Zecer – zawód przeszłości

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 6 czerwca 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Zecer to zawód, który został wyparty przez nowoczesne technologie. Mało kto pamięta o jego istnieniu, jeszcze mniejsza liczba osób potrafi wyjaśnić, na czym on polegał. W poniższym artykule znajdziesz wiele ciekawych informacji na temat pracy zecera. Dowiesz się także, kto w obecnych czasach wykonuje jego obowiązki.

Kim był zecer?

W dawnych czasach, kiedy nie istniały skomputeryzowane maszyny drukarskie, składaniem tekstu, który następnie był drukowany na łamach gazet, zajmował się zecer. Jego głównym zadaniem było układanie elementów czcionki w specjalnych ramkach będących element maszyn drukarskich. Nazwa zawody pochodzi od niemieckiego słowa setzen, które oznacza czynność składania lub układania.

Zecer był zatem specjalistą, który przenosił na prasę drukarską tekst otrzymany w formie maszynopisu. Wykonując swoją pracę, musiał uwzględnić wszelkie informacje dotyczące tego, w jaki sposób dany tekst powinien być sformatowany. Ostateczna poprawność druku zależała właśnie od precyzji zecera.

Najważniejsze cechy dobrego zecera

Od zecera wymagano przede wszystkim precyzji, spostrzegawczości oraz umiejętności koncentracji. Niezbędna była również doskonała znajomość języka ojczystego. Te cechy istotnie wpływały na to, czy dana osoba poradzi sobie z bezbłędną kompozycją tekstu.

Źródła podają, że w tym zawodzie często zatrudniano osoby głuche lub niedosłyszące, ponieważ łatwiej było im się skupić we wszechobecnym hałasie. Zecerstwo było rzemiosłem, w którym szkolono jeszcze pod koniec lat 90 XX wieku.

Gdzie pracował zecer?

Miejscem pracy zecera była zecernia, czyli dział drukarni, w którym odbywało się składanie oraz formatowanie treści przeznaczonych do druku. Ułożony przez zecera tekst trafiał w ręce metrampaża — specjalisty zajmującego się graficznym układaniem gotowych elementów na stronie wydruku.

Zecer pracował z użyciem elementów wykonanych z ołowiu, jednego z najbardziej toksycznych metali ciężkich. Chorobą zawodową zecerów była często ołowica. Żeby chronić pracowników przed negatywnymi skutkami kontaktu z ołowiem, drukarnie wyposażały ich w przydział mleka, które uznawano za antidotum na zatrucie tym metalem ciężkim. Wymagano, aby jeden zecer wypijał co najmniej 0,5 litra mleka dziennie.

Kto zajmuje się składaniem tekstu w dzisiejszych czasach?

Zaraz po tym, jak pisarz lub dziennikarz napisze tekst, trafia on w ręce korektora. Osoby, która doskonale zna zasady operowania językiem ojczystym. Posiadając tego typu umiejętności, możesz zajmować się oceną tekstu pod kątem jego poprawności językowej. Do Twoich zadań będzie należało wychwytywanie oraz poprawianie błędów literowych, składniowych oraz ortograficznych.

Poprawiony tekst trafia następnie w ręce grafika, który układa treści w sposób zgodny z parametrami maszyny drukarskiej. Często to 16 lub 32 strony umieszczone na jednym arkuszu. Do jego obowiązków należy również wzbogacanie treści o ilustracje. Dopiero tak skomponowany montaż trafia do wydruku.

Jak wygląda praca we współczesnej drukarni?

Wraz z rozwojem nowoczesnych technologii zawód zecera trafił do lamusa. Obecnie prace drukarskie są silnie skomputeryzowane. Mimo wszystko, podczas pracy maszyn niezbędny jest stały nadzór człowieka. To od osoby obsługującej urządzenia wykorzystywane w drukarni zależy ustawienie parametrów dostosowanych do wymogów zlecenia. Zajmują się tym najczęściej specjaliści posiadający odpowiednie wykształcenie techniczne lub inżynierskie.

Kto jeszcze może pracować w drukarni?

W drukarni pracują również specjaliści z wielu innych dziedzin. Zależnie od wielkości zakładu, obok drukarza, znajdą tam pracę przedstawiciele takich profesji jak technik utrzymania ruchu, introligator, magazynier czy logistyk.

Drukarz

Współczesny drukarz to tak naprawdę operator maszyny drukarskiej, który zajmuje się szeroko pojętą obsługą urządzeń tego typu. Począwszy od ich właściwego przygotowania, poprzez ustawienie parametrów wydruku dba o to, aby efekt był zgodny ze specyfikacją zlecenia. Do jego zadań należy dobór papieru o odpowiedniej gramaturze, uzupełnianie podajników z farbą drukarską oraz wprowadzanie do pamięci komputera przygotowanych wcześniej plików z tekstem.

Technik utrzymania ruchu

Duże drukarnie to duża liczba maszyn. Tego typu urządzenia wymagają stałej konserwacji i szybkich napraw w razie pojawienie się usterki. Przestój w pracy drukarni oznacza opóźnienie w realizacji zlecenia. O sprawność maszyn drukarskich troszczy się między innymi technik utrzymania ruchu.

Introligator

Introligator to specjalista zajmujący się nakładaniem oprawy na gotową książkę. W wielu przypadkach jest to proces odbywający się maszynowo. Wtedy konieczna jest odpowiednia konfiguracja urządzenia introligatorskiego. W sytuacji, gdy okładka jest nanoszona ręcznie, niezbędne są dobre zdolności manualne.

Magazynier

Zanim wydrukowane czasopisma oraz książki wyruszą w drogę, przechowywane są w magazynie. Tam opiekują się nimi magazynierzy, którzy doskonale orientują się w ewidencji towaru.

Logistyk

Wybór najlepszego dostawcy i dbałość o dostępność niezbędnych surowców to główne zadania osób pracujących na tym stanowisku. Logistycy troszczą się również o kalendarz transportów wychodzących. Koordynacja pracy poszczególnych działów także zależy od ich umiejętności organizacyjnych.

Czy to już wszyscy?

Oczywiście, że nie. Liczba stanowisk zależy od wielkości zakładu. Na terenie największych firm zatrudnienie znajdą pracownicy sekretariatu, księgowe, kierowcy, informatycy oraz osoby odpowiedzialne za utrzymywanie porządku. Możesz zatem aplikować do pracy w drukarni, nawet jeśli nie jesteś zainteresowany stanowiskiem operatora maszyny drukarskiej.

Na terenie jednej z największych drukarni w kraju znajduje się ponad 250 maszyn oraz 8 w pełni wyposażonych linii produkcyjnych. Wśród wolnych miejsc pracy znajdują się oferty dla operatora maszyny sitodrukowej, operatora maszyn introligatorskich, operatora gilotyny listwowej oraz operator linii do produkcji poligraficznej. Musisz się jednak liczyć z tym, że praca na tych stanowiskach odbywa się w systemie zmianowym.

Odkryj więcej artykułów