Umiejętności interpersonalne w pracy – to warto wiedzieć!

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 9 grudnia 2021

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Umiejętności interpersonalne w pracy są równie ważne, jak wykształcenie i doświadczenie zawodowe. Niewiele osób jednak wie, czym tak naprawdę są oraz jak można nad nimi pracować. W tym artykule znajdziesz nie tylko definicję zdolności interpersonalnych, ale również dowiesz się, jakimi metodami je rozwijać oraz dlaczego są istotne w pracy. Podpowiemy także, w jaki sposób umiejętności interpersonalne przydają się w pracy oraz jak wpisać je do CV.

Umiejętności interpersonalne – co to jest?

Każdy człowiek przez całe życie się uczy, wciąż poprawiając swoje umiejętności. Standardowo dzieli się je na twarde i miękkie. Kompetencje twarde to zdolności, które da się zmierzyć – dotyczą wiedzy merytorycznej i specjalistycznej, związane są z konkretnymi zawodami i stanowiskami. Zdobywa się je zazwyczaj na profilowanych kursach lub w szkole. Do tej grupy można zaliczyć na przykład umiejętność prowadzenia pojazdów, obsługę programów graficznych lub uprawnienia do kierowania maszynami budowlanymi.

Kompetencje miękkie to z kolei właśnie zdolności interpersonalne, nazywane też umiejętnościami społecznymi. Tych kompetencji człowiek uczy się nie tylko na kursach, ale również w ciągu całego życia podczas codziennych czynności. Są przydatne w wielu sytuacjach życiowych, a ich poziom jest trudny do zmierzenia.

Nie sposób wymienić wszystkie umiejętności interpersonalne, ponieważ jest ich bardzo dużo. Przede wszystkim są to zdolności komunikacyjne, czyli szeroko pojęte kompetencje odpowiadające za sprawne porozumiewanie się z innymi osobami. To między innymi umiejętność szybkiego nawiązywania kontaktu. Ceni się też zdolność aktywnego słuchania (jest przydatna z kilku powodów – nie tylko pozwala na poprawny odbiór wypowiedzi, ale też sprawia, że rozmówca szybciej obdarza zaufaniem rozmówcę). Nie mniej istotna jest umiejętność sprawnego przemawiania, czyli wygłaszania mów, prowadzenia rozmów w grupach i rozdzielania zadań pracownikom. Oprócz nich warto jeszcze wymienić następujące atrybuty:

  • Umiejętność rozwiązywania konfliktów – każdy kontakt z innymi osobami niesie ze sobą ryzyko występowania nieporozumień, dlatego tak ważne jest, by potrafić je szybko i skutecznie rozwiązywać. Jest to przydatne zarówno w pracy (szczególnie na stanowiskach kierowniczych, u nauczycieli, psychologów i osób pracujących w opiece społecznej), jak i w życiu prywatnym. Związane z tym są również umiejętności negocjacyjne, dzięki którym negocjator jest w stanie spojrzeć na spór z punktu widzenia drugiej osoby – sprawia to, że obie strony szybciej mogą osiągnąć kompromis i dojść do porozumienia.

  • Umiejętność pracy w grupie – człowiek uczy się jej od najmłodszych lat, choćby podczas zajęć szkolnych. W pracy zawodowej przydaje się do bezkonfliktowego zarządzania zespołem oraz tworzenia sprawnie działających projektów grupowych. Podczas współpracy z grupą ważna jest także umiejętność motywowania innych do działania i przezwyciężania przeciwności. Zdolność mobilizowania jest szczególnie przydatna na stanowiskach kierowniczych, szkolnych oraz u terapeutów i rehabilitantów.

  • Umiejętność pracy pod presją czasu – ta zdolność pozwala na wykonywanie obowiązków w terminie oraz niepopadanie w stres, jeśli czas pracy jest bardzo napięty. Warto wyróżnić w tym wypadku też umiejętność dobrego zarządzania czasem i planowania zadań. Odporność na stres również jest bardzo ważna. Należy poznać sposoby na radzenie sobie w sytuacjach stresujących, ponieważ permanentne uczucie stresu może prowadzić do poważnych zaburzeń zdrowotnych, takich jak choroby psychiczne (na przykład depresja lub nerwica) czy choroby somatyczne.

