Co to jest staż zawodowy?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 3 lutego 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Część osób poszukujących możliwości rozwoju zawodowego zastanawia się, co to jest staż. Nie każdy wie, co należy zrobić, żeby skorzystać z tej formy wsparcia. Jeśli poszukujesz dodatkowych informacji na temat stażu zawodowego, ten artykuł jest dla Ciebie.

Co to jest staż zawodowy?

Staż zawodowy to jedna z form aktywizowania osób bezrobotnych, jakie proponuje nam państwo. Uczestnicząc w stażu zawodowym, osoby bezrobotne nabywają nową wiedzę oraz umiejętności i podnoszą swoje kompetencje zawodowe. Budują również sieć kontaktów. Te działania mają za zadanie ułatwić osobie bezrobotnej skuteczny powrót na rynek pracy.

Staż zawodowy bardzo często bywa mylony z praktykami zawodowymi. W obu tych przypadkach celem jest podnoszenie kwalifikacji i zdobywanie doświadczenia zawodowego. Różnica polega na tym, do kogo adresowane są obie formy wsparcia. Staż zawodowy to forma aktywizacji przeznaczona jedynie dla osób zarejestrowanych w urzędzie pracy i posiadających status osoby bezrobotnej. Praktyki są z kolei przeznaczone dla uczniów oraz studentów i odbywają się jeszcze w trakcie nauki lub zaraz po jej zakończeniu.

Kto organizuje staż zawodowy?

Zgodnie z art. 53 ust. 1 i 8 oraz art. 61a ust. 1. Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy organizatorem stażu zawodowego jest starosta. Jednak wszelkie formalności związane ze skierowaniem osoby bezrobotnej na staż zawodowy wykonuje podległy mu urząd pracy.

Mówiąc o organizatorze stażu, mamy również na myśli pracodawcę, który umożliwia pracownikowi odbycie stażu. Staże mogą być organizowane:

  • przez pracodawców;

  • przez przedsiębiorców niezatrudniających pracowników;

  • w organizacjach pozarządowych;

  • w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych;

  • u pełnoletnich osób fizycznych, zamieszkujących i prowadzących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostających w ich posiadaniu gospodarstwach rolnych obejmujących obszar użytków rolnych o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub prowadzących dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w Ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Kto może zostać stażystą?

Staż z urzędu pracy jest przeznaczony dla osób posiadających status osoby bezrobotnej, czyli zarejestrowanych we właściwym urzędzie pracy. W świetle obowiązujących przepisów za osobę bezrobotną uznaje się każdego, kto bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotny był zatrudniony nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, obecnie nie posiada zatrudnienia i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, ale jest zdolny i gotowy do podjęcia zatrudnienia.

Ile trwa staż?

Zgodnie z art. 53. 1. i 2. Ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy starosta może skierować na staż trwający:

  • do 6 miesięcy w przypadku osób po 30. roku życia;

  • do 12 miesięcy w przypadku osób przed 30. roku życia.

W praktyce szczegółowe warunki dotyczące czasu trwania stażu zawodowego określa regulamin odpowiedniego urzędu pracy i mogą się one różnić w zależności od lokalizacji.

Najczęściej na staż trwający do 6 miesięcy kierowani są bezrobotni:

  • którzy ukończyli 50. rok życia;

  • bez kwalifikacji zawodowych;

  • bez doświadczenia zawodowego;

  • bez wykształcenia średniego;

  • długotrwale pozostający bez pracy;

  • kobiety, które po urodzeniu dziecka nie podjęły zatrudnienia;

  • samotne matki wychowujące co najmniej jedno dziecko do 18. roku życia;

  • niepełnosprawni;

  • którzy po odbyciu kary pozbawienia wolności nie podjęli zatrudnienia;

  • niepełnosprawni.

Na staż trwający do 12 miesięcy kierowane są zazwyczaj osoby, które nie przekroczyły 25. lub 30. roku życia.

Co należy zrobić, żeby móc skorzystać ze stażu zawodowego?

