Rozwój kariery

Co to są kompetencje cyfrowe?

7/15/2021

Chcesz w pełni korzystać z tego, co oferuje współczesny świat? Musisz zatem znać zasady poruszania się w cyfrowej rzeczywistości. To dzisiaj tak samo ważne, jak umiejętność czytania i pisania.

Czym są kompetencje cyfrowe?

W skrócie, kompetencje cyfrowe to umiejętności związane z używaniem technologii cyfrowych i wykorzystywaniem ich do nauki, pracy oraz interakcji z innymi ludźmi. Brzmi banalnie, bo kto nie ma dziś komputera czy smartfona? Jednak nie chodzi tu jedynie o zdolność posługiwania się sprzętem elektronicznym.

Technologia cyfrowa jest dziś obecna praktycznie w każdym obszarze naszego życia. Już 90% Europejczyków ma dostęp do Internetu. Pewnie nie wyobrażasz sobie, jak można pracować bez dostępu do sieci. Wykorzystujesz Internet także do rozrywki, na przykład do oglądania seriali online, wysyłania wiadomości, robienia i przesyłania zdjęć, nagrywania materiałów wideo, grania w gry komputerowe.

Coraz częściej w sieci załatwiamy również sprawy urzędowe, korzystamy z usług banku, robimy zakupy. Jeszcze nie tak dawno to, co teraz możemy załatwić w domu kilkoma kliknięciami, wymagało osobistej wizyty w urzędzie lub sklepie.

Kompetencje cyfrowe a cyberprzestępczość

Musisz pamiętać, że nie wszyscy działają w dobrej wierze i dotyczy to także Internetu. Kompetencje cyfrowe, nazywane inaczej informatycznymi, to oprócz oczywistej znajomości sprzętu, używanie technologii w sposób, pozwalający Ci umiejętnie i krytycznie korzystać z dostępnych danych.

Przykład: jeśli czytasz wiadomości o jakimś wydarzeniu, potrafisz odróżnić wiarygodne źródła od tak zwanych fake newsów. Wiesz też, jak zadbać o swoje bezpieczeństwo w sieci. Chodzi tu na przykład o zapobieganie wyłudzeniom danych i inne kwestie związane z cyberprzestępczością. Na pewno nie podajesz nikomu numeru PIN do karty kredytowej. Podobnie w sieci nie udostępnia się loginów i haseł do banków, portali społecznościowych i innych wrażliwych stron internetowych.

Biegłość cyfrowa oznacza też, że potrafisz wykorzystać nowe technologie do komunikowania się i wspólnego działania. Nie chodzi tu tylko o pisanie wiadomości na popularnych komunikatorach, ale też o tworzenie i publikowanie w sieci grafik czy materiałów wideo. Kompetencje informatyczne to jedne z tak zwanych kompetencji kluczowych, opublikowanych przez Unię Europejską. Na tej liście znalazły się też:

  • Biegłość w języku ojczystym
  • Znajomość języków obcych
  • Kompetencje matematyczne i podstawowe naukowo-techniczne
  • Zdolność uczenia się
  • Kompetencje społeczne i obywatelskie
  • Przedsiębiorczość
  • Świadomość i ekspresja kulturalna

Cyberbezpieczeństwo w pracy

Kompetencje informatyczne to praktyczna wiedza, która przyda Ci się w pracy. Pamiętaj, że za bezpieczeństwo danych w firmie odpowiadają nie tylko specjaliści od IT, Twoje działania są równie ważne. Jak możesz zadbać, by zarówno prywatne, jak i służbowe dane były zawsze bezpieczne?

Używaj bezpiecznych połączeń

Nigdy nie korzystaj z publicznych, niezabezpieczonych sieci wi-fi do celów zawodowych. Jest to bardzo niebezpieczne, bo Twoja aktywność w Internecie może być śledzona. Przestępcy polują na Twoje dane i hasła logowania się do aplikacji, z których korzystasz w pracy. Może się to nawet skończyć kradzieżą danych i pieniędzy.

Korzystaj z VPN

Aby zwiększyć ochronę danych, wiele firm korzysta z VPN (Virtual Private Network). Jest to prywatna sieć szyfrująca, stosowana do bezpiecznego używania Internetu. Z VPN możesz korzystać w biurze i pracując zdalnie w domu. Firmy chętnie stosują to rozwiązanie, bo znacznie zwiększa bezpieczeństwo danych i zasobów.

