Rozmowa kwalifikacyjna

Jak zrobić świetne pierwsze wrażenie na rozmowie o pracę

6/1/2021

Kilka, kilkanaście sekund – masz tylko tyle czasu, żeby przekonać do siebie rozmówcę. Ludzie podświadomie bardzo szybko formułują opinię na temat innych, na podstawie wyglądu czy mimiki, a nie tego, co ktoś mówi. Co możesz zrobić, by pokazać się w jak najlepszym świetle?

Czym jest pierwsze wrażenie?

Efekt pierwszego wrażenia to ocenianie rozmówcy i przypisywanie mu konkretnych cech, takich jak pewność siebie czy profesjonalizm. Powstaje on w ciągu początkowych kilku, kilkunastu sekund od nawiązania kontaktu. Przyznasz, że to niewiele czasu. Pewnie wiesz, że takie pochopne opinie często są błędne. To prawda, ale wcale nie tak łatwo je zmienić, bo nasz mózg już stworzył i zakodował sobie obraz rozmówcy. Dzieje się tak podświadomie, nawet gdy wiesz o istnieniu tego mechanizmu i nie chcesz oceniać innych, zanim tak naprawdę ich nie poznasz.

Wyobraź sobie, że do biura wschodzi nowy pracownik. Nosi okulary, które nerwowo poprawia, ma niedbałą fryzurę i zapadnięte ramiona, wbija wzrok w podłogę, w rękach kurczowo trzyma torbę i stara się przemknąć niezauważony do swojego biurka. Jest ubrany w rozciągniętą bluzę i ciemne spodnie. Już wiesz: to pewnie jakiś nieśmiały, nieciekawy geek. Gdy z kolei zobaczysz nową koleżankę, która wchodzi do pokoju z impetem, idzie, a raczej kroczy, uśmiecha się szeroko ale nieżyczliwie, ma wysoko uniesioną głowę i patrzy innym pewnie w oczy. Już wiesz, że raczej jej nie polubisz, bo na pewno się wywyższa.

Jak widzisz, aby kogoś zaszufladkować, nie potrzeba nawet rozmowy. Budujemy sobie obraz innych na podstawie pewnych komunikatów, które nasz mózg następnie interpretuje. Ogromną rolę odgrywa mowa ciała: postawa, mimika, gesty. Ważny jest też ton głosu, sposób mówienia, ale i fryzura czy ubiór. Zastanawiasz się teraz pewnie, czy w takim razie to, co mówisz podczas pierwszego kontaktu, ma w ogóle znaczenie? Według profesora psychologii Alberta Mehrabiana niekoniecznie. Na naszą ocenę innych w 55% wpływa ich mowa ciała, w 38% sposób mówienia, a jedynie w 7% to przekazywana treść.

Dlaczego pierwsze wrażenie jest ważne?

To, czy zrobisz dobre pierwsze wrażenie na innych, jest bardzo ważne. Może od tego zależeć, czy dostaniesz pracę, jak będą Cię traktować współpracownicy, w jakim stopniu przekonasz do siebie partnerów biznesowych i czy zdobędziesz nowych klientów. M

a ono znaczenie też w życiu prywatnym, na przykład na randce z nowo poznaną osobą. Pamiętaj, że łatwiej jest zmienić pozytywne emocje związane z naszą osobą, niż te negatywne. Jeśli ktoś odebrał Cię jako osobę złośliwą, chociaż wcale taki nie jesteś, będzie Ci trudniej obalić tę ocenę niż w przypadku, gdy uznano, że jesteś punktualny, a tak naprawdę masz z tym problemy.

Efekt aureoli

Efekt aureoli, nazywany też efektem halo, jest mocno związany z pierwszym wrażeniem. To tendencja do automatycznego przypisywania innym konkretnych cech charakteru, mimo że tak naprawdę brakuje podstaw, aby to zrobić. Mogą to być zarówno pozytywne, jak i negatywne aspekty.

Mamy też tendencję do dodawania kolejnych wyimaginowanych cech, powiązanych z tą pierwszą. Czyli jeśli oceniłeś kogoś jako osobę punktualną, możesz pomyśleć, że jest też odpowiedzialny, godny zaufania, solidny i rzetelny. W rzeczywistości nie wiesz, czy faktycznie Twój rozmówca jest taki, jakim go sobie wyobrażasz. Jeżeli z kolei ktoś na początku wzbudził w Tobie negatywne emocje, możesz pomyśleć o całej liście cech charakteru, które uważasz za złe.

