Jakie to są dni robocze?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 12 lipca 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Dokładne zrozumienie, czym są dni robocze, jest niezwykle ważne ze względów prawnych. Dotyczy to nie tylko kwestii zawodowych, lecz także podatkowych lub urzędowych. W każdej sytuacji, gdy masz na przesłanie wymaganych dokumentów określoną liczbę dni roboczych, musisz przestrzegać terminów. Podobnie jest w pracy, gdzie wykonywanie obowiązków jest konieczne w określone dni.

Czym jest dzień roboczy?

Dla wielu osób dni robocze trwają od poniedziałku do piątku. I jest to jak najbardziej naturalne, ponieważ to właśnie w te dni większość pracowników wypełnia obowiązki służbowe. Warto jednak pamiętać, że dzień roboczy w poszczególnych firmach może być określany inaczej. W polskim ustawodawstwie nie ma jednoznacznej definicji dnia roboczego.

Dni robocze mogą się też różnić w zależności od kraju. Przyzwyczajeni jesteśmy, że niedziela jest dniem wolnym od pracy, ale w Izraelu i krajach muzułmańskich sytuacja wygląda trochę inaczej – to piątek jest dniem wolnym, a niedziela roboczym.

Praca od poniedziałku do piątku

Banki i urzędy z reguły są otwarte od poniedziałku do piątku, większość firm również pracuje według tego systemu. W takich sytuacjach sobota i niedziela nie są traktowane jako dzień roboczy.Pracownicy mają wtedy wolne, a interesanci nie załatwią swoich spraw. Dokładne godziny pracy oraz dni robocze są określone przez wewnętrzne regulaminy.

Obowiązkowa obecność w pracy

Każdy pracodawca informuje zatrudnione osoby o zasadach wykonywania obowiązków. Dotyczy to także godzin pracy oraz dni roboczych. W momencie podpisania umowy o pracę godzisz się na przestrzeganie ustanowionego regulaminu.

Konieczność przestrzegania czasu pracy potwierdza art. 100 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami do podstawowych obowiązków pracownika należą:

  • przestrzeganie czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy;

  • przestrzeganie regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku;

  • przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych;

  • dbanie o dobro zakładu pracy, ochrona jego mienia oraz zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę;

  • przestrzeganie tajemnicy określonej w odrębnych przepisach;

  • przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Konsekwencje nieusprawiedliwionej nieobecności w dzień roboczy

Jeśli regulamin pracy w Twoim miejscu pracy dokładnie określa, które dni należy traktować jako robocze, musisz tego przestrzegać. Jeżeli chcesz skorzystać z przysługującego Ci urlopu, masz obowiązek wypełnić wniosek o urlop i czekać, aż pracodawca poinformuje Cię o udzieleniu dnia wolnego.

Brak zgody oznacza, że musisz się stawić w pracy. Nieobecność pomimo odmownej decyzji przełożonego będzie traktowana jako niesubordynacja.

Kary za nieobecność w pracy

Pracodawca ma prawo ukarać pracowników za każde przewinienie. Mówi o tym art. 108 Kodeksu pracy. Zgodnie z przepisami za nieprzestrzeganie ustalonego w regulaminie porządku pracy przełożony ma prawo wykorzystać jedną z kar porządkowych. Zaliczają się do nich upomnienie, nagana, kara pieniężna.

Jeśli pracownik nie pojawił się w firmie, a w dodatku nie poinformował o tym fakcie pracodawcy, może również dojść do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Urlop na żądanie w dni robocze

Niespodziewane wydarzenie w życiu może wymagać dnia wolnego, który wcześniej nie był planowany. Dlatego w Kodeksie pracy został wprowadzony zapis o dniu na żądanie. Jeśli pojawiły się okoliczności uniemożliwiające stawienie się w pracy, musisz jak najszybciej poinformować przełożonego, że z przyczyn niezależnych nie możesz w danym momencie wykonywać obowiązków zawodowych.

Czy pracodawca może zmusić do pracy w dni nierobocze?

Pracownicy bardzo często zadają sobie pytanie, czy pracodawca może zmusić do pracy w dni nierobocze (zazwyczaj w soboty). Taka praktyka dozwolona jest tylko w określonych wypadkach. Dotyczy to sytuacji prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia, zdrowia lub mienia. Przełożony może również wymagać obecności, jeżeli trzeba usunąć awarię uniemożliwiającą funkcjonowanie całej firmy.