Stwórz osobną sieć do pracy

Jeśli często pracujesz zdalnie z domu, możesz stworzyć osobną sieć, z której będziesz korzystać tylko do celów zawodowych. Większość routerów na to pozwala. Dzięki temu Twoje prywatne dane nie będą mieszać się z danymi firmy.

Sprawdź, czy masz zainstalowane oprogramowanie antywirusowe

Upewnij się, czy na służbowym komputerze i innych urządzeniach z dostępem do Internetu używanych do pracy, działa program antywirusowy. Nie instaluj na własną rękę pierwszego lepszego programu. Firmy korzystają ze sprawdzonego oprogramowania.

Uważaj na podejrzane maile

Nigdy nie otwieraj linków i załączników z maili, które przychodzą od nieznanych nadawców. Może się to skończyć bardzo nieprzyjemnie, na przykład zainstalowaniem na Twoim komputerze wirusa czy innego złośliwego oprogramowania. Uważnie sprawdzaj adresy, z których przychodzą maile.

Cyberprzestępcy coraz częściej podszywają się pod banki, a ich wiadomości naprawdę trudno odróżnić od tych prawdziwych. W mailach od hakerów zwykle pojawia się link z przekierowaniem do fałszywej strony banku, na której jesteś proszony o podanie swojego loginu i hasła – jest to tak zwany phishing. Jeśli masz wątpliwości, czy wiadomość jest autentyczna, niezwłocznie skontaktuj się z bankiem.

Dbaj o silne hasła dostępowe

Zawsze twórz silne hasła, które zawierają zarówno duże, jak i małe litery, cyfry oraz znaki specjalne. Kombinacje typu „qwerty” lub „12345” bardzo łatwo odgadnąć. Nie używaj tych samych haseł do różnych aplikacji. Dzięki temu, nawet jeśli haker zdobędzie dostęp do jednego konta, nie będzie mógł się zalogować na inne. Korzystaj też z dwuetapowego uwierzytelniania.

Jeśli masz problem z zapamiętaniem wszystkich haseł i loginów, użyj specjalnego oprogramowania, które pomaga zarządzać tego typu danymi.

Nie udostępniaj nikomu haseł

Pamiętaj, by nie dzielić się z nikim swoimi hasłami dostępowymi. Nie zapisuj też danych do logowania na karteczkach, które leżą na widoku. Miej na uwadze, że w sieci i poza nią nikt nie powinien zwracać się do Ciebie o udostępnianie loginów ani haseł. Jeśli na przykład zadzwoni osoba podająca się za konsultanta z banku, w którym masz konto i poprosi Cię o podanie loginu i hasła, odmów. Prawdziwi pracownicy banków nigdy nie wymagają dzielenia się tego typu danymi.

Aktualizuj regularnie programy i aplikacje

To wbrew pozorom bardzo ważne. Na pewno zdarzyło Ci się zignorować komunikat o konieczności aktualizacji oprogramowania. To spory błąd. Tylko najnowsze wersje programów zapewniają najwyższą ochronę. Starsze aplikacje mogą zawierać pewne luki, które chętnie wykorzystują cyberprzestępcy.

Jak rozwijać umiejętności informatyczne?

Umiejętności cyfrowych, tak samo jak innych umiejętności kluczowych, uczymy się przez całe życie. Jeśli jesteś już po studiach i nie masz czasu na kolejny kierunek na uczelni, na przykład związany z nowymi technologiami, możesz zdobywać nowe kompetencje informatyczne w inny sposób.

Kursy w firmie

Przedsiębiorcy wiedzą, że warto inwestować w rozwój swoich pracowników. Cyfryzacja nie zwalnia, a możliwości, jakie daje współczesnym biznesom, są ogromne. Aby jednak firma mogła stosować najnowsze rozwiązania, jej personel musi umieć posługiwać się nowo wdrożonym oprogramowaniem. Pracodawca powinien więc zapewnić Ci szkolenie z obsługi nowego programu.

Wiele firm ma też specjalny budżet szkoleniowy. Mogą z niego korzystać pracownicy, którzy chcą się doszkalać lub uczyć zupełnie nowych rzeczy. Dowiedz się, czy Twój pracodawca oferuje takie możliwości. Jeśli tak, wykorzystaj tę szansę i zrób dobry użytek z proponowanych szkoleń.