Zobacz najważniejsze cechy, wokół których budujemy obraz innych, jeśli zadziała efekt aureoli.

  • Inteligencja/głupota
  • Dobro/zło
  • Atrakcyjność/nieatrakcyjność
  • Wygląd (zadbany/zaniedbany)

Z efektu halo korzystają twórcy reklam, gwiazdy muzyki czy kina, politycy. To świadoma strategia mająca na celu przekonanie odbiorców, że mają do czynienia z osobą o konkretnych cechach charakteru, chociaż tak naprawdę nie można sprawdzić, czy to prawda.

Jak możesz korzystnie wypaść przed innymi?

Za klika dni idziesz na rozmowę o pracę i nie wiesz, jak się zachowywać, by wypaść jak najlepiej? Pamiętaj, że dobre pierwsze wrażenie można zrobić tylko raz. Zobacz kilka wskazówek, które Ci w tym pomogą.

Zwróć uwagę na postawę ciała

To bardzo ważna kwestia, bo postawa może powiedzieć o Tobie naprawdę dużo. Osoby wyprostowane, ale rozluźnione są postrzegane jako profesjonalne, rzetelne i pewne siebie. Garbienie się, splatanie ramion, daje odwrotny efekt. Zamknięta postawa daje też sygnał rozmówcy, że jesteśmy do niego wrogo nastawieni albo się go obawiamy. Zachowaj otwartą, wyprostowaną pozycję ciała, gdy stoisz i gdy siedzisz. Delikatnie unieś głowę, ale nie przesadzaj z tym, bo to z kolei oznaka wywyższania się.

Zadbaj o odpowiedni uścisk dłoni

Z pozoru nieistotne powitanie, jest tak naprawdę bardzo ważne i może dużo powiedzieć Twojemu rozmówcy. Jeśli uścisk dłoni jest bardzo słaby lub delikatny, dajesz sygnał, że jesteś niezdecydowaną, nieśmiałą osobą. Gdy z kolei zastosujesz „uścisk drwala”, możesz zostać uznany za wybuchowego i gwałtownego. Co więc zrobić? Podaj rękę pewnie, Twój uścisk powinien być zdecydowany, ale nie za mocny.

Panuj nad swoją mimiką, tonem głosu i gestami

Nie jest to łatwe zadanie, ale praktyka czyni mistrza. Stań przed lustrem, zacznij mówić i obserwuj się uważnie. Dzięki temu możesz wyłapać pewne elementy mimiki, które nie pomagają Ci w robieniu dobrego pierwszego wrażenia. Zbyt częste podnoszenie brwi, błądzenie wzrokiem, zaciskanie zębów – to reakcje, które przeszkadzają w budowaniu obrazu osoby pewnej siebie. Nadmierna gestykulacja w naszej kulturze może oznaczać nerwowość. Ton głosu powinien być spokojny, ale nie nużący.

Patrz się na rozmówcę

Jeśli unikasz patrzenia rozmówcy w oczy uzna on, że jesteś nieśmiały, zestresowany albo gorzej – mówisz nieprawdę. Dlatego też staraj się podtrzymywać kontakt wzrokowy przez cały czas. Jeżeli masz duży problem z patrzeniem innym prosto w oczy, użyj pewnej sztuczki. Gdy dzieli Cię od rozmówcy odpowiednio duży dystans, możesz patrzeć na linię jego brwi lub czoło. Będzie on nadal mieć wrażenie, że utrzymujesz kontakt wzrokowy.

Uśmiechaj się

Wszyscy lubimy pogodnych, życzliwych ludzi, bo budzą oni w nas sympatię i zaufanie. Gdy jesteś na rozmowie rekrutacyjnej, również się uśmiechaj! Może być to tylko delikatny uśmiech, ale ważne, by się pojawiał. Pewnie sam nie lubisz rozmawiać z osobami, które mają nieprzyjazną lub wrogą minę. Pamiętaj jednak, by nie przesadzić w drugą stronę i nie uśmiechać się szeroko na siłę – zostanie to odebrane jako sztuczne zachowanie.