Istnieje jeden bardzo ważny warunek. Powyższe sytuacje muszą wystąpić nagle i nie można ich w żaden sposób zaplanować. Jeśli powyższa przesłanka została spełniona, odmowa wykonania polecenia może skutkować nałożeniem kary.

Jakie święta są traktowane jako dni nierobocze?

Jako dni nierobocze traktowane są również określone święta. Zgodnie z przepisami prawnymi są to dni, w których pracownicy są całkowicie zwolnieni z wypełniania obowiązków zawodowych. W Polsce takich dni jest 13:

  • 1 stycznia (Nowy Rok)

  • 6 stycznia (Trzech Króli)

  • Wielkanoc (święto ruchome)

  • Poniedziałek Wielkanocny (święto ruchome)

  • 1 maja (Święto Pracy)

  • 3 maja (Święto Konstytucji 3 Maja)

  • Boże Ciało (święto ruchome)

  • 15 sierpnia (Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, Święto Wojska Polskiego)

  • 1 listopada (Wszystkich Świętych)

  • 11 listopada (Święto Niepodległości)

  • 25 grudnia (Boże Narodzenie)

  • 26 grudnia (drugi dzień świąt Bożego Narodzenia)

Niestety nie każdy może się cieszyć wolnymi świętami. Przedstawiciele wielu profesji wykonują swoje obowiązki w czasie dni nieroboczych. Są to na przykład lekarze, pielęgniarki czy funkcjonariusze policji. W takich sytuacjach obowiązuje rekompensata za pracę w soboty, niedziele i święta ustawowo wolne.

Dni robocze przy pracy zdalnej

Coraz więcej firm decyduje się na wprowadzenie pracy zdalnej. W ostatnim czasie taki tryb wykonywania obowiązków zawodowych narzuciła pandemia COVID-19. Niezależnie od tego, czy pracujesz zdalnie kilka dni w miesiącu, czy też cały czas, musisz pamiętać o swoich prawach i obowiązkach.

Każdy pracownik musi być online w godzinach wykonywanej pracy. Jeśli zatem Twój dzień rozpoczyna się o godzinie 8:00 i kończy o 16:00, to w tym okresie masz obowiązek realizować wszystkie polecenia szefa. Pracodawca nie może natomiast wymagać, by podwładny był online cały czas, także w sobotę i niedzielę.

Kiedy sobota jest dniem roboczym?

W niektórych firmach sobota traktowana jest jako dzień roboczy. Najczęściej dotyczy to placówek zajmujących się obsługą klientów, na przykład w galeriach handlowych i sklepach. Zarówno w soboty, jak i w niedziele pracują także pracownicy kin, teatrów, muzeów i innych placówek kulturalnych.

W takim wypadku zasady ustalania grafiku oraz dni wolnych od pracy są dokładnie opisane w regulaminie wewnątrzzakładowym. Pracodawca ustala grafik (z reguły na miesiąc), biorąc przy tym pod uwagę preferencje zatrudnionych.

Dni robocze na dopełnienie formalności

Dni robocze są też ważne ze względu na konieczność dopełnienia pewnych formalności, zwłaszcza bankowych oraz urzędowych. Często na dostarczenie dokumentów lub dokonanie płatności masz dokładnie określoną liczbę dni roboczych. Jak je liczyć?

W takiej sytuacji musisz wziąć pod uwagę datę, od której będzie liczony termin. Jeśli w ciągu 7 dni od danego dnia masz dostarczyć konkretne dokumenty do banku, ZUS-u czy urzędu skarbowego, nie wliczasz w to sobót, niedziel oraz świąt ustawowo wolnych. W przypadku wysyłania dokumentów pocztą najważniejsza jest data stempla pocztowego, a nie faktycznego doręczenia przesyłki przez listonosza.

Obowiązkiem każdego pracownika jest rzetelne wykonywanie poleceń przełożonego w określonym czasie. Dlatego podpisując umowę, musisz się zapoznać z panującymi w danej firmie zasadami dotyczącymi trybu i godzin pracy. Pamiętaj, że nieznajomość prawa szkodzi, dlatego nie możesz swoich niedociągnięć lub niesubordynacji tłumaczyć niewiedzą. Podpisując umowę, akceptujesz regulamin i musisz go przestrzegać.

Odkryj więcej artykułów