Jakie są korzyści wynagrodzenia kafeteryjnego?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 26 maja 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Jesteś pracodawcą i zastanawiasz się, czy warto wprowadzić w Twoim zakładzie wynagrodzenie kafeteryjne? A może ubiegasz się o zatrudnienie w firmie, w której oferowany jest taki system, i chcesz poznać jego wady oraz zalety?

Nasz poradnik kompleksowo wyjaśni Ci, czym jest ten system, na jakich zasadach można go wprowadzić oraz jakie są najpopularniejsze formy rozliczenia. Poznasz także wady i zalety tego rozwiązania z punktu widzenia zarówno pracownika, jak i pracodawcy.

Czym jest kafeteryjny system wynagrodzeń?

Nazwa systemu wzięła się od hiszpańskiego pojęcia cafeteria, które oznacza bezobsługową restaurację. To właśnie wolność wyboru i zróżnicowanie są cechami charakterystycznymi dla tego systemu wynagrodzeń.

Pod tym pojęciem kryje się zbiór pozapłacowych świadczeń dla zatrudnionych. W ramach swojego wynagrodzenia mogą oni ustaloną część środków przeznaczyć na jeden lub kilka wybranych przez siebie dostępnych benefitów.

Świetnie obrazuje to następujący przykład:

Pracownicy X i Y są zatrudnieni w tej samej firmie na tych samych warunkach finansowych (4000 zł netto). Pracownik X otrzymuje na konto 3700 zł miesięcznej pensji oraz dodatkowo opłacony przez zakład karnet na siłownię o wartości 100 zł, a także bon żywieniowy do wykorzystania w sieci sklepów spożywczych na kwotę 200 zł. Pracownik Y także otrzymuje 3700 zł, ale dodatkowo firma opłaca ubezpieczenie na życie dla niego i jego rodziny (kwota 150 zł) oraz daje mu bony na zakup odzieży w galerii handlowej o wartości 150 zł.

Każdy z pracowników może wybrać inne benefity i sumarycznie otrzymuje od firmy wynagrodzenie w takiej samej wysokości. W zależności od polityki, jaką przyjął zakład, kwota, w ramach której pracownik ma możliwość skorzystać z benefitów, może zależeć od różnych czynników, m.in. zaangażowania w obowiązki (wówczas przybiera postać premii), czy też aktualnej kondycji finansowej firmy.

Najpopularniejsze benefity

Celem systemu kafeteryjnego jest zamiana części przysługujących w ramach wynagrodzenia pieniędzy na inne, niefinansowe korzyści. Im większa różnorodność dostępnych opcji, tym bardziej elastyczne podejście stosują firmy wobec swoich pracowników. Mogą oni wybierać z oferty takie pozycje, które odpowiadają ich zainteresowaniom, dążeniom i stylowi życia. Często obejmują one również najbliższą rodzinę.

Do najpopularniejszych benefitów w kafeteryjnym systemie wynagrodzeń należą:

  • prywatna opieka medyczna;

  • karnety na siłownie, baseny, kluby fitness i inne obiekty sportowe;

  • ubezpieczenie na życie;

  • karnety na wydarzenia kulturalne;

  • karty przedpłacone (pre-paid) do wykorzystania w zakładowej stołówce lub dowolnej restauracji;

  • dopłaty do cateringu zakładowego;

  • bony do sklepów spożywczych;

  • bony do sklepów odzieżowych i gospodarstwa domowego;

  • bony na usługi fryzjerskie lub kosmetyczne;

  • dopłaty do letniego wypoczynku;

  • wyjazdy i atrakcje dla dzieci pracowników;

  • pożyczki zakładowe na preferencyjnych warunkach.

Opcje znajdujące się w ofercie pracodawcy zależą m.in. od wielkości zakładu i jego lokalizacji. Firmy usytuowane w miastach i w ich pobliżu mogą zaproponować swoim pracownikom szerszy wachlarz opcji ze względu na bogatszą ofertę kulturalno-sportową w okolicy.

Wady i zalety systemu

Umożliwienie korzystania z zarobionych pieniędzy w formie pozapłacowej niesie ze sobą wiele zalet.

