcu zwrot: Tak mi dopomóż Bóg.

Dane dotyczące wynagrodzeń odzwierciedlają dane dostępne na podanych stronach internetowych w trakcie pisania tego artykułu. Wysokość wynagrodzeń może różnić się w zależności od podmiotu zatrudniającego oraz doświadczenia, poziomu wykształcenia i miejsca zamieszkania kandydatów.

Odkryj więcej artykułów