Co grozi za porzucenie pracy?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

17 listopada 2021

Nagłe porzucenie pracy, bez zachowania okresu wypowiedzenia, może pociągnąć za sobą dotkliwe konsekwencje. Dowiedz się, co grozi za porzucenie pracy i kiedy faktycznie mamy z nim do czynienia.

Jeśli jesteś pracodawcą, w tym artykule pokażemy Ci, co możesz zrobić w sytuacji, gdy trafisz na nieodpowiedzialnego pracownika. Jeżeli jesteś pracownikiem i pojawiła się w Twojej głowie myśl o potajemnej dezercji ze stanowiska pracy, wyjaśnimy Ci, dlaczego to nie jest najlepszy pomysł. Podpowiemy też, jak inaczej załatwić sprawę.

Kiedy mówimy o porzuceniu pracy

Zgodnie z art. 100. §1. kodeksu pracy podstawowym obowiązkiem pracownika jest sumiennie i staranne wykonywanie pracy.

O porzuceniu pracy mówimy, gdy pracownik bez uprzedzenia i bez wyraźnego powodu zaprzestaje wykonywać obowiązki zawodowe.

Umowa o pracę jest tak skonstruowana, aby chronić interesy obu stron podpisujących dokument. Zarówno pracodawca, bez wyraźnej przyczyny o charakterze dyscyplinarnym, nie ma prawa zwolnić pracownika z dnia na dzień, jak i pracownik nie może w sposób nagły porzucić pracy. Dzięki temu pracownik nie traci z zaskoczenia źródła dochodów, a pracodawca ma czas na znalezienie zastępstwa.

Nagłe i nieuzasadnione porzucenie pracy jest ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych i pociąga za sobą szereg konsekwencji.

Konsekwencje porzucenia pracy przez pracownika kiedyś i dziś

Do 2 czerwca 1996 roku tę kwestię regulował art. 64 kodeksu pracy. Wtedy konsekwencją nieuzasadnionego porzucenia pracy było automatyczne wygaśnięcie umowy o pracę. Obecnie przepisy prawa nie odnoszą się już bezpośrednio do sytuacji, gdy pracownik porzuca pracę, a pracodawca musi nierzetelnemu pracownikowi samodzielnie wypowiedzieć umowę. Ma prawo zrobić to dyscyplinarnie.

Co grozi za porzucenie pracy bez uprzedzenia

Jeśli z jakiegoś powodu pojawiła się w Twojej głowie myśl, żeby w najbliższym czasie po prostu nie pojawić się w pracy bez podania przyczyny, pamiętaj, że to prawdopodobnie nie skończy się dla Ciebie dobrze. Pracodawca nie jest bezbronny. Koniecznie przeczytaj, co Ci grozi.

1. Zwolnienie dyscyplinarne

Nieuzasadnione porzucenie pracy jest ciężkim naruszeniem obowiązków pracowniczych. Na mocy art. 52. § 1. pkt. 1 kodeksu pracy pracodawca ma prawo w tej sytuacji zwolnić Cię dyscyplinarnie. Oznacza to natychmiastową utratę pracy, bez zachowania okresu wypowiedzenia. Od momentu, w którym pracodawca dowiedział się o Twojej winie, ma miesiąc czasu na wręczenie Ci wypowiedzenia. Rozwiązanie umowy o pracę ze skutkiem natychmiastowym musi zawierać uzasadnienie oraz pouczenie pracownika, że przysługuje mu prawo do odwołania się do sądu pracy w terminie 14 dni od otrzymania wypowiedzenia.

Pracodawca nie ma obowiązku osobiście wręczyć Ci powiadomienia o rozwiązaniu umowy o pracę. Może wysłać je listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Stosunek pracy ustaje w momencie odebrania przesyłki przez Ciebie lub innego domownika. Jeśli nikt nie odbierze zawiadomienia, stosunek pracy ustanie 7 dni po jego drugim awizowaniu.