Pracownicy objęci tym systemem są na ogół bardziej lojalni wobec swojej firmy. Pobieranie dodatkowych benefitów skutkuje przywiązaniem do pełnionego stanowiska. Elastyczność oferty oraz fakt, że można dowolnie dobierać produkty, poprawiają zadowolenie i zwiększają kulturę pracy. Umacniają także poczucie przynależności do organizacji, ze względu na uczestnictwo w podejmowaniu decyzji.

Dla pracodawcy wprowadzenie systemu wiąże się z możliwymi oszczędnościami, ponieważ nie od wszystkich opcji jest zmuszony odprowadzać składki ZUS. Obniżenie kosztów to prawdopodobnie jedna z najważniejszych dla niego korzyści. Dodatkowo zadowolenie i lojalność pracowników korzystnie wpływają na całościowy wizerunek firmy. Pozytywna ocena aktualnego miejsca pracy to także ważny element sprawnie działającego employer brandingu.

Wybór poszczególnych benefitów przez pracowników jest doskonałym źródłem informacji o nich samych. Warto dostosowywać dostępną ofertę na bieżąco, by jak najściślej odpowiadała ich zapotrzebowaniu.

Czy są też minusy?

Wprowadzenie systemu kafeteryjnego jest sporym wyzwaniem. Nieumiejętne i nieprzemyślane procedury mogą działać na szkodę firmy. Kluczowe jest dostosowanie oferty do oczekiwań pracowników — od tego zależy powodzenie przedsięwzięcia.

Krokiem poprzedzającym wprowadzenie systemu powinna być analiza demograficzna zatrudnionych osób, a także konsultacje z przedstawicielami różnych grup pracowniczych, umożliwiające dostosowanie oferty do realnych potrzeb i zainteresowań (inne mogą mieć osoby starsze i młodsze czy kobiety i mężczyźni).

Narzucenie wszystkim pracownikom takich samych benefitów może spowodować frustrację i poczucie utraty części należnej wypłaty wśród tej części kadry, która nie będzie mogła korzystać z dostępnych przywilejów.

Jak wprowadzić system kafeteryjny w przedsiębiorstwie?

Wszelkie zasady i ustalenia dotyczące wynagrodzenia, a także realizacji innych świadczeń pozapłacowych, w tym także systemu kafeteryjnego, powinny być określone w tzw. zbiorowym układzie pracy. Jest to wewnętrzny akt, wynegocjowany i podpisany przez reprezentację pracowników oraz pracodawcę. Podstawę prawną do jego stworzenia daje Kodeks pracy. Istnienie takiego dokumentu nie jest jednak obligatoryjne, a zwykle na jego stworzenie decydują się duże zakłady o złożonej strukturze.

Co w przypadku mniejszych firm?

Jeśli w firmie nie obowiązuje zbiorowy układ pracy (ani ponadzakładowy zbiorowy układ pracy), a jednocześnie zatrudnia ona co najmniej 50 osób, wówczas wynagrodzenie kafeteryjne oraz wszystkie związane z nim warunki i regulacje określa się w regulaminie wynagradzania.

W przypadku przedsiębiorstw zatrudniających poniżej 50 pracowników wprowadzenie regulaminu wynagrodzeń jest opcjonalne, ale nie obligatoryjne. O ile firma posiada co najmniej 20 pracowników i są oni zrzeszeni w ramach związku zawodowego, mają prawo wystąpić do pracodawcy z formalnym wnioskiem o wprowadzenie regulaminu wynagrodzeń. Jest on wiążący.

W pozostałych przypadkach szczegóły obowiązywania systemu kafeteryjnego powinny być zawarte w umowie lub aneksie do umowy o pracę podpisanej z konkretnym pracownikiem.

Wynagrodzenie kafeteryjne ma wiele zalet, na czele z budowaniem partnerstwa w przedsiębiorstwie i dbałością o relacje, dlatego coraz więcej firm się na nie decyduje. Popularność systemu stale się zwiększa, dlatego można się spodziewać, że w przyszłości będzie coraz częściej stosowany.

Odkryj więcej artykułów