Umowa o pracę a działalność gospodarcza

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 2 lutego 2022

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej jest z pewnością wyzwaniem i wymaga odpowiedniego przygotowania. Marzysz o tym od zawsze i chcesz zrealizować to pragnienie, ale pracujesz na etacie i nie wiesz, jak pogodzić te dwie aktywności? W naszym artykule dokładnie opisujemy wszystkie związane z tym kwestie.

Wyjaśniamy, kiedy można połączyć zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę z prowadzeniem własnego przedsiębiorstwa oraz jak zrobić to tak, aby uniknąć konfliktu ze swoim pracodawcą i urzędem skarbowym.

Własne przedsiębiorstwo a etat

Prowadzenie własnej działalności gospodarczej i jednoczesna praca na etacie (w oparciu o umowę o pracę) nie jest często spotykanym zjawiskiem. Zgodnie z przepisami polskiego prawa można połączyć te dwie aktywności, należy jednak spełnić pewne warunki, aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji i nie wdać się w niepotrzebny konflikt z pracodawcą, klientami bądź urzędem skarbowym.

Czy należy informować swojego pracodawcę o założeniu własnej firmy?

Wprawdzie prawo nie nakazuje informować przełożonego o planowanym rozpoczęciu działalności gospodarczej, ale pracownik jest zobowiązany do dbania o dobro zakładu pracy. Wymaga tego nie tylko etyka; niektórzy pracodawcy decydują się na taki zapis w umowie o pracę. Jego głównym celem jest zabezpieczenie firmy przed ewentualnymi kosztami, spowodowanymi założeniem przez pracownika własnego przedsiębiorstwa. Niedopuszczalne są między innymi: narażanie dobrego imienia pracodawcy, niestawianie się w pracy w wyznaczonych godzinach ze względu na własną firmę czy przechwytywanie klientów. Pracownik, któremu zostaną udowodnione takie praktyki, może ponieść konsekwencje takie jak zerwanie umowy, a zazwyczaj także wysokie kary pieniężne w ramach zadośćuczynienia.

Czym jest zakaz konkurencji?

To zapis w umowie, który zabezpiecza firmę przed szkodami wynikającymi z otwarcia przez pracownika samodzielnej działalności na tym samym rynku. Jeśli jej zakres będzie podobny, może ona zostać uznana za konkurencyjną.

W przypadku złamania zakazu konkurencji pracodawca ma prawo dochodzić swoich praw i ubiegać się o odszkodowanie. Najlepiej przed podjęciem jakichkolwiek kroków porozmawiać z przełożonym i przedstawić swoje plany. Jeśli profil Twojej przyszłej firmy jest zupełnie inny, a jej prowadzenie nie będzie miało negatywnego wpływu na wywiązywanie się z obowiązków przypisanych Ci na etacie, nie będzie problemu.

Kiedy trzeba uzyskać zgodę pracodawcy na założenie firmy?

Istnieje kilka sytuacji, w których rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej nie jest możliwe bez uzyskania zgody pracodawcy. O pozwolenie na podjęcie dodatkowej aktywności zarobkowej muszą poprosić urzędnicy administracji państwowej i samorządowej. Pracodawca ma prawo nie udzielić zgody, jeśli stwierdzi, że taka działalność może stanowić zagrożenie dla jego interesu lub nie licuje z powagą sprawowanej funkcji urzędnika państwowego.

Rozliczanie podatków

Tak jak w przypadku umowy o pracę, tak i w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej konieczne jest odprowadzanie podatków, choć na nieco innych zasadach.

Dochody uzyskane w oparciu o umowę o pracę podlegają zasadom ogólnym. Prowadząc własną działalność gospodarczą, możesz rozliczać się zgodnie z tymi samymi regułami lub wybrać jedną z alternatyw:

  • Podatek liniowy niezależnie od wysokości dochodu, jest on opodatkowany taką samą stawką 19%.

  • Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych płacony od uzyskanego przychodu, bez pomniejszania go o koszty jego uzyskania.

  • Karta podatkowa stała kwota podatku niezależna od wartości uzyskanych przychodów.

Warto zaznaczyć, że zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osob fizycznych podatek liniowy nie jest dostępny dla osób, które w ramach własnej działalności będą świadczyć usługi na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy w tym samym roku, w którym świadczyły na jego rzecz usługi o tym samym charakterze na podstawie umowy o pracę.

Co ze składkami ZUS?

Kiedy pracujesz na etacie, Twoje ubezpieczenie społeczne opłaca pracodawca. Nie istnieje obowiązek podwójnego odprowadzania składek, pod warunkiem, że wynagrodzenie w oparciu o umowę o pracę jest równe lub wyższe niż obowiązująca płaca minimalna.

