Czym jest postawa proaktywna w pracy?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 3 grudnia 2021

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Postawa proaktywna w pracy jest doceniania przez każdego przełożonego. To właśnie dzięki niej można szybko awansować i rozwijać swoje umiejętności. Jakie działania podejmować, by mieć realny wpływ na karierę zawodową? Co jest nieakceptowane w pracy, a co uznaje się za postawę proaktywną? Oto odpowiedzi na wszystkie pytania.

Czym jest postawa sukcesu w codziennym życiu?

Kariera zawodowa to dla wielu osób niezwykle ważny element życia. Zarówno w kwestiach osobistych, jak i profesjonalnych istnieje pewien schemat pozwalający na osiągnięcie sukcesu. Niezależnie od sytuacji wyróżnia się dwie ważne postawy. Jedną z nich charakteryzują się osoby, które mimo wielu trudności podejmują szereg działań, by zmienić otaczającą rzeczywistość. W przypadku drugiej postawy cechą charakterystyczną jest bierność i brak chęci do zmiany rzeczywistości. Jest to całkowite poddanie się temu, co się wydarzyło, nawet jeśli zaistniała sytuacja jest w jakikolwiek sposób niekomfortowa. W każdej firmie można znaleźć zarówno pracowników proaktywnych, jak i tych, którzy nie podejmują żadnych działań. Nazywa się ich osobami reaktywnymi.

Taki podział akcentuje jeden ze słynniejszych mówców motywacyjnych Stephen Covey w swojej książce „7 nawyków skutecznego działania”. To właśnie w tej pozycji znajdziesz 7 cech, które powinny charakteryzować każdego człowieka sukcesu. Jedną z nich jest właśnie postawa proaktywna. Według autora taki sposób działania pomaga dojść na szczyt przede wszystkim w życiu zawodowym, a w praktyce przydaje się także w życiu osobistym.

Czym jest postawa reaktywna?

Najważniejszą cechą wyróżniającą osoby reaktywne jest brak chęci do podejmowania różnorodnych działań. Niestety, taki sposób bycia zdarza się bardzo często w wielu zespołach. Pracownicy reaktywni nie tylko nie dążą do osiągnięcia sukcesu, lecz także uważają się za ofiary sytuacji. To właśnie takie postrzeganie własnej osoby sprawia, że trudno cokolwiek zrobić. Reaktywność funkcjonuje w myśl zasady: „najlepiej nie podejmować żadnych działań, ponieważ i tak nie przyniosą żadnych rezultatów”.

Postawa reaktywna wiąże się z wieloma negatywnymi emocjami. Ciągłe poczucie, że jest się ofiarą, wyzwala w ludziach frustrację, gniew, stres, złość czy wieczne niezadowolenie. Objawia się to częstym narzekaniem i czarnowidztwem, co bardzo utrudnia nawiązanie dobrych relacji ze współpracownikami lub klientami. Pracownik reaktywny za swoje odczucia wini wszystkich, tylko nie siebie. Nie widzi, że problem leży w nim, a nie w otaczającej rzeczywistości, co oczywiście wpływa na zmniejszenie efektywnej pracy całego zespołu. Często można usłyszeć z jego usta następujące zdania:

  • Nic z tym nie mogę zrobić.

  • To wszystko wina klientów.

  • Innym zawsze lepiej się układa.

  • Mój szef i koledzy z pracy mnie nie rozumieją.

  • Nie ma sensu podejmować żadnych działań, bo i tak nic to nie da.

  • Takie rzeczy zawsze przydarzają się tylko mnie.

Reaktywność w pracy bardzo przeszkadza. Nie pozwala osiągnąć sukcesu i uniemożliwia znalezienie rozwiązań wpływających na usprawnienie procesów. Osoba reaktywna raczej nie awansuje i nie dostanie podwyżki, co doprowadzi do jeszcze większych frustracji. Pracownicy w takiej sytuacji często szukają nowej pracy, w której sytuacja po jakimś czasie się powtarza.

Czym charakteryzuje się postawa proaktywna?

Postawa proaktywna to zdecydowanie postawa pomagająca osiągnąć sukces. Pracowników, którzy podejmują działania i dążą do zrealizowania konkretnych celów, ceni każdy przełożony. Osoby wyróżniające się proaktywnością szukają rozwiązań, a za potencjalne błędy (bo przecież błądzić jest rzeczą ludzkość) nie obwiniają całego świata. Jeśli pomyłka leży po ich stronie, potrafią się do tego przyznać. Jednocześnie nie popełnią tego samego błędu dwa razy, ponieważ potrafią wyciągać wnioski ze swoich działań.