Jak wspomnieliśmy wyżej, staż zawodowy jest formą aktywizacji osób bezrobotnych. Jeśli chcesz skorzystać ze stażu i jesteś aktualnie osobą niepracującą, musisz uzyskać status osoby bezrobotnej. W tym celu zarejestruj się w odpowiednim urzędzie pracy. Następnie dowiedz, się jakiego rodzaju staże urząd ma w swojej ofercie. Możesz również samodzielnie poszukać pracodawcy, który zechce przyjąć Cię na staż zawodowy.

Żeby skorzystać ze stażu zawodowego, musisz złożyć w urzędzie pracy odpowiedni wniosek. Wzór wniosku można z łatwością znaleźć na stronie urzędu właściwego Twojemu miejscu zamieszkania. To, czy staż zawodowy zostanie zorganizowany, jest uzależnione od posiadania przez urząd pracy odpowiednich funduszy. Pamiętaj, że odrzucenie lub przerwanie stażu z własnej winy skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej.

Obowiązki stażysty

Szczegółowe przepisy dotyczące organizacji stażu zostały zapisane w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu przez bezrobotnych. Wyszczególniono w nim również obowiązki stażysty. Złamanie zasad może skutkować przerwaniem stażu i utratą statusu osoby bezrobotnej. Dwa najważniejsze dokumenty, o których musisz pamiętać, to:

  • Lista obecności, która potwierdza Twoją obecność w miejscu odbywania stażu. Twoim obowiązkiem jest dostarczenie jej do urzędu pracy po każdym zakończonym miesiącu odbywania stażu. Dokładny termin przedłożenia listy obecności zawarty jest w umowie.

  • Sprawozdanie ze stażu, które zawiera opis wykonywanych zadań i informację na temat uzyskanych kwalifikacji i umiejętności. Napisz je starannie, ponieważ należy przedstawić je po zakończeniu stażu. Niektóre urzędy pracy dysponują odpowiednim drukiem do pobrania ze strony internetowej.

W czasie stażu możesz we własnym zakresie prowadzić dzienniczek praktyk. Systematycznie zapisuj w nim wykonywane obowiązki. Opisy nie muszą być bardzo szczegółowe. Mają przede wszystkim stanowić pomoc, gdy będzie pisać sprawozdanie. Po kilku lub kilkunastu miesiącach może być Ci trudno przypomnieć sobie niezbędne informacje.

Wynagrodzenie na stażu

Staż nie jest wolontariatem i należy się za niego wynagrodzenie. Stypendium stażowe wynosi 120% podstawy stawki zasiłku dla bezrobotnych. W 2021 roku podstawa zasiłku wynosi 1240,80 zł brutto przez pierwsze 3 miesiące, a następnie ulega zmniejszeniu do 974,40 zł brutto. Przez cały okres trwania stażu bezrobotnemu należy się ta wyższa kwota. Stypendium stażowe jest w całości finansowane z Funduszu Pracy lub ze środków unijnych. W tym drugim przypadku jest ono nieco wyższe, ponieważ nie podlega niektórym składkom.

Ponadto bezrobotnemu do 30. roku życia, skierowanemu na staż u wskazanego przez niego pracodawcy, przysługuje prawo do skorzystania z tak zwanego bonu stażowego. Warunkiem jest, aby staż trwał 6 miesięcy, a pracodawca dał stażyście gwarancję zatrudnienia na kolejny okres o tej samej długości. Bon stażowy jest formą pomocy pieniężnej, która pokrywa:

  • koszty przejazdu do i z miejsca odbywania stażu i ma formę ryczałtu do wysokości 600 zł, wypłacanego bezrobotnemu w miesięcznych transzach w wysokości do 100 zł, łącznie ze stypendium;

  • koszty niezbędnych badań lekarskich lub psychologicznych – w formie wpłaty na konto badającego.

Pracodawca, który zapewnia stażyście zatrudnienie przez kolejne 6 miesięcy, otrzymuje premię w wysokości 1500 zł.

Urlop na stażu

Ponieważ w świetle prawa stażysta nie nawiązuje z pracodawcą stosunku pracy, nie należy mu się urlop wypoczynkowy w rozumieniu przepisów Kodeksu Pracy. Niemniej ma on prawo do wypoczynku. Za każdy przepracowany miesiąc bezrobotnemu należą się 2 dni wolnego.