ZUS trzeba oczywiście opłacać samodzielnie, jeśli własna firma jest jedynym źródłem dochodu. Można jednak liczyć na całkowite zwolnienie z płacenia składki emerytalnej przez 6 pierwszych miesięcy oraz oskładkowanie wg zasad preferencyjnych - przez dodatkowe 2 lata, kiedy to płaci się obniżoną składkę emerytalną. Musisz jednak spełnić następujące kryteria:

  • Jest to pierwsza działalność gospodarcza lub od prowadzenia ostatniej minęło co najmniej 60 miesięcy.

  • Nie świadczysz usług na rzecz byłego pracodawcy w bieżącym lub poprzednim roku.

Z preferencyjnych składek nie mogą skorzystać także osoby współpracujące przy prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej, wspólnicy spółek jawnych, komandytowych i partnerskich, spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz artyści i twórcy. Warto pamiętać, że okres opłacania pomniejszonych składek ZUS nie liczy się do czasu potrzebnego, aby otrzymać zasiłek dla bezrobotnych.

Własna firma i praca na etacie czy to się opłaca?

Praca na etacie i jednoczesne prowadzenie własnej działalności gospodarczej może być świetnym sposobem na obniżenie swoich miesięcznych kosztów dzięki zwolnieniu ze składek ZUS. Etat daje też duży komfort ze względu na stabilnosć zatrudnienia i gwarantowane wynagrodzenie. Możesz więc spokojnie zająć się rozwojem swojego przedsiębiorstwa i budowaniem własnej marki, co da Ci ogromną niezależność, swobodę i duże możliwości samorozwoju.

Czy są jakieś minusy takiego połączenia?

Prowadząc własną firmę i jednocześnie pracując na etacie, ma się znacznie mniej wolnego czasu. Zwykle po powrocie z pracy do domu trzeba się zająć sprawami własnej działalności. Często poświęca się także weekendy czy nawet święta tak może być zwłaszcza na początku, gdy dopiero wchodzisz na rynek i chcesz się wyróżnić na tle innych firm z tej samej branży.

Kiedy pracujesz na etacie, otrzymujesz wynagrodzenie za wszystkie dni ustawowo wolne i urlopy. Jako właściciel przedsiębiorstwa nie możesz liczyć na ten luksus. Płatny urlop jest możliwy tylko wtedy, gdy będziesz zatrudniać pracowników, którzy w czasie Twojego wypoczynku będą pracować.

Stajesz się swoim szefem, a więc musisz dbać o organizację pracy zlecenia od klientów, marketing czy księgowość firmy będą w pełni zależne od Ciebie. Samodzielnie musisz zajmować się wszystkimi formalnościami i podziałem obowiązków pomiędzy ewentualnych podwykonawców. To, jak firma będzie funkcjonować i czy będziesz w stanie pozwolić sobie na bezpłatny urlop, zależy wyłącznie od Ciebie.

Na co jeszcze zwrócić uwagę, zakładając własną firmę i jednocześnie pracując na etacie?

Zakładając własną firmę, dobrze jest dokonać analizy rynku. Sprawdź, jakie są ceny za takie same lub podobne usługi w okolicy i czy istnieje duże zainteresowanie ze strony klientów na tego typu świadczenia. Zastanów się, czy Twoje oczekiwania płacowe mają szansę się ziścić i czy w ogóle jesteś w stanie pogodzić prowadzenie własnej działalności z pracą na etacie. Takie przedsięwzięcie wymaga dużej odpowiedzialności, pewności siebie, szybkiego podejmowania decyzji oraz odpowiednich umiejętności interpersonalnych. Pamiętaj, że prowadząc własną firmę i zatrudniając pracowników, odpowiadasz nie tylko za siebie, ale także za innych.

Podsumowanie

Umowa o pracę i działalność gospodarcza mogą funkcjonować razem, jednak ich połączenie wymaga dużego zaangażowania. Oprócz oczywistych trudności wiąże się ono jednak z niewątpliwymi korzyściami. Jeśli cechujesz się dużą determinacją, to istnieje spora szansa, że uda Ci się pogodzić obie formy i osiągniesz sukces w biznesie. Powodzenia!

Odkryj więcej artykułów

  • Jak zostać psychologiem dziecięcym – porady
  • Jak zostać stewardesą lub stewardem?
  • Praca w kadrach – jak zacząć?
  • Co robi fryzjer? Przewodnik po usługach fryzjerskich
  • Wykształcenie pracownika socjalnego
  • Jak zostać chiropraktykiem?
  • Czy warto studiować zarządzanie?
  • Jak zostać copywriterem?
  • Brukarz – co robi, kto i jak może nim zostać?
  • Praca po znajomości
  • Co robi pracownik socjalny?
  • Kim jest i czym zajmuje się kuśnierz?