Szkolenia

Jeśli interesuje Cię na przykład programowanie, możesz zacząć uczyć się go na kursach i szkoleniach w czasie wolnym. Praktycznie w każdym mieście są szkoły programowania, które prowadzą regularne rekrutacje. Czasem też organizacje pozarządowe czy nawet instytucje publiczne organizują takie kursy za darmo. Może akurat w Twojej okolicy trwa właśnie nabór na szkolenie, dotyczące nauki podstaw programowania. Te umiejętności przydają się nie tylko osobom, które chcą w przyszłości pracować jako programiści.

Część kursów skierowana jest na przykład do właścicieli małych i średnich przedsiębiorstw. Na zajęciach kursanci uczą się, jak zrobić prostą stronę internetową albo obsługiwać sklep internetowy. Jeśli jesteś właścicielem małego biznesu, znajomość technologii cyfrowych może Ci pomóc w rozwijaniu firmy i pozyskiwaniu nowych klientów.

Samodzielna nauka

Nauka w domu ma wiele zalet. Możesz uczyć się, kiedy chcesz i we własnym tempie. W Internecie znajdziesz wartościowe kursy dotyczące rozwoju kompetencji cyfrowych, a sporo z nich jest darmowych. Jeśli zdecydujesz się na płatne szkolenie, sprawdź wcześniej, kto jest prowadzącym i jakie ma doświadczenie. Poszukaj też opinii od byłych kursantów.

Możesz również skorzystać z tradycyjnej metody i uczyć się z książek. Pamiętaj jednak, by sprawdzić rok wydania poradnika. Im starsza książka, tym większa szansa, że część wiedzy w niej zawartej jest już nieaktualna. Przykładowo, języki programowania ciągle się rozwijają, dlatego przed zakupem podręcznika zorientuj się, jakiej wersji warto się uczyć.

W jakim kierunku się rozwijać?

Dzisiaj prawie na każdym stanowisku w jakimś stopniu korzysta się z technologii. Pracownicy biurowi muszą umieć posługiwać się oprogramowaniem używanym w firmie, lekarze korzystają z nowoczesnych urządzeń, kelnerzy powinni opanować program zarządzający zamówieniami.

Już w 2014 roku około 85% pracodawców w Unii Europejskiej oczekiwało od pracowników przynajmniej podstawowych umiejętności cyfrowych, takich jak obsługa poczty elektronicznej i swobodne korzystanie z Internetu. W ponad połowie ogłoszeń o pracę znalazły się wymagania takie, jak znajomość arkuszy kalkulacyjnych czy edytorów tekstu. Prawie 20% pracodawców oczekiwało od kandydatów zaawansowanych umiejętności: programowania, analizy danych czy analizy statystycznej. Zapotrzebowanie na specjalistów dobrze znających nowe technologie będzie rosnąć. Jeśli więc myślisz o karierze w tym kierunku, za kilka, kilkanaście lat na pewno nie będziesz martwić się o zatrudnienie.

Poniżej znajdziesz listę innych zawodów informatycznych, na które w przyszłości będzie spore zapotrzebowanie:

  • Administrator bezpieczeństwa informacji
  • Architekt danych
  • Data scientist
  • Producent gier komputerowych
  • Programista
  • Twórca gier komputerowych
  • Tester
  • Technik informatyk
  • UX designer
  • Web developer

Pamiętaj jednak, że żadne współczesne technologie w pełni nie zastąpią człowieka, nawet w czasach dynamicznej cyfryzacji. Dlatego według prognoz specjalistów zajmujących się rynkiem pracy, znajomość nowych technologii będzie równie ważna co zdolności komunikacyjne, umiejętność pracy w grupie, szybkie uczenie się, innowacyjność i kreatywność. To tak zwane umiejętności miękkie, których podobnie jak programowania, możesz się nauczyć, a później je doskonalić.

Powiązane

Zobacz więcej 

Jak napisać wniosek o urlop? Wzór i przykłady

Zobacz, jak napisać wniosek o urlop wypoczynkowy i z czego powinien się składać, a także jak w prosty sposób poinformować o nim pracodawcę.

Jak obliczyć staż pracy

Zobacz, jak wyliczyć staż pracy i co się do niego wlicza oraz sprawdź, jak ilość przepracowanych lat wpływa na długość urlopu i inne świadczenia.