Fundusz pracy a urlop macierzyński

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 20 czerwca 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim wiąże się z wieloma zmianami, które dotyczą także zasad opodatkowania i odprowadzanych składek. Czasami w przepisach trudno się odnaleźć, dlatego w tym artykule tłumaczymy, czy po zakończeniu urlopu macierzyńskiego i ponownym podjęciu obowiązków należy odprowadzać składki na Fundusz Pracy.

Co to jest Fundusz Pracy

Zwykle składki na Fundusz Pracy opłaca pracodawca, więc nie każdy wie, co kryje się pod tym terminem. Fundusz Pracy to fundusz państwowy, którym zarządza minister odpowiedzialny za sprawy pracy. Środki z tego funduszu są przeznaczane na takie zadania, jak promocja zatrudnienia, walka z bezrobociem i aktywizacja zawodowa.

Źródła finansowania Funduszu Pracy

Środki Funduszu Pracy pochodzą przede wszystkim ze składek opłacanych obowiązkowo przez pracodawców. Oprócz tego zasoby Funduszu pochodzą głównie z budżetu UE, odsetek od środków Funduszu ulokowanych na rachunkach bankowych i spłat pożyczek udzielonych z Funduszu Pracy.

Gdzie trafiają środki z Funduszu Pracy?

Lista zadań finansowanych z Funduszu Pracy jest długa i można ją znaleźć w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (art. 108). Poniżej prezentujemy najważniejsze cele, na które przeznaczane są środki z tego źródła:

  • wynagradzanie młodocianych pracowników zatrudnianych w ramach przygotowania zawodowego;

  • szkolenie pracowników, bezrobotnych i innych uprawnionych;

  • zwrot części kosztów, które ponosi pracodawca w związku z zatrudnieniem bezrobotnych do prac interwencyjnych;

  • przygotowanie zawodowe dorosłych;

  • pokrycie kosztów opieki nad dzieckiem lub osobą zależną;

  • kształcenie młodocianych pracowników.

Kto i za kogo opłaca składki na Fundusz Pracy?

Zgodnie ze wspomnianą ustawą o promocji zatrudnienia (art. 104) składki na Fundusz Pracy są opłacane przez pracodawców, spółdzielnie rolnicze i inne osoby podlegające ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu (z pewnymi wyjątkami), a więc także przez osoby prowadzące jednoosobowe działalności gospodarcze.

Osoba samozatrudniona płaci składkę za siebie razem z innymi składkami ZUS, chyba że korzysta jeszcze z preferencyjnych warunków oskładkowania dla nowych firm. W takiej sytuacji składka na Fundusz Pracy nie jest pobierana.

Pracodawca natomiast wpłaca składki na Fundusz Pracy m.in. za swoich pracowników, osoby zatrudnione na podstawie umowy agencyjnej bądź umowy-zlecenia, osoby pobierające stypendia sportowe i osoby otrzymujące górnicze świadczenia socjalne. Spółdzielnie rolnicze z kolei wpłacają środki na Fundusz Pracy za swoich członków.

Urlopy związane z narodzinami lub wychowywaniem dziecka

Urlop macierzyński, rodzicielski i wychowawczy są często ze sobą mylone, dlatego poniżej przedstawiamy krótkie wyjaśnienie tych terminów.

Urlop macierzyński

Wbrew potocznemu rozumieniu urlop macierzyński nie trwa roku, a od 20 do 37 tygodni w zależności od liczby dzieci urodzonych przy jednym porodzie. Urlop macierzyński jest przyznawany obowiązkowo każdej pracownicy, która rodzi dziecko, bez względu na rodzaj posiadanej przez nią umowy o pracę. Ponadto taki urlop wlicza się do stażu pracy.

Z urlopu można zacząć korzystać już na 6 tygodni przed przewidywaną datą porodu, a pracownica może skrócić urlop do 14 tygodni, aby pozostałą część urlopu wykorzystał ojciec dziecka. W czasie urlopu macierzyńskiego pobiera się zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy zasiłku, chyba że pracownica z odpowiednim wyprzedzeniem złoży wniosek o urlop rodzicielski – wtedy zasiłek macierzyński wynosi 80% podstawy zasiłku.

Urlop rodzicielski

Urlop rodzicielski jest przyznawany pod warunkiem wykorzystania urlopu macierzyńskiego lub zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego. Konieczne jest także złożenie potrzebnego wniosku.

Urlop rodzicielski wynosi maksymalnie 32 tygodnie przy urodzeniu jednego dziecka. Może go wykorzystać w całości jeden pracownik-rodzic, czyli nie tylko matka, ale i ojciec. Rodzice mogą też podzielić urlop między siebie, przy czym suma ich urlopów nie może przekraczać 32 tygodni.