Odpowiednio się ubierz

Ubiór wiele mówi o Tobie. Przed rozmową o pracę upewnij się, że Twoje ubrania są świeże, czyste i wyprasowane. Dopasuj strój do stanowiska, o które się starasz. Zastanów się, jaki jest profil firmy, bo inaczej ubierzesz się na rozmowę w kancelarii prawnej, a inaczej, gdy masz spotkanie w siedzibie start-upu. W każdym przypadku Twój ubiór powinien podkreślać cechy, które chcesz uwypuklić, na przykład profesjonalizm czy rzetelność.

Dobierz odpowiednie perfumy

Na to, jak ocenią Cię inni, wpływa też Twój zapach. Jeśli używasz perfum, na oficjalne rozmowy dobieraj delikatne zapachy, które nie są zbyt wyczuwalne. Nie zapomnij o zastosowaniu antyperspirantu.

Przyjdź na czas

Na pewno nie chcesz spóźnić się na rozmowę o pracę. Jeśli pojawisz się na spotkaniu kilka, kilkanaście minut po czasie Twój rozmówca uzna, że go nie szanujesz, albo jesteś osobą nieodpowiedzialną, z którą nie warto współpracować. Przed rozmową dokładnie zaplanuj drogę do biura rekrutera i weź pod uwagę, że na mieście zdarzają się korki, albo autobus może nie przyjechać. Lepiej przyjść wcześniej i poczekać, niż zjawić się spóźnionym.

Dobieraj odpowiednie słownictwo

Pamiętaj, że rozmowa o pracę to oficjalna sytuacja. Nawet jeśli rekruter jest bardzo przyjazny, a atmosfera luźna, nie korzystaj z potocznych słów, których używasz na spotkaniach w gronie bliskich znajomych. Nigdy nie przeklinaj. Będzie to świadczyć o niskiej kulturze osobistej. Używaj poprawnej polszczyzny, mów pełnymi zdaniami i wplataj branżowe słownictwo.

Najważniejsze – bądź sobą

Osoby samoświadome, dobrze czujące się ze sobą wzbudzają sympatię i są postrzegane jako pewne siebie. Dlatego nie staraj się udawać kogoś, kim nie jesteś, aby tylko korzystnie wypaść przed rozmówcą. Nie próbuj za wszelką cenę przekonywać go, że masz same zalety – jak wiadomo, nikt nie jest idealny. Zdrowy dystans do siebie jest bardzo ważny, na pewno pomoże Ci w wielu zawodowych i osobistych sytuacjach.

Rady dla nieśmiałych

Jesteś specjalistą w swojej dziedzinie, ale zawsze słabo wypadasz na rozmowach o pracę i rzadko kiedy przechodzisz do kolejnych etapów rekrutacji. Wiesz, co jest tego przyczyną – Twoja nieśmiałość. Zdajesz sobie sprawę, jak bardzo widać to po Twojej mowie ciała i w sposobie mówienia. Jesteś pewien, że cechy tej nie można zmienić?

W rzeczywistości komunikacji niewerbalnej można się nauczyć. To prawda, że niektórzy mają naturalne predyspozycje, które pomagają im zjednywać sobie sympatię innych. Jednak również osoby nieśmiałe mogą nad tym zapanować. Po prostu trzeba ćwiczyć, tak jak trenujesz inne umiejętności. Prędzej czy później zauważysz, że lepiej radzisz sobie w kontaktach z innymi i te sytuacje już Cię tak nie stresują.

Pamiętaj też, że efekt pierwszego wrażenia jest bardzo ważny, ale liczą się też inne rzeczy – Twoje doświadczenie zawodowe i umiejętności. Nie stresuj się więc za bardzo, jeśli podczas rozmowy popełnisz jakąś gafę, to w końcu może zdarzyć się każdemu, również rekruterowi.

Powiązane

Zobacz więcej 

Jak na rozmowie o pracę mówić o swoich słabych stronach?

Przygotuj się na to, że na rozmowie o pracę może paść pytanie o Twoje słabe strony. Jak na nie odpowiedzieć, żeby nie zmniejszyć swoich szans na dostanie pracy?

Rozmowa kwalifikacyjna po angielsku – jak dobrze na niej wypaść?

Rozmowa kwalifikacyjna po angielsku nie musi być stresująca. Sprawdź, jak się do niej skutecznie przygotować i zrobić dobre wrażenie na pracodawcy.