Tygodniowy czas pracy: zalety i wady pracy 40 godzin tygodniowo

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 4 lutego 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

40 godzin to standardowy tygodniowy czas pracy pracowników etatowych, nazywany pełnym wymiarem czasu pracy albo pracą na pełny etat. Pracownicy zatrudnieni w standardowym 40-godzinnym wymiarze czasu pracy zazwyczaj otrzymują od pracodawców dodatkowe świadczenia i inne korzyści.

W tym artykule omawiamy zalety i wady pracy przez 40 godzin tygodniowo i przedstawiamy inne harmonogramy pracy.

Co oznacza 40-godzinny tygodniowy czas pracy?

Praca przez 40 godzin tygodniowo to standardowy wymiar czasu pracy pracowników zatrudnionych na pełny etat. Tradycyjny standardowy tydzień pracy trwa od poniedziałku do piątku i zakłada godziny pracy od 9:00 do 17:00. Oznacza to, że pracownicy zatrudnienina pełen etat pracują osiem godzin dziennie przez pięć dni w tygodniu. Harmonogram ten może się jednak różnić w zależności od stanowiska, branży i miejsca zatrudnienia. Niektóre firmy mogą wymagać od swoich pracowników pracy przez więcej lub mniej niż 40 godzin tygodniowo.

Zgodnie z Kodeksem pracy czas pracy nie może przekraczać ośmiu godzin na dobę i średnio 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, nieprzekraczającym czterech miesięcy. Razem z godzinami nadliczbowymi tygodniowy czas pracy nie może przekraczać 48 godzin. Są też przedsiębiorstwa, które wymagają od swoich pracowników pracy zmianowej to rozwiązanie spotykane w branżach takich jak opieka zdrowotna, handel detaliczny, gastronomia i służby publiczne. Warto jednak pamiętać, że każdemu pracownikowi przysługuje prawo do co najmniej 35 godzin odpoczynku w każdym tygodniu (czyli siedmiu kolejnych dniach kalendarzowych), w tym co najmniej 11 godzin ciągłego odpoczynku.

Zobacz też: Co to są nadgodziny?

Kto wprowadził 40-godzinny tydzień pracy?

Taki system rozpowszechnił Henry Ford, właściciel przedsiębiorstwa Ford Motor Company, który w 1914 roku skrócił dobowy czas pracy swoich pracowników do ośmiu godzin bez obniżania im pensji, założył bowiem, że potrzebują codziennie osiem godzin na pracę, osiem na sen i osiem na wypoczynek. Okazało się, że to posunięcie wcale nie obniżyło rentowności zakładu, a wręcz przeciwnie – podwyższyło ją. Wypoczęci pracownicy pracowali wydajniej, a Ford, zamiast stracić, jak przewidywali konkurenci, zarobił na swoim pomyśle racjonalizatorskim. Zyski jego firmy były na tyle duże, że inne firmy zaczęły go naśladować, a ośmiogodzinny dzień pracy stał się światowym standardem.

Zalety pracy przez 40 godzin tygodniowo

Z pracą na pełen etat wiążą się liczne korzyści. Zapoznaj się z nimi, zanim zdecydujesz się na ten lub inny model zatrudnienia.

Stała pensja

Kiedy firmy korzystają z tradycyjnego, standardowego harmonogramu tygodnia pracy, zazwyczaj płacą swoim pracownikom stałe miesięczne wynagrodzenie, a nie stawkę godzinową. Może to być korzystne, ponieważ dzięki temu pracownicy dokładnie wiedzą, jakiej kwoty mogą się spodziewać przy każdej wypłacie, co ułatwia im planowanie budżetu. Stała pensja daje też poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji.

Normowany czas pracy

Zazwyczaj pracownicy zatrudnieni w pełnym wymiarze czasu pracy mają ustalone godziny pracy. Nawet jeśli okazjonalnie zdarza im się pracować w nadgodzinach, zwykle wiedzą, że wyjdą z pracy na przykład o 17:00. Ułatwia to planowanie zajęć po pracy, co jest ważne zwłaszcza w przypadku osób mających dzieci, uprawiających sporty, dokształcających się lub angażujących się w działalność charytatywną.

Płatny urlop

Pracownikom zatrudnionymi w pełnym wymiarze godzin przysługują płatne dni wolne od pracy. Długość urlopu wypoczynkowego zależy od stażu pracy. Osobom zatrudnionym krócej niż 10 lat przysługuje 20 dni, a powyżej 10 lat 26 dni. Do stażu pracy wlicza się okres nauki w szkole średniej, wyższej lub na studiach doktoranckich.

Zobacz też: Jak obliczyć staż pracy?

Prawo do urlopu rodzicielskiego

Prawo do pełnopłatnego urlopu macierzyńskiego przysługuje przez 20 tygodni w przypadku jednego dziecka oraz od 31 do 37 tygodni w przypadku ciąży mnogiej. Jego część maksymalnie sześć tygodni można wykorzystać przed porodem. Każda matka musi obowiązkowo wykorzystać 14 tygodni urlopu macierzyńskiego. Ojciec ma prawo do 14 dni płatnego w 100% urlopu ojcowskiego.

Zobacz też: Ile wynosi zasiłek rodzicielski?

Prawo do emerytury

Z pracą na pełnym etacie wiąże się wyższa emerytura. Zatrudnienie w pełnym wymiarze godzin na podstawie umowy o pracę oznacza regularne odprowadzanie składek na poczet emerytury. Jej wysokość zależy właśnie od wysokości składek, a one z kolei od wysokości pensji, która w przypadku 40-godzinnego tygodnia pracy jest na ogół wyższa.

