Szkolenie BHP przed rozpoczęciem pracy

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

6 maja 2022

Szkolenie BHP przed rozpoczęciem pracy jest jednym z warunków dopuszczenia do pracy nowo zatrudnionej osoby. W jego trakcie przekazywane są podstawowe informacje na temat bezpiecznego wykonywania obowiązków zawodowych. Kto powinien zorganizować takie spotkanie i czy każdy musi w nim wziąć udział?

Czym jest BHP?

BHP, czyli Bezpieczeństwo i Higiena Pracy, to zbiór zasad, które mają za zadanie określać, jak prawidłowo wykonywać pracę, by nie doprowadzić do żadnego wypadku. Przekazanie informacji na ten temat jest bardzo ważne, ponieważ pozwala chronić zdrowie, a nawet życie pracowników. Zgodnie z polskim prawem w momencie rozpoczęcia pracy każdy zatrudniony musi przejść szkolenie BHP. Informacje na ten temat znajdują się w Kodeksie pracy, a dokładniej w rozdziale X, w artykułach od 207. do 212.

Zgodnie ze wspominanymi przepisami to pracodawca jest odpowiedzialny za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Niedopełnienie tego obowiązku może skutkować nałożeniem na pracodawcę wysokiej kary finansowej przez Państwową Inspekcję Pracy. Warto tutaj przytoczyć jeden z ważniejszych przepisów związanych z BHP znajdujących się w Kodeksie pracy. Jest to artykuł 237.:

Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Oczywiście pracownicy również muszą pamiętać, że ich zadaniem jest przestrzeganie wszystkich zasad bezpieczeństwa. Jeżeli w sposób rażący naruszają regulamin, mogą dostać naganę, a w skrajnych przypadkach dochodzi nawet do zwolnienia.

Wstępne szkolenie BHP

Każde szkolenie BHP musi zostać przeprowadzone po podpisaniu umowy (nie można go zorganizować jeszcze przed rozpoczęciem współpracy). Przekazywaniem informacji zajmują się specjalne firmy zewnętrze bądź pracownik wyznaczony przez pracodawcę. Zorganizowanie spotkania leży po stronie pracodawcy. Jeżeli zatrudniona zostaje osoba spoza firmy, to koszt ten również ponosi pracodawca. Wstępne szkolenie ma za zadanie przekazać informacje dotyczące zasad panujących w danej firmie. Składa się z instruktażu ogólnego oraz stanowiskowego.

Wstępne szkolenie BHP musi być odpowiednio udokumentowane. Zatrudniony podpisuje oświadczenie, w którym potwierdza, że spotkanie się odbyło. Dokument zostaje dołączony do akt pracownika. Pracodawca musi wypełnić ”kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy” i zamieścić ją we wspomnianych już aktach. Warto pamiętać, że szkolenie BHP należy regularnie powtarzać. Ma to na celu ugruntowanie wiedzy z zakresu ochrony zdrowia i życia. Dzięki temu każdy pracownik pozostaje na bieżąco z najważniejszymi informacjami. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami wstępne szkolenie jest ważne 12 miesięcy dla zatrudnionych, a dla kadry kierowniczej 6 miesięcy.

Jak wygląda instruktaż ogólny szkolenia BHP?

W trakcie instruktażu ogólnego pracownik zostaje zapoznany z praktycznymi zasadami związanymi z BHP. Podawana jest dokładna lista praw i obowiązków zarówno pracowników, jak i pracodawcy. Nowo zatrudniony otrzymuje pakiet informacji dotyczących regulaminu danej firmy, przepisów przeciwpożarowych czy procedur udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.

Takie szkolenie musi przejść każdy nowo zatrudniony, stażyści oraz uczniowie szkół zawodowych rozpoczynający naukę zawodu na praktykach. Nie ma przy tym znaczenia, jaka umowa została podpisana: zlecenie czy umowa o pracę. Wstępne szkolenie najczęściej trwa 3 godziny lekcyjne i musi zostać przeprowadzone pierwszego dnia pracy. W przeciwnym wypadku pracownik nie zostanie dopuszczony do wypełniania zadań.

Program szkolenia powinien być dopasowany do konkretnej branży. Pozwala to omówić różnorodne niebezpieczeństwa, jakie mogą pojawić się podczas wykonywania obowiązków zawodowych. Zgodnie z przepisami w trakcie zajęć zaleca się korzystać z pomocy dydaktycznych w formie tablic informacyjnych czy filmów, które ułatwiają zapamiętywanie informacji.

