Wychowawca świetlicy – wymagania i obowiązki

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 25 lipca 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Niektórzy rodzice są zmuszeni oddać dzieci pod opiekę szkoły na czas dłuższy, niż zakłada to plan lekcji, dlatego świetlica szkolna jest ważnym elementem funkcjonowania tego typu placówki. Osobą, która w tym czasie sprawuje opiekę nad uczniami, jest wychowawca świetlicy. Wymagania, które trzeba spełnić, żeby pracować na tym stanowisku, regulują przepisy. Z tego artykułu dowiesz się, co musisz zrobić, żeby wykonywać ten zawód.

Kim jest i czym się zajmuje wychowawca świetlicy?

Na tym stanowisku może pracować tylko osoba, która ma wymagane wykształcenie oraz wiedzę i umiejętności, które pozwolą jej na sprawowanie skutecznej i wartościowej opieki nad grupą podopiecznych. Zakres obowiązków wychowawcy świetlicy jest bardzo szeroki. Zazwyczaj obejmuje takie działania jak:

  • prowadzenie ewidencji dzieci wchodzących do świetlicy i opuszczających świetlicę,

  • stosowanie zasad zapewniających uczniom bezpieczeństwo,

  • opracowywanie rocznego planu pracy świetlicy,

  • prowadzenie różnego rodzaju zajęć oraz zabaw,

  • organizowanie konkursów,

  • wsparcie plastyczne imprez szkolnych,

  • udzielanie uczniom wsparcia w odrabianiu zadań,

  • pisanie sprawozdań,

  • współpraca z pozostałymi pracownikami szkoły w zakresie wszelkich prowadzonych działań.

Prawo nie reguluje, co należy do obowiązków wychowawcy świetlicy. Zgodnie z art. 98 ust. 1 pkt 25 ustawy z 16 grudnia 2016 roku Prawo Oświatowe sposób organizacji pracy świetlicy z uwzględnieniem warunków wszechstronnego rozwoju ucznia określa statut szkoły.

Jakie wymagania musi spełnić wychowawca świetlicy?

Kandydatom do pracy na stanowisku wychowawcy świetlicy w szkole podstawowej stawia się szereg wymagań. Obejmują one rodzaj niezbędnego wykształcenia, konieczność posiadania przygotowania pedagogicznego oraz predyspozycje osobowościowe.

Wykształcenie

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej w sprawie szczególnych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, aby pracować na stanowisku wychowawcy świetlicy, należy spełniać jedno z następujących kryteriów:

  • ukończyć studia wyższe na kierunku pedagogika w specjalności odpowiadającej prowadzonym zajęciom na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie placówki oraz posiadać przygotowanie pedagogiczne;

  • ukończyć studia wyższe na dowolnym kierunku na poziomie wymaganym do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły i ukończyć studia podyplomowe z zakresu prowadzenia zajęć oraz posiadać przygotowanie pedagogiczne;

  • mieć kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły, w której prowadzona jest świetlica.

W szkołach podstawowych do objęcia stanowiska wychowawcy świetlicy wystarczy tytuł licencjata.

Przygotowanie pedagogiczne

Przez przygotowanie pedagogiczne należy rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki szczegółowej, nauczanych w wymiarze nie mniejszym niż 270 godzin w powiązaniu z kierunkiem (specjalnością) kształcenia oraz pozytywnie ocenioną praktyką pedagogiczną – w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin. Potwierdzeniem posiadania przygotowania pedagogicznego może być dyplom ukończenia studiów lub inny dokument wydany przez uczelnię, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli lub świadectwo ukończenia odpowiedniego kursu kwalifikacyjnego.

Jeżeli przyszły wychowawca świetlicy studiuje specjalność nauczycielską, przygotowanie pedagogiczne zdobędzie w trakcie edukacji na uczelni. Pozostałe osoby mogą skorzystać z kursów lub studiów podyplomowych z odpowiednim programem.

Przydatne kompetencje

Obok wyżej wymienionych wymagań formalnych, które musi spełnić wychowawca świetlicy, istnieje szereg predyspozycji przydatnych do pracy w tym zawodzie. Oczekiwania pracodawców najczęściej skupiają się wokół kompetencji miękkich. Niżej przedstawiamy te z nich, które są szczególnie przydatne w pracy z dziećmi.

Zobacz także: Na czym polega test zainteresowań i predyspozycji zawodowych?