Urlop wychowawczy

Pracownik, który chce skorzystać z urlopu wychowawczego na sprawowanie osobistej opieki nad dzieckiem, musi być zatrudniony przez co najmniej 6 miesięcy. Taki urlop trwa maksymalnie 36 miesięcy, ale jeden z nich musi być wykorzystany przez drugiego rodzica. Jeśli tylko jedno z rodziców korzysta z tego urlopu, jego rzeczywisty wymiar wynosi 35 miesięcy.

Z urlopu wychowawczego można korzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko obchodzi szóste urodziny. Taki urlop jest bezpłatny, ale wlicza się do okresu zatrudnienia.

Składki na Fundusz Pracy po urlopie macierzyńskim

Co dzieje się w sytuacji, gdy pracownik udaje się na urlop macierzyński lub wychowawczy? Osoba przebywająca na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim nie otrzymuje wynagrodzenia, a zasiłek macierzyński. Taki zasiłek jest finansowany z budżetu państwa, a pracodawca nie opłaca składki na Fundusz Pracy za osobę przebywającą na urlopie macierzyńskim lub rodzicielskim. Urlop wychowawczy nie jest natomiast płatny, a więc pracownik nie otrzymuje wynagrodzenia, z którego można by odprowadzać składki na Fundusz Pracy.

Pracodawca zaczyna ponownie wpłacać za pracownika składki na Fundusz Pracy dopiero po 36 miesiącach od powrotu danej osoby do pracy po urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim lub urlopie wychowawczym.

Brak zwolnienia od płacenia składek na FP

Są sytuacje, w których pracodawcy nie obowiązuje 36-miesięczny okres zwolnienia z wpłacania składek na Fundusz Pracy. Poniżej zebraliśmy te wyjątki.

Nowa praca po urlopie rodzicielskim

W trakcie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego wiele osób zaczyna myśleć nad zmianą pracy. Pracodawca zatrudniający osobę, która właśnie wraca do czynnej kariery po takiej przerwie, musi pamiętać, że okres zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy dotyczy tylko tego pracodawcy, który zatrudniał daną osobę w momencie jej urlopu.

Oznacza to, że w razie zmiany przez pracownika miejsca pracy jego nowy pracodawca będzie musiał opłacać za niego składki na Fundusz Pracy nawet wtedy, gdy od zakończenia urlopu rodzicielskiego pracownika nie minęło jeszcze 36 miesięcy.

Brak umowy o pracę

Opisywane zwolnienie dotyczy wyłącznie sytuacji, w której osoba powracająca z urlopu jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Inne formy zatrudnienia, których nie reguluje Kodeks pracy, np. umowa-zlecenie lub umowa o świadczenie usług (B2B), nie zwalniają przedsiębiorcy z płacenia składek na Fundusz Pracy.

Praca w trakcie urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego

Decyzja pracownika, by pracować w czasie urlopu wychowawczego lub rodzicielskiego, na przykład na ½ etatu, również skutkuje odebraniem pracodawcy prawa do niepłacenia składki na Fundusz Pracy.

Zwolnienie ze składek a ponowny urlop pracownika

Jeśli przed upływem 36 miesięcy od powrotu pracownik ponownie uda się na urlop rodzicielski, okres zwolnienia ze składek na FP zostanie „wyzerowany”. Po ponownym powrocie pracownika pracodawca będzie mógł nie płacić składek FP przez kolejne 36 miesięcy.

Inne wyjątki od płacenia składki na Fundusz Pracy

Powrót pracownika z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego to niejedyna sytuacja, w której pracodawca nie musi uiszczać opłat na Fundusz Pracy. Zgodnie z ustawą (art. 104 a-c) pracodawca nie płaci składek na FP:

  • przez 12 miesięcy od zawarcia umowy o pracę, za osoby, które ukończyły 50 lat i na 30 dni przez zatrudnieniem były zarejestrowane jako bezrobotne;

  • przez 12 miesięcy od zawarcia umowy o pracę, za skierowanych zatrudnionych bezrobotnych, którzy nie mają jeszcze 30 lat.

Kwestia opłacania składek na Fundusz Pracy po powrocie z urlopu macierzyńskiego może wydawać się zagmatwana. Jeśli jednak pracownik lub pracownica ma zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, nie musi martwić się tym zagadnieniem, bo to pracodawca odpowiada za odprowadzanie tych środków.

Odkryj więcej artykułów

  • Zarobki Android developera
  • Zarobki kierownika działu technicznego
  • Praca i zarobki operatora koparki
  • Czy świadczenie przedemerytalne wlicza się do emerytury?
  • Ile zarabia lekarz pediatra?
  • Kim jest sushi master? Zarobki i możliwości rozwoju
  • Ile wynosi renta zdrowotna i komu przysługuje?
  • Różne formy wynagrodzenia
  • Premia roczna – co to jest i od czego zależy?
  • Bibliotekarz – zarobki w branży
  • Ile wynosi średnia płaca w Polsce
  • Koszty uzyskania przychodu przy umowie zleceniu