2. Utrata części wynagrodzenia

Pamiętaj również o tym, że w przypadku porzucenia pracy nie przysługuje Ci wynagrodzenie za okres Twojej nieobecności.

3. Utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych

Zasiłek dla bezrobotnych może otrzymać osoba, kto po utracie pracy zarejestruje się we właściwym urzędzie pracy. Warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia jest co najmniej roczny staż pracy. Ponadto petent musi udowodnić, że w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację pracował przez co najmniej 365 dni, a otrzymywane wynagrodzenie było równe lub wyższe od najniższej krajowej.

Prawo to nie przysługuje osobom, które w ciągu ostatnich 6 miesięcy z własnej winy doprowadziły do rozwiązania umowy o pracę. Zatem jeśli porzucisz wykonywanie obowiązków zawodowych, musisz się liczyć z utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

4. Konieczność wypłacenia pracodawcy odszkodowania

Art. 61 kodeksu pracy mówi, że pracodawca w sytuacji, gdy porzucasz pracę, ma prawo ubiegać się przed sądem o odszkodowanie. Wysokość odszkodowania to równowartość wynagrodzenia, które w normalnej sytuacji przysługiwałoby Ci za okres wypowiedzenia. W przypadku umowy na czas określony wysokość roszczenia ustala się w oparciu o czas pozostały do wygaśnięcia umowy, jednak nie dłuższy niż okres wypowiedzenia.

5. Problemy ze znalezieniem zatrudnienia

Bezpodstawne porzucenie pracy zawsze wpłynie niekorzystnie na Twój wizerunek. Taka postawa świadczy o Twojej niedojrzałości i braku odpowiedzialności. Pracodawcy działający w jednej branży bardzo często się znają i przekazują sobie informacje. Jeśli wiadomość o Twoim zachowaniu do nich dotrze, może być Ci naprawdę trudno znaleźć nowe miejsce zatrudnienia.

Upewnij się, że porzucenie pracy jest nim faktycznie

Zanim zastosujesz wobec swojego pracownika sankcje za nieuzasadnione porzucenie pracy, dokładnie przyjrzyj się jego sytuacji. Zweryfikuj, czy faktycznie doszło po porzucenia pracy. Pamiętaj, że każdy przypadek jest inny.

Czasem zdarza się tak, że Twój pracownik jest osobą samotną i nikt nie wie o tym, że uległ ciężkiemu wypadkowi. Jeśli w pracy bez uprzednia nie pojawiła się osoba, która do tej pory była sumienna i nienagannie wykonywała swoje obowiązki, spróbuj we własnym zakresie dowiedzieć się, co jest tego przyczyną.

Zbyt pochopne rozwiązanie umowy z powodu porzucenia przez pracownika miejsca pracy może narazić Cię na batalię sądową z pracownikiem. Jeśli okaże się, że kara była niesłuszna, ma on prawo ubiegać się o odszkodowanie i przywrócenie do pracy.

Pomimo że pracownik ma obowiązek powiadomić Cię o swojej nieobecności najpóźniej w drugim dniu jej trwania, dostarczenie zwolnienia lekarskiego nawet z opóźnieniem zawsze stanowi usprawiedliwienie absencji. Nieobecność usprawiedliwiona nie daje powodów do zwolnienia dyscyplinarnego.

Przyczyny porzucenia pracy

Ludzie porzucają pracę z wielu różnych powodów. Czasem jest to konsekwencja zwykłej niedojrzałości, uzależnienia lub po prostu lenistwa. Zdarza się jednak tak, że myśl o porzuceniu pracy pojawia się także w głowie osoby ambitnej i pracowitej. W tym przypadku wyróżniamy dwa główne powody nagłego porzucenia pracy:

1. Niemożność rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia

Obecnie częstotliwość zmiany miejsca zatrudnienia jest znacznie większa niż w poprzednim wieku. To już nie te czasy, kiedy pracownik pracował w jednej firmie od pierwszego dnia zatrudnienia aż do uzyskania praw emerytalnych. Młodzi ludzie stale poszukują nowych wyzwań, w związku z czym częściej zmieniają pracę. Idą tam, gdzie możliwości rozwoju są lepsze, a wynagrodzenie wyższe.