Często pracodawcy oferują też pracownikom opłacanie prywatnych funduszy emerytalnych. Zwykle zatrudniony wpłaca co miesiąc na prywatny fundusz określoną kwotę, a pracodawca dopłaca drugą część (zazwyczaj stanowiącą dwukrotność sumy wpłaconej przez pracownika). To świetne zabezpieczenie na przyszłość, niedostępne dla osób niezatrudnionych na umowę o pracę.

Zdolność kredytowa

Niezależnie od wysokości zarobków, osoby zatrudnione na umowę o pracę mają większe szanse na otrzymanie kredytu hipotecznego, bo ta forma zatrudnienia jest postrzegana przez banki jako stabilniejsza i dająca większą gwarancję bezpieczeństwa niż praca na własny rachunek. To samo dotyczy innych pożyczek i płatności ratalnych.

Dodatkowe korzyści

Wielu pracodawców oferuje pracownikom podpisującym umowę o pracę dodatkowe korzyści, aby przyciągnąć i zatrzymać najlepszych specjalistów. Mogą to być prywatne ubezpieczenia medyczne, karnety do klubów fitness, programy lojalnościowe gwarantujące rabaty na zakupy, firmowe imprezy i wyjazdy, premie wakacyjne i wszystko inne, co może poprawić poziom satysfakcji pracowników.

Wady pracy przez 40 godzin tygodniowo

Praca w pełnym wymiarze czasu pracy ma też wady nawet jeśli są mniej liczne od zalet. Nie jest to dobre rozwiązanie dla osób, które nie lubią podporządkowywania się zasadom i ustalonego harmonogramu dnia. Praca na pełny etat nie sprawdza się też w zawodach artystycznych.

Brak elastyczności

Największą wadą pracy na pełen etat jest brak elastyczności. Ustalone godziny pracy nie pozwalają na żonglowanie zajęciami. Ograniczają też możliwości korzystania z dodatkowych aktywności, zwłaszcza jeśli musisz dojeżdżać do miejsca pracy, co pochłania cenny czas.

Ograniczone możliwości decydowania o sobie

Nawet jeśli pracujesz na stanowisku kierowniczym, zwykle masz nad sobą szefa, którego polecenia musisz wykonywać. Masz ustalony zakres obowiązków, a wszelkie odstępstwa od niego wymagają zatwierdzenia przez przełożonego. Jako wolny strzelec możesz swobodnie wybierać projekty i klientów. Ustalasz też wymiar czasu pracy i godziny pracy, co oznacza, że możesz jednego dnia pracować od świtu do nocy, a drugiego tylko godzinę lub dwie.

Inne harmonogramy pracy

Wielu pracowników jest zatrudnionych w innym wymiarze czasu pracy i pracuje zgodnie z innym harmonogramem niż ten standardowy. Może to być:

Praca w niepełnym wymiarze godzin

Pracownicy, którzy pracują w niepełnym wymiarze godzin, mogą mieć stałe harmonogramy lub takie, które zmieniają się z tygodnia na tydzień. Stały harmonogram jest podobny do tradycyjnego standardowego tygodnia pracy, ponieważ pracownicy co tydzień pracują w tych samych godzinach. Zmienne harmonogramy są dostosowywane do potrzeb pracodawcy.

Zobacz też: Na czym polega praca na pół etatu?

Praca na zlecenie

Osoby pracujące na zlecenie wyznaczają własne godziny pracy. Mogą zdecydować się na pracę w standardowym 40-godzinnym tygodniu pracy lub uznać, że lepszy będzie dla nich harmonogram alternatywny. Freelancerzy zazwyczaj pracują w systemie projektowym, wykonują pracę w terminach, które najlepiej odpowiadają im samym oraz ich klientom, i samodzielnie decydują, czy chcą pracować nad dodatkowymi zadaniami i spędzać w pracy więcej godzin. Wszystkie te elementy mają wpływ na to, czy osoba pracująca na zlecenie pracuje 40 godzin tygodniowo, czy też więcej lub mniej tyle, ile potrzeba do wykonania wszystkich projektów lub zadań.

Elastyczne godziny pracy

Niektórzy pracodawcy są bardziej elastyczni w kwestii godzin pracy swoich pracowników. W większym stopniu zależy im na zrealizowaniu przez podwładnych zadań niż na konkretnych godzinach pracy. Przy elastycznym harmonogramie pracownik na ogół nadal pracuje przez osiem godzin dziennie, pięć dni w tygodniu, ale ma większą swobodę wyboru godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

Praca zmianowa

Niektórzy pracodawcy wymagają pracy zmianowej. Wyróżnia się cztery typowe zmiany, które obejmują godziny ranne, południowe, wieczorne i nocne. Czasami pracownicy mają zmiany rotacyjne, co oznacza, że w każdym tygodniu pracują na innej zmianie.

Praca zmianowa może być wykonywana w niepełnym lub pełnym wymiarze godzin, a także wynosić więcej niż 40 godzin tygodniowo, w zależności od potrzeb pracodawcy. Na przykład szpitale, które obsługują pacjentów przez 24 godziny dziennie, potrzebują personelu pracującego przez całą dobę.

Zobacz też: Praca na trzy zmiany

Odkryj więcej artykułów