Sześć przykładów zastosowania krytycznego myślenia w praktyce

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 6 maja 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Umiejętność krytycznego myślenia pozwala szybko przeanalizować informacje i dokonać obiektywnego osądu sytuacji. Bezstronnie oceniając fakty, możesz wyciągnąć realistyczne wnioski, które pomogą Ci podjąć decyzję. Umiejętność skutecznej oceny sytuacji i wyciągnięcia logicznego wniosku jest bardzo ceniona przez pracodawców.

W tym artykule przedstawiamy 6 przykładów krytycznego myślenia, które pomogą Ci ocenić własny proces myślowy i pokazać pracodawcy, że potrafisz kierować się logiką.

Czym jest krytyczne myślenie?

Krytyczne myślenie to umiejętność obiektywnego analizowania informacji i wyciągania racjonalnych wniosków. Ważnym elementem umiejętności krytycznego myślenia jest również zbieranie informacji i określanie – w oparciu o rozumowanie dedukcyjne – które pozyskane dane mają znaczenie, a które nie. Umiejętność krytycznego myślenia przydaje się zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym i jest ceniona przez większość pracodawców.

Umiejętności krytycznego myślenia

Wyróżniamy pięć podstawowych umiejętności krytycznego myślenia:

  • Obserwacja: umiejętność dostrzegania i przewidywania szans, problemów i rozwiązań.

  • Analiza: gromadzenie i interpretowanie danych i innych informacji.

  • Wnioskowanie: wyciąganie wniosków na podstawie odpowiednich danych, informacji oraz własnych doświadczeń.

  • Komunikacja: udostępnianie i otrzymywanie informacji – werbalnych, niewerbalnych i pisemnych.

  • Rozwiązywanie problemów: proces gromadzenia, analizowania i przekazywania informacji w celu identyfikacji i rozwiązywania problemów.

Dlaczego pracodawcy cenią krytyczne myślenie?

Umiejętność krytycznego myślenia przyda się każdemu pracownikowi, ponieważ pracodawcy zazwyczaj cenią kandydatów, którzy potrafią poprawnie ocenić sytuację i znaleźć logiczne rozwiązanie. Czas jest cennym zasobem dla większości menedżerów, a pracownik zdolny do podejmowania właściwych decyzji bez nadzoru zaoszczędzi zarówno temu menedżerowi, jak i całej firmie dużo cennego czasu.

Przykłady umiejętności krytycznego myślenia

Wyróżniamy sześć głównych umiejętności krytycznego myślenia, które możesz rozwinąć, aby skutecznie analizować fakty i sytuacje oraz wyciągać logiczne wnioski:

  1. Myślenie analityczne
    Umiejętność prawidłowej analizy informacji jest najważniejszym aspektem krytycznego myślenia. Oznacza zbieranie informacji i ich interpretację, ale także sceptyczną ocenę danych. Analityczne myślenie pomaga oddzielić informacje, które dotyczą Twojej sytuacji, od tych, które nie mają z nią związku.

  2. Dobra komunikacja
    Niezależnie od tego, czy używasz jej do zbierania informacji, czy do przekonywania innych do swoich wniosków, komunikacja odgrywa kluczowe znaczenie w procesie krytycznego myślenia. Zachęcanie innych do dzielenia się z Tobą pomysłami i informacjami oraz przekazywanie im swoich krytycznych opinii zwrotnych to elementy składowe sukcesu. Jeśli podejmujesz decyzję związaną z pracą, odpowiednia komunikacja ze współpracownikami pomoże Ci zebrać informacje potrzebne do dokonania właściwego wyboru.

  3. Kreatywne myślenie
    Umiejętność identyfikacji wzorców i tworzenia abstrakcyjnych połączeń między pozornie niepowiązanymi danymi udoskonali Twoją umiejętność krytycznego myślenia. Analizując procedurę lub proces, możesz znaleźć kreatywne sposoby na ich przyspieszenie lub usprawnienie. Kreatywność to umiejętność, która z czasem zaczyna przychodzić naturalnie. Przydaje się na każdym stanowisku i w każdej branży.

  4. Otwartość
    Wcześniejsze doświadczenia edukacyjne i życiowe odciskają piętno na zdolności każdego z nas do obiektywnej oceny pewnych sytuacji. Akceptując te uprzedzenia, możesz poprawić swoje krytyczne myślenie i ogólny proces decyzyjny. Jeśli na przykład planujesz przeprowadzić spotkanie w określony sposób, a Twój partner sugeruje zastosowanie innej strategii, możesz go wysłuchać i dostosować swoje podejście w oparciu o jego wskazówki.

  5. Umiejętność rozwiązywania problemów
    Kolejną cenną umiejętnością jest poprawna analiza problemu i wdrożenie rozwiązania. Jeśli na przykład kelnerzy w Twojej restauracji obsługują klientów za wolno, możesz przekazać część ich obowiązków pomocnikom sprzątającym ze stołów lub innemu personelowi kuchennemu, aby kelnerzy mogli szybciej roznosić jedzenie.

  6. Zadawanie przemyślanych pytań
    Zarówno w sytuacjach prywatnych, jak i zawodowych zadawanie właściwych pytań jest najważniejszym krokiem do formułowania prawidłowych wniosków.

