Jak kontrolować emocje w pracy?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Zaktualizowano 24 sierpnia 2022

Opublikowano 15 maja 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Panuje powszechne przekonanie, że emocje w pracy są oznaką braku profesjonalizmu i nie powinno się ich eksponować, mogą bowiem negatywnie wpływać na efektywne wykonywanie obowiązków i relacje ze współpracownikami. Jest to jednak mylne przeświadczenie.

Emocje w pracy są bardzo ważne i jeśli racjonalnie się nimi dysponuje, mogą wręcz pomagać. W poniższym artykule prezentujemy, jak odpowiednio nimi zarządzać, aby nie brały góry nad rozsądkiem.

Jak emocje działają na człowieka?

Bez względu na to, jak bardzo chciałoby się wyłączyć emocje, nie jest to możliwe. Doświadczanie ich jest czymś naturalnym. Są wywoływane przez różnego typu zdarzenia, zarówno zewnętrzne, jak i wewnętrzne (wspomnienia czy wyobrażenia). Często pojawiają się nagle i informują o tym, że w związku z zaistniałą sytuacją należy natychmiast reagować.

Emocje wpływają na fizjologię, myśli oraz zachowanie człowieka. Konflikt może wywoływać złość ciało napina się wtedy, a w umyśle zaczynają pojawiać się różne interpretacje (na przykład że ktoś celowo wyrządził Ci jakąś krzywdę). Kiedy w otoczeniu pojawia się zagrożenie, naturalnym odczuciem jest strach i zachowanie mające na celu obronę przed niebezpieczeństwem. W pozytywnej sytuacji mogą pojawiać się dobre emocje, jak radość czy ekscytacja, pomagające w budowaniu relacji międzyludzkich.

Czym jest inteligencja emocjonalna?

W pracy nie powinno się ukrywać emocji należy jedynie posiąść umiejętność kontrolowania ich i ujawniania w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego.

Umiejętność rozumienia emocji i zarządzania nimi nazywana jest inteligencją emocjonalną (EI emotional intelligence). Pozwala ona lepiej realizować cele zawodowe. Wyróżnia się pięć elementów wchodzących w jej skład.

Samoświadomość

Samoświadomość to umiejętność rozpoznawania emocji oraz tego, co je wywołuje. Pomaga zrozumieć, w jaki sposób inni mogą postrzegać Twoje uczucia. Dzięki temu łatwiej będzie Ci dostrzec, jak widzą Cię Twoi współpracownicy, podwładni, managerowie czy klienci, a w konsekwencji poprawić relacje z nimi.

Samoregulacja

Jest to zdolność kontrolowania emocji, ale i dostosowywania ich do danej sytuacji w celu uzyskania pozytywnego efektu swoich działań. Umiejętność zaadaptowania się pomoże Ci zachować profesjonalny wizerunek przed klientami, a tym samym wywrzeć na nich dobre wrażenie i być może pozyskać nowych kontrahentów.

Motywacja

Odpowiednie zarządzanie emocjami pozwoli Ci podporządkować swoje uczucia i myśli realizacji konkretnych celów. Widoczna chęć pomyślnego wykonania codziennych zadań pozytywnie wpłynie także na relacje z szefem, utwierdzając go w przekonaniu, że naprawdę zależy Ci na pracy.

Empatia

Umiejętność rozpoznawania i rozumienia uczuć innych osób pozwala skuteczniej radzić sobie z różnymi sytuacjami w pracy. Gdy współpracownik wygląda na skonsternowanego, przygnębionego lub złego, możesz załagodzić sytuację i nie dopuścić do jej pogorszenia.

Umiejętności społeczne

Posiadanie takich umiejętności jak skuteczna komunikacja oraz okazywanie szacunku drugiej osobie pozwala lepiej porozumiewać się z innymi ludźmi i rozwiązywać występujące niekiedy konflikty. Zdolności te są niezwykle pomocne, gdy ubiegasz się o awans na wyższy szczebel zawodowy. Chcąc zostać liderem zespołu, trzeba umieć w odpowiedni sposób rozmawiać z podwładnymi.

Dlaczego inteligencja emocjonalna jest ważna?

Inteligencja emocjonalna pomaga dostrzegać i rozumieć emocje zarówno własne, jak i innych osób, a także nimi zarządzać. Daje możliwość kierowania ludźmi, pomagania im oraz tworzenia pozytywnej atmosfery w miejscu pracy, co może przełożyć się na osiąganie większych sukcesów.