Pracownicy proaktywni nie skupiają się tylko na sobie. Potrafią działać dla dobra całego zespołu i w przypadku trudności szukają najlepszych rozwiązań. Często zadają sobie pytanie, co można zrobić, by praca była łatwiejsza i bardziej efektywna. Panują nad swoimi emocjami, ponieważ wiedzą, że nikt inny nie może zapanować nad ich odczuciami. Tacy pracownicy są nie tylko lubiani, lecz także doceniani. Szybko awansują i często zajmują najwyższe stanowiska w firmie.

Oprócz tego istotne jest ciągłe podnoszenie swoich kwalifikacji. Osoby proaktywne doskonale wiedzą, że ich kariera w dużej mierze zależy od nich samych, dlatego starają się pozyskiwać nowe umiejętności.

Czy postawa proaktywna jest wrodzona, czy nabyta?

Umiejętność podejmowania decyzji oraz konkretnych działań może w pewnym stopniu wynikać z charakteru. Nie oznacza to jednak, że niektóre osoby są z góry skazane na porażkę, a inne mogą liczyć na same sukcesy. Postawa proaktywna jest czymś, co można w sobie wypracować. Wymaga to sporej dawki odwagi, ale nie jest niewykonalne. Postawę proaktywną można zaliczyć do tak zwanych umiejętności miękkich. Każdy pracownik może nad nimi pracować. W tym celu w firmach organizowane są specjalne szkolenia, na przykład ze sposobów radzenia sobie z trudnym klientem lub ze stresem i negatywnymi emocjami.

Praktycznie zawsze na takich szkoleniach pojawia się pytanie: „Co mogę w danej sytuacji zrobić?". W ten sposób pracownicy widzą, że pierwszą najważniejszą rzeczą w każdej sytuacji jest szukanie rozwiązań. Jeżeli zaczniesz się zastanawiać, jak sobie poradzić z jakimś problemem, w pewnym momencie wejdzie Ci to po prostu w nawyk. Wypracowanie takiej postawy można zacząć od małych kroczków. Nie chodzi o to, by od razu góry przenosić, lecz by wpłynąć na swoje małe środowisko pracy poprzez dobre nastawienie.

Dlaczego pracodawcy cenią proaktywnych podwładnych?

Sukces firmy w dużej mierze zależy od nastawienia pracowników. Podejmowanie działań, szukanie rozwiązań, innowacyjne pomysły to wszystko może sprawić, że nawet małe przedsiębiorstwo zaistnieje na rynku danej branży. Właśnie dlatego już na etapie rekrutacji rekruterzy próbują ocenić, czy dana osoba jest proaktywna. Tacy pracownicy są bowiem niezwykle cennym nabytkiem w każdym przedsiębiorstwie. Jak w takim razie zrobić dobre wrażenie na rozmowie kwalifikacyjnej?

Warto przygotować sobie różne przykłady podejmowanych działań w całej zawodowej karierze. Przemyśl, czy na poprzednim stanowisku udało Ci się wprowadzić jakiś innowacyjny pomysł lub wybrnąć z ciężkiej sytuacji, na przykład podczas obsługi trudnego klienta. Wcześniejsze przygotowanie opisów bardzo ułatwia rozmowę kwalifikacyjną. W trakcie spotkania stres może znacznie wpłynąć na koncentrację, co często przekłada się na niemożność znalezienia najlepszych przykładów.

Proaktywność objawia się także w zadawaniu pytań. Zastanów się, o co możesz zapytać rekruterów. Sprawdź, jaka jest historia danej firmy oraz jakie projekty obecnie realizuje. Osoba proaktywna czynnie angażuje się w życie firmy, więc w ten sposób udowodnisz swoje pełne zaangażowanie w zdobycie wszystkich dostępnych informacji na temat przedsiębiorstwa.

Postawa proaktywna jest niezwykle cenna w każdej firmie. Osoba, która podejmuje działania, wpływa na rozwój przedsiębiorstwa i pomaga w zrealizowaniu różnorodnych celów. Reaktywny pracownik nie przyczynia się do wzrostu znaczenia firmy, dlatego nie jest ceniony. Pamiętaj zatem, że wszystko zależy od Ciebie.

Odkryj więcej artykułów