Pytania otwarte
Zadawanie pytań otwartych może pomóc osobie, z którą rozmawiasz, w dostarczeniu Ci odpowiednich i niezbędnych informacji. Są to pytania, które nie pozwalają na prostą odpowiedź „tak” lub „nie”, wymagając od Twojego rozmówcy rozwinięcia odpowiedzi.

Pytania projekcyjne
Jeśli uważasz, że doświadczenie i umiejętności rozmówcy mogą Ci pomóc usprawnić pracę, zadawaj takiej osobie pytania projekcyjne. Zapytaj na przykład, jak zachowałaby się w określonej hipotetycznej sytuacji. Dzięki temu możesz dostrzec coś, co nie przyszłoby Ci do głowy.

Pytania wprost
Możesz zdobyć dużo cennych informacji, prosząc rozmówcę o ocenę sytuacji oraz o wyjaśnienie jego procesów myślowych. Takie przykłady z życia pomogą Ci rozwinąć umiejętność krytycznego myślenia.

Pytania strukturalne
Aby zrozumieć, jak coś działa, najlepiej o to zapytać. Każdy działający system jest wynikiem długiego procesu prób i błędów, a poznanie kroków, które należy podjąć, aby uzyskać pozytywny wynik, może poprawić Twoją własną skuteczność.

Praktyczne przykłady krytycznego myślenia

Na dobrze funkcjonującą firmę składa się suma decyzji podejmowanych przez jej kierownictwo i pracowników. Stosowanie krytycznego myślenia w pracy poprawi Twoje wyniki i szanse firmy na sukces.

  • Promowanie zespołowego podejścia do rozwiązywania problemów
    Każdy dział w firmie to zespół, a efektywna współpraca w zespole jest ważna dla sukcesu całej firmy. Opracowując strategię, logicznie analizuj wkład wszystkich członków zespołu i przedstawiaj konstruktywną krytykę, prezentując jednocześnie swój własny pogląd na sytuację.

  • Samoocena swojego wkładu w realizację celów firmy
    Jeśli Twoja firma stara się osiągnąć konkretny cel, wykaż się krytycznym myśleniem, oceniając swój wkład i odkrywając sposoby na poprawę wyników. Możesz na przykład wymienić wszystkie sposoby, w jakie przyczyniasz się do realizacji tego celu i swój wkład w końcowy wynik. Następnie możesz nadać priorytet niektórym bieżącym czynnościom, ale także o dodać nowe, które Twoim zdaniem poprawią Twoją skuteczność.

  • Autorefleksja
    Analiza własnego procesu myślowego przy podejmowaniu pewnych decyzji usprawni przetwarzanie informacji. Może to oznaczać zadanie sobie pytania, dlaczego zachowujesz się w określony sposób w danej sytuacji lub ocenę swojej decyzji i znalezienie sposobów na poprawę efektywności.

  • Podejmowanie świadomych decyzji
    Możesz usprawnić swój proces decyzyjny, zawsze oceniając wszystkie dostępne informacje. Szybka ocena sytuacji i przejście do kolejnej kwestii mogą być kuszące, ale zastosowanie krytycznego myślenia zwykle przyniesie bardziej satysfakcjonujący wynik. Opracuj listę zalet i wad wybranego rozwiązania, w myślach lub na papierze, i krytycznie oceń je z perspektywy kogoś innego.

  • Efektywne wykorzystywanie czasu
    Planowanie tego, jak wykorzystasz swój czas, to kolejny przykład krytycznego myślenia. Ciągła ocena wykorzystywania czasu pozwoli Ci zidentyfikować zadania i działania, których priorytety warto zmienić. Jeśli na przykład poświęcasz dużo czasu na działanie o niskiej rentowności, takie jak zadania administracyjne lub raportowanie wewnętrzne, możesz rozważyć zmianę priorytetów harmonogramu, aby przeznaczać więcej czasu na bardziej rentowne zadania.

Krytyczne myślenie – krok po kroku

Jak używać krytycznego myślenia do rozwiązywania problemów w pracy:

  1. Zidentyfikuj problem.

  2. Wyciągnij wnioski dotyczące tego, dlaczego problem istnieje i jak można go rozwiązać.

  3. Zbierz informacje lub dane dotyczące problemu.

  4. Posortuj dane i wyniki.

  5. Opracuj i zaimplementuj rozwiązania.

  6. Sprawdź, które rozwiązania zadziałały, a które nie.

  7. Określ sposoby ulepszenia rozwiązania.

Wskazówka

Obiektywizm jest podstawowym elementem krytycznego myślenia. Oznacza umiejętność przeanalizowania problemu bez dopuszczania do głosu osobistych uprzedzeń, emocji lub założeń. Osoba myśląca krytycznie analizuje problem tylko na podstawie kontekstu i faktów zebranych po przeprowadzeniu dokładnych i bezstronnych badań.

Odkryj więcej artykułów

  • Komunikacja wewnętrzna w firmie — jak się porozumieć?
  • Przepustka na wyjście z pracy w celach prywatnych
  • Czym jest świadectwo pracy i komu przysługuje?
  • Jakie są najbardziej opłacalne kierunki studiów?
  • Czym jest job-sharing?
  • Praca na 3 zmiany
  • Jak zostać coachem?
  • Przeciążenie obowiązkami w pracy – co zrobić
  • Co to jest mobbing? Praca w niezdrowym środowisku
  • Ból nóg po pracy – jak sobie z nim poradzić?
  • Poradnik dla rodziców pracujących z domu z dziećmi
  • Cechy dobrego managera