Empatia

Atmosfera w świetlicy szkolnej jest zdecydowanie swobodniejsza niż ta panująca na lekcjach. W takim środowisku dzieci chętniej się otwierają i ujawniają swoje rozterki. Umiejętność wyczuwania emocji i reagowania na problemy dzieci jest ważną cechą dobrego wychowawcy świetlicy.

Chęć niesienia pomocy

Ważną częścią zajęć świetlicowych jest udzielanie wsparcia podczas odrabiania prac domowych. Wychowawca świetlicy, który chętnie pomaga dzieciom, szybko stanie się cenionym wsparciem ich rozwoju edukacyjnego. Chęć niesienia pomocy przydatna jest również wtedy, gdy dziecku dzieje się krzywda i potrzebne jest uruchomienie odpowiednich procedur chroniących jego bezpieczeństwo.

Zaangażowanie

Opieka nad uczniami przebywającymi w świetlicy nie polega jedynie na ich pilnowaniu. Czas spędzony w świetlicy powinien mieć zarówno wartość dydaktyczną, jak i wychowawczą. Do obowiązków wychowawcy świetlicy należy między innymi organizowanie konkursów, różnego rodzaju zabaw, prowadzenie zajęć plastycznych, zachęcanie dzieci do wspólnego grania w gry stolikowe, włączanie dzieci w tworzenie kącików zainteresowań, prowadzenie zajęć relaksacyjnych oraz wiele innych czynności. Granicą jest jedynie stopień zaangażowania nauczyciela. Osoba, która chętnie wkłada energię w kontakty z uczniami, otrzyma w zamian ich uwagę i zainteresowanie.

Kreatywność

W świetlicy przebywają dzieci w różnym wieku i o różnych zainteresowaniach. Wychowawca świetlicy musi mieć głowę pełną pomysłów. Im więcej ciekawych sposobów na wspólne spędzanie czasu zaproponuje dzieciom, tym łatwiej będzie mu zapanować nad grupą.

Chęć pogłębiania wiedzy

Osoba pracująca na omawianym stanowisku jest po trosze opiekunem, animatorem, nauczycielem, psychologiem oraz pielęgniarką. Musi zatem mieć naprawdę wszechstronną wiedzę z zakresu pedagogiki oraz psychologii. Przydatna jest również szeroka wiedza ogólna. Dodatkowym atutem w tym zawodzie jest posiadanie zainteresowań własnych. Umiejętność gry na gitarze możesz wykorzystać do wspólnego muzykowania, a wiedzę o ziołach do zaangażowania dzieci w utworzenie tablicy ziół rosnących w pobliżu szkoły.

Życzliwe usposobienie

Osobowość wychowawcy świetlicy jest bardzo ważna. Człowiek ciepły, troskliwy, otwarty, energiczny, a przy tym uśmiechnięty, szybko zjedna sobie zaufanie podopiecznych. Zbudowanie dobrych relacji z dziećmi jest bardzo ważne. Dzieci, które przebywają na świetlicy z przyjemnością, chętniej uczestniczą we wszystkich zajęciach.

Czy warto pracować jako wychowawca świetlicy?

Powszechnie uważa się, że zarobki w szkolnictwie są niewspółmiernie niskie do stawianych wymagań. Jest to jednak szansa na stałe zatrudnienie i regularną pensję.
Ponadto wychowawcy świetlicy przysługują przywileje wynikające z Karty nauczyciela, do których zaliczamy:

  • trzynastą pensję,

  • dofinansowanie wypoczynku,

  • prawo do urlopu dla poratowania zdrowia,

  • możliwość korzystania z funduszu świadczeń socjalnych,

  • bony świąteczne,

  • dodatkową ochronę przed zwolnieniem z pracy zależną od stopnia awansu zawodowego.

Jeśli Twoim priorytetem jest stabilizacja oraz praca z dziećmi, zawód wychowawcy świetlicy może być dla Ciebie odpowiedni.

Zobacz także:

  • Ile zarabia nauczyciel?

  • Co to jest pensum?

Odkryj więcej artykułów

  • Co robi mechatronik?
  • Jak zostać ortopedą?
  • Wyjazd do pracy za granicę
  • Jak zostać fizjoterapeutą?
  • Jak zostać trenerem psów?
  • Jak zostać instruktorem jazdy – wskazówki
  • Kto to jest antropolog i na czym polega jego praca?
  • Jak zostać radiologiem?
  • Czym zajmuje się chirurg?
  • Jak zostać położną?
  • Co robi pomoc kuchenna?
  • Jak zostać dyrektorem szkoły?