Umiejętność radzenia sobie z emocjami pomaga:

  • zrozumieć komunikację niewerbalną (często pierwszą oznaką tego, że ktoś przeżywa silne emocje, są drobne gesty i mowa ciała);

  • zachować spokój w warunkach stresujących (praca pod presją, na przykład czasową, może źle wpływać nie tylko na Ciebie, ale także na Twoich współpracowników emocje są zaraźliwe, a innym członkom zespołu łatwiej będzie zachować spokój w stresującej sytuacji, widząc Twoje pozytywne nastawienie);

  • być świadomym swoich uczuć, dzięki czemu będziesz w stanie rozpoznać towarzyszące Ci negatywne uczucia, aby nie dopuścić ich do siebie podczas kontaktu z klientami czy współpracownikami;

  • poprawiać wydajność pracy (rozumiejąc emocje własne i innych, łatwiej jest podejmować decyzje i skutecznie wykonywać zadania);

  • rozwijać własną karierę (umiejętność aktywnego słuchania, cierpliwość i empatia są ważne na stanowiskach kierowniczych);

  • zachęcać innych do rozwoju.

Jak rozwijać swoje umiejętności?

Rozwijanie własnych umiejętności związanych z zarządzaniem emocjami może przynieść wiele korzyści nie tylko Tobie, ale także całemu środowisku pracowniczemu. Istnieje kilka sposobów na poprawę inteligencji emocjonalnej.

Zidentyfikuj swoje słabości

Zanim przystąpisz do działania, warto zastanowić się, jakie są Twoje słabe strony. Być może świetnie sobie radzisz w pomaganiu osobom, które wprost poinformują Cię o własnych problemach, ale nie do końca potrafisz rozpoznawać sygnały niewerbalne. Najlepiej jest stworzyć listę i pracować nad każdą słabością po kolei.

Przeanalizuj swoje zachowania z przeszłości

Aby sprawdzić, jak w przeszłości udawało Ci się radzić w trudnych sytuacjach, dobrze jest przeanalizować maile czy inne wiadomości tekstowe. Często spoglądając wstecz, dochodzi się do wniosku, że w kontaktach z pewnymi ludźmi można było zachować się bardziej empatycznie. Tego typu analiza pozwala unikać podobnych błędów w przyszłości.

Poproś innych o opinię

Dostrzeżenie własnych słabych stron czy błędów nie zawsze jest proste. Warto poprosić o pomoc osoby z najbliższego otoczenia, które darzysz zaufaniem. Szczere opinie pozwolą Ci zrozumieć, jak inni ludzie postrzegają Ciebie i Twoje zachowania oraz dostrzec, czy jest coś, co wymaga zmiany. Decydując się na ten krok, miej na uwadze, że pewne opinie mogą być dość krytyczne, ale otwórz się na informacje zwrotne, ponieważ tylko tak możesz wziąć odpowiedzialność za swoje działania i faktycznie coś zmienić.

Skorzystaj z pomocy managera lub mentora

Rozważ również poproszenie o pomoc przełożonego lub mentora. Zapytaj ich o sugestie dotyczące tego, w jaki sposób możesz popracować nad swoimi umiejętnościami. Być może istnieje możliwość wzięcia udziału w szkoleniu czy zajęciach na ten temat w miejscu pracy.

Codziennie ćwicz swoje umiejętności

Ćwiczeniom poświęconym inteligencji emocjonalnej warto poświęcić choć chwilę każdego dnia. Niektóre czynności możesz wykonywać samodzielnie w domu, jak na przykład obserwowanie mowy ciała i mimiki twarzy przed lustrem. Inne wymagają interakcji i komunikowania się z różnymi ludźmi.

Świetną formą radzenia sobie z silnymi emocjami jest rozmowa z bliskimi, uprawianie sportu, realizacja hobby czy prowadzenie pamiętnika lub dziennika.

Jakie mogą być skutki tłumienia emocji w pracy?

Chwilowe ukrycie nagłych uczuć najczęściej nie jest groźne może powodować najwyżej krótkotrwały dyskomfort psychiczny lub ewentualny wybuch złości. Długotrwałe tłumienie negatywnych emocji w pracy i nieumiejętność radzenia sobie z nimi może jednak przyczynić się do powstania poważniejszych problemów.

Mogą one znaleźć ujście w domu, a to wpływa na pogorszenie się relacji z najbliższymi. Nieprawidłowe zarządzanie emocjami może też oddziaływać zarówno na zdrowie psychiczne, jak i fizyczne. W konsekwencji pojawiają się negatywne myśli, a układ odpornościowy staje się podatny na choroby często mogą towarzyszyć Ci bóle głowy, pleców czy bezsenność. W poważniejszych przypadkach występują problemy z układem krążenia lub pokarmowym, a nawet choroby wieńcowe czy nowotworowe.

Emocje w pracy, zarówno te pozytywne, jak i negatywne, są czymś, czego nie da się unikać. Sukces powoduje radość, a w chwilach niepowodzenia pojawia się smutek, a nawet złość. Nie należy tłumić uczuć, ale też nie można dopuścić do tego, aby przejmowały kontrolę nad zachowaniem. Bardzo ważne jest więc rozwijanie inteligencji emocjonalnej, aby lepiej rozumieć uczucia własne oraz innych ludzi i umieć postępować w sposób adekwatny do zaistniałej sytuacji.

Odkryj więcej artykułów