Ile wynosi dodatek za pracę w szkole specjalnej?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 30 maja 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Nauczyciele mogą liczyć na różne dodatki do pensji, także te wynikające z tytułu pracy w trudnych warunkach, ale nie każdy pedagog ma prawo do wypłaty takiego świadczenia. Kiedy pieniądze przysługują i ile wynosi dodatek za pracę w szkole specjalnej? Oto kompendium wiedzy dla każdego nauczyciela.

Podstawa prawna do wypłaty świadczenia za pracę w szkole specjalnej

Zasady regulujące warunki zatrudnienia oraz wypłaty wynagrodzenia określa Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela. Dokładny zapis wskazujący na konieczność wypłaty świadczenia za pracę w trudnych lub uciążliwych warunkach znajduje się w art. 34. Informacja o wysokości stawek została zamieszczona w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy.

Wysokość dodatku za pracę w trudnych warunkach

Wysokość dodatku za pracę w trudnych warunkach nie została dokładnie określona w rozporządzeniach. Zgodnie z art. 30. Karty Nauczyciela dokładną stawkę ustalają organy prowadzące daną placówkę oświatową. Dodatek, niezależnie od jego wysokości, należy się za każdą przepracowaną godzinę sklasyfikowaną jako kształcenie specjalne. Nie ma przy tym znaczenia, czy jest to nauczyciel matematyki, pedagog szkolny czy logopeda. Uczniowie muszą mieć przy tym zaświadczenia wydane przez specjalistów (orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego oraz orzeczenie o nauczaniu indywidualnym).

Dodatek ten przysługuje nauczycielom jedynie za zajęcia w trudnych warunkach — taką decyzję podjął Sąd Najwyższy w wyroku z 14.06.2006 r. Jeśli zatem pedagodzy prowadzą zarówno zajęcia w szkołach specjalnych, jak i zwykłych placówkach, to nie mogą się domagać wypłaty świadczenia za lekcje prowadzone w tych drugich.

Dodatki za trudne i uciążliwe warunki pracy wypłacone są również za pracę w nadgodzinach, nie tylko w ramach obowiązującego wymiaru godzin. Nauczyciel prowadzący lekcję w warunkach trudnych bądź uciążliwych jedynie w ramach zastępstw również ma prawo się domagać wypłaty odpowiedniego świadczenia.

Co uznaje się za trudne warunki w pracy nauczycieli?

Praca nauczyciela w szkole specjalnej jest szczególnie wymagająca. W związku z tym prawo przewiduje specjalne świadczenia, które mają stanowić rekompensatę za wypełnianie obowiązków zawodowych w trudnych warunkach. Zgodnie z przepisami pod tym pojęciem kryją się następujące obowiązki:

  • Praktyczna nauka zawodu w szkołach górniczych (pod ziemią)

  • Praktyczna nauka zawodu w szkołach leśnych (zajęcia w lesie)

  • Praktyczna nauka zawodu szkół rolniczych (zajęcia praktyczne w terenie z zakresu produkcji roślinnej, zwierzęcej i mechanizacji rolnictwa)

  • Praktyczna nauka zawodu w szkołach medycznych (zajęcia w pomieszczeniach zakładów opieki zdrowotnej i jednostek organizacyjnych pomocy społecznej przeznaczonych dla: noworodków, dzieci do lat trzech, dzieci niepełnosprawnych ruchowo oraz dla osób upośledzonych umysłowo, psychicznie chorych, przewlekle chorych, z uszkodzeniami centralnego i obwodowego układu nerwowego, na oddziałach intensywnej opieki medycznej oraz w żłobkach)

  • Praktyczna nauka zawodu w szkołach specjalnych, w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich

  • Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze z dziećmi i młodzieżą upośledzonymi umysłowo w stopniu głębokim

  • Zajęcia dydaktyczne i wychowawcze w specjalnych przedszkolach i szkołach specjalnych, a także indywidualne nauczanie dziecka zakwalifikowanego do kształcenia specjalnego

  • Zajęcia dydaktyczne w szkołach przy zakładach karnych

  • Zajęcia dydaktyczne w klasach łączonych w szkołach podstawowych

  • Zajęcia dydaktyczne w języku obcym w szkołach z obcym językiem wykładowym (z wyjątkiem zajęć prowadzonych przez nauczycieli języka obcego, na przykład nauczycieli języka angielskiego)

  • Zajęcia dydaktyczne w klasach realizujących program matury międzynarodowej z przedmiotów objętych postępowaniem egzaminacyjnym

  • Zajęcia dydaktyczne w szkołach w zakładach poprawczych, schroniskach dla nieletnich i placówkach opiekuńczo-wychowawczych

  • Zajęcia wychowawcze, korekcyjno-terapeutyczne w zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich

  • Zajęcia wychowawcze bezpośrednio z wychowankami lub na ich rzecz w placówkach opiekuńczo-wychowawczych

  • Badania psychologiczne i pedagogiczne nieletnich oraz małoletnich, sprawowanie opieki specjalistycznej nad nieletnimi i małoletnimi, prowadzenie poradnictwa rodzinnego oraz mediacji między nieletnim sprawcą a pokrzywdzonym w rodzinnych ośrodkach diagnostyczno-konsultacyjnych

Czy uciążliwe warunki pracy są tożsame z trudnymi warunkami pracy?