  • Umiejętność adaptacji społecznej – kolejna cecha przydatna zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Oznacza zdolność przystosowywania się do zmian, a także motywację do podejmowania nowych wyzwań. Dzięki możliwości adaptacji do zmiennych warunków człowiek staje się otwarty na nowości i może realizować się na wielu płaszczyznach.

  • Asertywność – dzięki tej umiejętności pracownik jest w stanie wypowiedzieć swoje zdanie w sposób zdecydowany, ale nie agresywny. To cecha przydatna nie tylko w pracy, ale też w życiu codziennym.

  • Kreatywność – twórcze myślenie jest cenione przede wszystkim w branży reklamowej, podczas pracy z dziećmi i młodzieżą oraz w zawodach artystycznych.

Jak rozwijać umiejętności interpersonalne?

Z racji tego, że umiejętności interpersonalne wykorzystuje się zarówno w pracy, jak i w życiu prywatnym, warto je stale rozwijać. Na początek postaraj się przemyśleć, co jest Twoją mocną stroną, a nad którymi zdolnościami należałoby jeszcze popracować. Istnieje kilka sprawdzonych sposobów na rozwijanie kompetencji miękkich. Najważniejszym jest spotykanie się z ludźmi, budowanie relacji i poznawanie nowych osób. Takie umiejętności najlepiej ćwiczy się poprzez praktykę, dlatego też na przykład każda próba wypowiedzenia swojego zdania, które jest odmienne niż powszechnie reprezentowana opinia, to doskonała okazja do ćwiczenia asertywności. Wiele można również dowiedzieć się z książek specjalistów.

Innym sposobem może być zapisanie się na specjalistyczny kurs lub szkolenie. Na rynku znaleźć można zajęcia z rozwijania kreatywności, prowadzenia mediacji czy wygłaszania mów. Na tego typu kursach poznasz teorię dotyczącą umiejętności interpersonalnych oraz dowiesz się, jakie są skuteczne ćwiczenia rozwijające te zdolności. Można też zdecydować się na uczestniczenie w treningach umiejętności społecznych. Podczas takich spotkań uczestnicy odgrywają scenki, co pozwala na nauczenie się odpowiednich reakcji. Należy jednak pamiętać, że nauka kompetencji miękkich nie jest łatwa – jest procesem długotrwałym i wymaga determinacji.

Umiejętności interpersonalne w pracy – dlaczego są ważne?

Obecnie pracodawcy przywiązują coraz większą wagę właśnie do kompetencji miękkich. Jest to spowodowane tym, że gospodarka bardziej opiera się na segmencie usługowym, a nie jak wcześniej na przemyśle. Umiejętności interpersonalne w pracy przydają się podczas wykonywania zadań ze współpracownikami oraz podczas prowadzenia rozmów z klientami. Dobre zarządzanie czasem gwarantuje wykonywanie obowiązków starannie i w terminie. Dodatkowo pracownik, który oznacza się dobrymi umiejętnościami komunikacyjnymi, będzie szybciej zdobywał nowych klientów oraz utrzymywał dobre relacje z kontrahentami. Sprawne komunikowanie się i umiejętność rozwiązywania konfliktów sprawi, że atmosfera wewnątrz firmy będzie przyjazna, a pracownicy będą czuli się docenieni i bezpieczni.

Umiejętności interpersonalne mogą być weryfikowane już podczas rozmowy kwalifikacyjnej. Oczywiście trudno będzie się dowiedzieć, jak pracownik radzi sobie z pracą w grupie lub czy potrafi przystosowywać się do zmiennych warunków, ale już w trakcie krótkiego wywiadu pracodawca sprawdzi, czy kandydat jest dobrym mówcą, czy jest w stanie negocjować oraz czy wykazuje odporność na stresujące sytuacje.

Czy umiejętności interpersonalne warto wpisać do CV?