Nie ma obowiązku odebrania 2 dni wolnego po każdym przepracowanym miesiącu. Nic nie stoi na przeszkodzie, aby je kumulować i skorzystać z nich pod koniec trwania stażu. Warto pamiętać o tym, że dni wolnego należy wybrać przed zakończeniem stażu. Dni niewykorzystane przepadają i nie należy się za nie ekwiwalent.

W czasie urlopu stażowego bezrobotny zachowuje prawo do wynagrodzenia w postaci stawki dziennej, obliczonej na podstawie należnego stypendium stażowego.

Aby skorzystać z należnego Ci urlopu, musisz złożyć pisemny wniosek u organizatora stażu. Przez organizatora stażu rozumiemy w tym przypadku pracodawcę, u którego odbywasz staż.

Chorobowe na stażu

Jeśli w trakcie stażu rozchorujesz się i konieczne będzie skorzystanie ze zwolnienia lekarskiego, masz do tego prawo. Zgodnie z art. 80 ust. 1. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy zachowujesz równocześnie prawo do zasiłku i stypendium za okres udokumentowanej niezdolności do pracy.

Warto jednak pamiętać o tym, że długotrwała niezdolność do pracy, trwająca powyżej 89 dni, skutkuje przerwaniem stażu i pozbawieniem statusu osoby bezrobotnej. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy przyczyną zwolnienia lekarskiego jest ciąża stażystki. W 90. dniu zwolnienia lekarskiego spowodowanego trudnym przebiegiem ciąży staż może zostać przerwany, natomiast nie następuje utrata statusu osoby bezrobotnej.

Jeśli przyszła mama czuje się dobrze, może wykonywać obowiązki zawodowe tak długo, jak długo pozwoli jej na to kondycja. Pracodawca ma z kolei obowiązek zapewnić jej odpowiednie warunki pracy. Jeśli dotychczas wykonywane obowiązki są zbyt obciążające, pracodawca ma obowiązek przydzielić stażystce zajęcie, które jest w pełni bezpieczne.

Korzyści, jakie daje staż

Profesjonalnie zorganizowany staż zawodowy daje określone zyski zarówno bezrobotnemu, jak i pracodawcy. Podstawowa korzyść, którą daje Ci staż, jest zdefiniowana poprzez cel, w jakim jest on organizowany. Oznacza to, że Twoim profitem jest zdobycie nowych umiejętności i kwalifikacji oraz rozbudowa sieci kontaktów.

Jeśli uda Ci się trafić na dobrze dopasowany do Ciebie staż, Twoja motywacja do pracy będzie wyższa. Postaraj zaprezentować się jak najlepiej, wykaż się zaangażowaniem oraz chęcią rozwoju. Nie bój się podejmowania kolejnych wyzwań. Pracodawca zw pewnością doceni Twój wysiłek i być może zechce zatrzymać tak dobrze rokującego pracownika.

Żeby zwiększyć swoje szanse na właściwy dobór miejsca stażu, warto poszukać go samodzielnie. W ten sposób zyskasz kontrolę nad wyborem branży i firmy. Będziesz mieć możliwość poszukać takiego miejsca, w którym odpowiada Ci zarówno kultura pracy, jak i jej forma.

Z kolei pracodawca organizujący miejsce stażu dla osoby bezrobotnej zyskuje możliwość wyszkolenia pracownika przy minimalnym nakładzie finansowym ze swojej strony. Jest to dla niego okazja do ukształtowania nowego członka zespołu według własnych potrzeb. Taka sytuacja jest dla niego szczególnie korzystna, jeśli trafi na osobę utalentowaną i pracowitą.

Odkryj więcej artykułów

  • Ostatni dzień w pracy
  • Podział stanowisk w firmie (przykłady)
  • Rezygnacja ze stażu – jak napisać wniosek?
  • Jak się ubrać do biura - Swobodny strój biznesowy
  • Zmiana pracy po 10 latach – jak to zrobić?
  • Szkolenie BHP przed rozpoczęciem pracy
  • Jak dbać o relacje w pracy?
  • Pierwszy dzień w pracy
  • Jakie są korzyści wynagrodzenia kafeteryjnego?
  • 6 prostych sposobów na zwiększenie zarobków
  • Oświadczenie o niekaralności do pracy
  • Zmiana warunków pracy – jak to zrobić?