Mylące mogą się okazać w tym wypadku pojęcia trudnych i uciążliwych warunków pracy. Zgodnie z decyzją Naczelnego Sądu Administracyjnego terminy te nie mogą być traktowane równorzędnie. Oznacza to, że praca w warunkach trudnych nie wyklucza pracy w warunkach uciążliwych. Tym samym nauczyciele wykonujący obowiązki zawodowe w kilku szkołach bądź ośrodkach edukacyjnych, które zaliczają się zarówno do wykazu warunków trudnych, jak i uciążliwych, powinni otrzymać świadczenia z obu tytułów.

Czym są uciążliwe warunki pracy nauczyciela?

Rozporządzenie podaje również dokładny opis uciążliwych warunków pracy nauczyciela. Pedagodzy otrzymują specjalne dodatki za prowadzenie zajęć:

  • z dziećmi i młodzieżą, których stan zdrowia wymaga stałej opieki;

  • z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem określonym jako lekkie;

  • z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem lekkim, wśród których znajduje się jedna osoba upośledzona umysłowo w stopniu umiarkowanym lub znacznym (w takiej sytuacji program nauczania dla tego dziecka jest opracowywany oddzielnie);

  • z nieletnimi przebywającymi w zakładach poprawczych o wzmożonym nadzorze wychowawczym — dotyczy to głównie osób z zaburzeniami psychicznymi, zaburzeniami osobowości, uzależnionymi od środków odurzających lub psychotropowych, nosicieli wirusa HIV oraz młodzieży przebywającej w schroniskach interwencyjnych.

Również w tym wypadku wysokość dodatku za pracę w uciążliwych warunkach określa organ prowadzący placówkę edukacyjną.

Praca w trudnych i uciążliwych warunkach — konieczność odpowiedniego przygotowania

Praca nauczyciela sama w sobie jest trudna i wymaga odpowiednich predyspozycji. Przekazywanie wiedzy dzieciom i młodzieży może przynosić sporą satysfakcję, jednak wielu pedagogów podkreśla, że jest to zadanie tylko dla określonego typu osobowości. Podobnie jest z pracą w ciężkich i trudnych warunkach. Nauczyciele wypełniający obowiązki zawodowe w placówkach edukacyjnych o statucie szkoły specjalnej muszą mieć odpowiednie przygotowanie merytoryczne.

Oprócz tego trzeba się zapoznać z programem kształcenia w przypadku konkretnych form upośledzenia. Takie zadania wymagają niezwykłej cierpliwości i empatii. W przypadku pracy z młodzieżą w ośrodkach karnych, schroniskach czy zakładach poprawczych nauczyciel często styka się z agresją ze strony młodych ludzi. Należy wypracować stanowcze metody działania, które pozwolą zdobyć zaufanie oraz szacunek. Praca w takich miejscach nie jest zatem dobrym wyborem dla każdego pedagoga. Nic więc dziwnego, że prawo zakłada wypłatę odpowiednich dodatków, które w jakiś sposób mają rekompensować stres związany z realizacją codziennych zadań.

Świadczenia za trudne i uciążliwe warunki pracy dotyczą wielu zawodów. W każdym przypadku zasady wypłaty pieniędzy określane są przez odpowiednie rozporządzenia. Nie jest to zatem kwestia preferencji, kto może dostać dodatek, a kto nie. Jest to niezbywalne prawo wszystkich osób, które mogą udowodnić pracę w trudnych bądź uciążliwych warunkach.

Odkryj więcej artykułów

  • Jakie są zarobki przedszkolanki w Polsce i na świecie?
  • Kierownik biura – zarobki
  • Jak obliczyć dochód netto?
  • Na jakie zarobki może liczyć dekarz?
  • Technical writer – zarobki i ścieżka kariery
  • IT support – zarobki
  • Ile zarabia listonosz?
  • Inżynieria chemiczna i procesowa – zarobki, perspektywy
  • Bibliotekarz – zarobki w branży
  • Project manager — zarobki, obowiązki, predyspozycje
  • Co to jest pensum?
  • Specjalista business intelligence – zarobki i perspektywy