Taka sytuacja jest niekorzystna dla pracodawców, a znalezienie dobrego pracownika trwa dłużej niż kiedyś. Nie zawsze więc chcą się zgodzić na rozwiązanie umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia. Ten czas jest im potrzebny na znalezienie zastępstwa.

W sytuacji, gdy pracodawca nie zgadza się na rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, a na pracownika czeka już nowa, lepsza posada, ale warunkiem jej otrzymania jest jak najszybsze stawienie się na stanowisku, może on posunąć się do tak desperackiego kroku jak porzucenie pracy.

Konsekwencje takiej postawy poniosą obie strony, ale dotkliwsze będą one dla pracownika. Dlatego, mimo wszystko, zawsze warto próbować wynegocjować jakiś kompromis. Spytaj jeszcze raz. Może nowy pracodawca zgodzi się chwilę zaczekać, a obecny zgodzi się na skrócenie okresu wypowiedzenia. Negocjacje zawodowe są prawdziwą sztuką, w której warto się doskonalić.

2. Wypalenie zawodowe

Drugą sytuacją, w której po głowie stale krąży myśl o tym, aby rzucić wszystko, jest wypalenie zawodowe. To stan permanentnego zmęczenia charakteryzujący się brakiem motywacji do pracy. Mogą mu towarzyszyć także objawy somatyczne takie jak bóle głowy, bóle brzucha, bezsenność czy obniżona odporność.

Jeśli zauważasz u siebie tego typu objawy, nie porzucaj pracy. To nie rozwiąże problemu. Najpierw zadbaj o siebie. Możliwe, że potrzebujesz odpoczynku i wsparcia specjalisty.

Gdy odzyskasz równowagę, zastanów się, czego potrzebujesz. Być może wystarczy zmiana stanowiska w dotychczasowym miejscu pracy i udział w szkoleniu lub ciekawym kursie. Jeśli to za mało, zmień pracę, ale jej nie porzucaj. Podejdź do tego z głową. Za poszukiwanie nowego miejsca pracy zabierz się spokojnie i metodycznie.

Dowiedz się więcej: Jak szybko znaleźć pracę.

Jak odejść z pracy zgodnie z przepisami

Przede wszystkim ochłoń i nie działaj pochopnie. Jeśli masz dość obecnej pracy i chcesz z niej odejść, zrób to zgodnie z przepisami i chroń własny interes. Nie narażaj się niepotrzebnie na niepochlebny wpis w aktach, czy konieczność wypłaty odszkodowania.

Zanim zrealizujesz zamiar odejścia z pracy, zabezpiecz się finansowo na okres poszukiwania nowego zatrudnienia. Jeszcze lepszym pomysłem jest znalezienie nowej oferty pracy, zanim złożysz wypowiedzenie. Dzięki temu odejdzie Ci wiele zmartwień.

Jeśli masz zatrudnienie na podstawie umowy o pracę, we właściwym momencie złóż wypowiedzenie. Spróbuj dogadać się z pracodawcą. Może zgodzi się na rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron i bez konieczności zachowania okresu wypowiedzenia.

Ponadto pamiętaj, że kodeks pracy daje Ci prawo rozwiązania umowy bez zachowania okresu wypowiedzenia wtedy, gdy:

  • zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ warunków pracy na Twoje zdrowie;

  • pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków wobec pracownika.

Dowiedz się więcej: Co to jest okres wypowiedzenia umowy o pracę?

Powiązane artykuły

Na jaki zawód się przekwalifikować?