O umiejętnościach interpersonalnych trzeba koniecznie pamiętać podczas tworzenia CV. Ten dokument stanowi Twoją prezentację i ma wpłynąć na dobre pierwsze wrażenie w oczach rekrutera. W życiorysie należy wpisać nasze dane, wykształcenie, doświadczenie zawodowe oraz dodatkowe umiejętności. Właśnie w tej ostatniej grupie powinny znaleźć się zdolności interpersonalne. Sekcję najlepiej umieścić w widocznym miejscu CV jako następną rubrykę po opisie kariery zawodowej. Optymalnie będzie podzielić tę grupę na umiejętności twarde oraz miękkie. Przykładowo w podpunkcie „Umiejętności twarde” znajdą się: prawo jazdy kategorii B, znajomość języka angielskiego (na przykład poziom C1), znajomość języka hiszpańskiego (na przykład poziom B2) oraz obsługa pakietu Microsoft Office. Z kolei w grupie „Umiejętności miękkie” pojawią się: dobre zarządzanie czasem, kreatywność, umiejętność pracy w zespole i umiejętności komunikacyjne. Pamiętaj jednak, aby wpisać wyłącznie te cechy, które rzeczywiście posiadasz. Nie bój się pochwalić ukończonymi kursami i szkoleniami, jednak nie wpisuj cech, które nic nie wnoszą w procesie rekrutacyjnym. Przed każdą aplikacją do pracy sprawdź, czy Twoje CV jest przystosowane do wymagań stanowiska, o które się starasz.

Umiejętności interpersonalne w pracy – czy są sprawdzane na rozmowie rekrutacyjnej?

Umiejętności interpersonalne, szczególnie te wymienione w CV i wymagane w pracy, do której aplikujesz, mogą zostać sprawdzone w procesie rekrutacyjnym. Może na przykład pojawić się prośba o rozwinięcie informacji z życiorysu oraz wytłumaczenie, w jaki sposób konkretne zdolności społeczne były przydatne na poprzednim stanowisku. Często podczas rozmowy kwalifikacyjnej rekruterzy wykorzystują metodę wywiadu behawioralnego. Polega ona na zadawaniu pytań dotyczących najczęściej przeszłości i sytuacji zawodowych, z którymi pracownik musiał mierzyć się w poprzednich pracach. Zazwyczaj też kandydat może spodziewać się prośby o ocenienie efektów swoich działań.

Kolejną metodą są testy sytuacyjne, czyli odgrywanie scenek, podczas których kandydat i rekruter wcielają się w określone role – na przykład w rolę przedstawiciela handlowego czy w postać mediatora. Następna technika to testy psychologiczne, które pozwalają zweryfikować określone cechy i umiejętności kandydata. Choć te zabiegi niektórym mogą wydawać się zbędne, pracodawcy podczas wyboru nowego pracownika z pewnością skłonią się ku temu, kto prezentuje lepsze umiejętności interpersonalne.

Umiejętności interpersonalne w pracy są niezwykle istotnym elementem doświadczenia pracownika. Stawia się je na równi z umiejętnościami specjalistycznymi, ponieważ to właśnie od sprawnej komunikacji i innych zdolności społecznych zależy współpraca zatrudnionego z kierownictwem, innymi pracownikami i klientami.

Uwaga: żadna z firm wymienionych w artykule nie jest powiązana z Indeed.

Odkryj więcej artykułów

  • Co to jest szara strefa?
  • Cechy dobrego managera
  • Świadectwo pracy z Anglii – po co i kiedy będzie potrzebne?
  • Dobrze płatne nietypowe zawody
  • Kopia świadectwa pracy – jak ją uzyskać?
  • Jak być elastycznym w pracy?
  • Czy można mieć dwie umowy o pracę?
  • Jakie są najważniejsze obowiązki kuriera?
  • Czy pracodawca może zmusić do pracy w sobotę?
  • Kiedy zgłosić urlop na żądanie?
  • Co to jest praca nakładcza?
  • Na czym polegają elastyczne godziny pracy?