Jak wygląda instruktaż stanowiskowy BHP?

Kolejna cześć szkolenia BHP to instruktaż stanowiskowy. Jak sama nazwa wskazuje, jest on dopasowany do konkretnego stanowiska, dlatego ma charakter bardziej szczegółowy. Jego główne zadania to przygotowanie nowo zatrudnionego do prawidłowego posługiwania się urządzeniami oraz metodami wykonywania obowiązków. Spotkanie to powinno zawierać następujące elementy:

  • dokładne wyjaśnienie zadań, jakie wiążą się z danym stanowiskiem,

  • część praktyczną polegającą na próbnym wypełnieniu zadań pod okiem instruktora,

  • ocenę nowo zatrudnionego oraz przekazanie wszystkich informacji, które w przyszłości pomogą w prawidłowym i bezpiecznym wykonywaniu pracy.

Takie szkolenie muszą przejść wszystkie osoby zatrudnione na stanowiskach robotniczych, a także osoby narażone na działanie czynników szkodliwych. Oprócz tego organizuje się je również dla uczniów i studentów przyjętych na praktykę. Instruktaż stanowiskowy odbywa się w pierwszym dniu pracy przed rozpoczęciem wypełniania obowiązków. Jego długość uzależniona jest głównie od rodzaju stanowiska oraz zagrożeń, jakie mogą wystąpić podczas pracy. Zakłada się, że spotkanie trwa 8 godzin lekcyjnych, jeżeli zadania wiążą się z obsługą maszyn, i 2 godziny przy stanowiskach biurowych.

Ta część szkolenia powinna kończyć się weryfikacją wiedzy na temat sposobu wykonywania zadań oraz zasad BHP. Jeśli pracownik poprawnie odpowiedział na pytania bądź pokazał, że umie obchodzić się ze wszystkimi sprzętami, może zostać dopuszczony do pracy na określonym stanowisku.

Okresowe szkolenia BHP

Jak już zostało wspomniane, szkolenia BHP muszą być powtarzane. Dzięki temu można ugruntować, zaktualizować i poszerzyć podstawową wiedzę z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Istotne jest, by pracownicy zostali poinformowani o wszystkich zmianach organizacyjnych, jakie zostały wprowadzone do zakładowego regulaminu. Okresowe szkolenia BHP musi przejść każdy pracownik, pracodawca oraz kadra zarządzająca. Pierwsze spotkanie tego typu powinno odbyć się w ciągu 12 miesięcy od momentu podpisania umowy z pracownikiem. Osoby na stanowiskach zarządzających zobowiązane są do udziału w szkoleniu w ciągu 6 miesięcy od momentu zatrudnienia.

Kolejne spotkania zależą od rodzaju wykonywanej pracy. Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych przechodzą szkolenia raz na 3 lata (w przypadku osób, które stykają się z wysokim ryzykiem wystąpienia wypadków, jest to jedno spotkania w roku, a nie co 3 lata). Dla pracowników biurowych organizuje się okresowe szkolenia BHP raz na 6 lat, a dla pozostałych — co 5 lat.

Jak wyglądają okresowe szkolenia BHP?

Okresowe szkolenia BHP mogą przybierać różnorodną formę. Najczęściej są to specjalne kursy trwające minimum 15 godzin lekcyjnych. Czasami organizowane są seminaria (5 godzin lekcyjnych). Obecnie coraz więcej firm decyduje się na platformy pozwalające na samokształcenie. Są one dostępne online. Pracownicy muszą zapoznać się z nowymi przepisami i wypełnić test. W przypadku negatywnego wyniku trzeba podejść do egzaminu jeszcze raz. Każdy test tego typu należy odpowiednio udokumentować. Pracownicy otrzymują specjalne zaświadczenia, które trafiają do akt pracowniczych.

Szkolenia BHP dla pracodawców

Szkolenia BHP obowiązują nie tylko pracowników, lecz także pracodawców. Mówi o tym 237. artykuł Kodeksu pracy. To właśnie w trakcie takiego spotkania pracodawca ma szansę dowiedzieć się, w jaki sposób zapewnić podwładnym bezpieczne i higieniczne warunki pracy. Informacje przekazywane podczas szkoleń dla pracodawców dotyczą:

  • obowiązków, jakie nakłada na właścicieli firm Kodeks pracy,

  • kar za naruszenie przepisów BHP,

  • sposobów ochrony pracownic w ciąży i osób młodocianych,

  • metod organizowania nadzoru nad warunkami pracy,

  • profilaktyki zdrowia pracowników.