Jak zostać tłumaczem przysięgłym?

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Zaktualizowano 7 lutego 2023

Opublikowano 30 września 2021

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Marzysz o tym, by zostać tłumaczem przysięgłym i zastanawiasz się jak tego dokonać? W naszym kraju konieczne jest spełnienie kilku warunków, o których przeczytasz w niniejszym artykule. Mamy nadzieję, że będzie on dla Ciebie wsparciem i pomoże dokonać właściwego wyboru.

Kim jest tłumacz przysięgły?

Tłumacz przysięgły to tłumacz zaprzysiężony przez ministra sprawiedliwości. Kandydat, który zdał egzamin, składa przed ministrem uroczyste ślubowanie. Tłumacz przysięgły jest w Polsce zawodem zaufania publicznego funkcjonującym w oparciu o ustawę z 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz.U.2019.1326 t.j. z dnia 17 lipca 2019 r.). Każdy kto zostanie tłumaczem przysięgłym zostaje wpisany na ogólnopolską listę tłumaczy przysięgłych i otrzymuje stosowną pieczęć.

Jakie cechy musi posiadać kandydat na tłumacza przysięgłego?

Tłumacz przysięgły musi posiadać wysokie kwalifikacje. To on, za pomocą swojego podpisu i pieczęci, poświadcza tłumaczenia oraz uwierzytelnia obcojęzyczne odpisy dokumentów. Bierze tym samym na siebie pełną odpowiedzialność prawną za ich najwyższą jakość. Jeśli w wyniku błędów popełnionych przez tłumacza klient zostanie narażony na straty finansowe lub moralne, może ubiegać się o odszkodowanie.

Tłumacz przysięgły musi nie tylko doskonale władać językiem, na który tłumaczy, ale również językiem polskim. Konieczna jest doskonała znajomość zasad pisowni, bogate słownictwo oraz dobra pamięć i chęć ciągłego rozwoju. Język ewoluuje, więc niezbędne jest stałe uzupełnianie kwalifikacji. Przydatna jest również dobra organizacja pracy, staranność, cierpliwość, drobiazgowość i opanowanie. W zawodzie tłumacza pośpiech i chaos jest niewskazany. Nawet pozornie niewielkie błędy mogą spowodować lawinę negatywnych konsekwencji.

Ważne jest, aby tłumacz przysięgły posiadał wiedzę z zakresu języka prawnego i administracyjnego, ponieważ jego podstawowym zadaniem jest tłumaczenie dokumentów wykorzystywanych w kontaktach z organami państwowymi.

Zobacz także: Rozmowa kwalifikacyjna tłumacza

Kto może zostać tłumaczem przysięgłym?

Do roku 2011 zostanie tłumaczem przysięgłym wymagało tytułu magistra uzyskanego na uczelni filologicznej w zakresie danego języka. Drugim sposobem było ukończenie dowolnej uczelni wyższej oraz uzupełnienie edukacji o filologiczne studia podyplomowe z zakresu tłumaczeń w danym języku. Przepisy te zostały zniesione w roku 2015. Obecnie aby uzyskać tytuł tłumacza przysięgłego wystarczy ukończyć jakiekolwiek studia wyższe, nawet na poziomie licencjatu, i zdać egzamin państwowy.

Do egzaminu państwowego może przystąpić każdy absolwent uczelni wyższej, który:

  • posiada obywatelstwo polskie lub obywatelstwo dowolnego kraju członkowskiego UE, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, Konfederacji Szwajcarskiej lub, na zasadach wzajemności, obywatelstwo innego państwa;

  • biegle posługuje się językiem polskim;

  • posiada doskonałą znajomość wybranego języka obcego;

  • ma pełną zdolność do czynności prawnych;

  • nie był karany za przestępstwo umyślne, przestępstwo skarbowe lub za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu obrotu gospodarczego.

Jak przystąpić do egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Egzamin na tłumacza przysięgłego jest egzaminem zawodowym. Aby do niego przystąpić, należy w pierwszej kolejności złożyć wniosek o wyznaczenie terminu egzaminu. Wzór wniosku można znaleźć na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości w zakładce Formularze. Starannie wypełniony wniosek trzeba wysłać na adres:

Ministerstwo Sprawiedliwości Departament Zawodów Prawniczych Wydział Tłumaczy Przysięgłych Al. Ujazdowskie 11 00-950 Warszawa skr. poczt. 33

Do wniosku nie trzeba dołączać żadnych dodatkowych dokumentów. Co ciekawe, nikt nie sprawdza czy przed przystąpieniem do egzaminu spełniamy wszystkie warunki uprawniające nas do uzyskania tytułu tłumacza przysięgłego. Oznacza to zatem, że możemy przystąpić do egzaminu, a dopiero potem ukończyć studia wyższe lub uzyskać obywatelstwo. Niemniej jednak wpis na listę tłumaczy przysięgłych, czyli uzyskanie prawa do wykonywania zawodu, nastąpi dopiero po przedstawieniu dowodu spełnienia wszystkich warunków.

Termin egzaminu zależy od liczby złożonych wniosków, ale będzie wyznaczony nie później niż do roku czasu od momentu złożenia wniosku. Informację o konkretnej dacie otrzymamy pisemnie, na 21 dni przed egzaminem lub szybciej.

Ile kosztuje egzamin na tłumacza przysięgłego?

Koszt egzaminu wynosi 800 zł. Uiszczenie opłaty jest konieczne po otrzymaniu pisma potwierdzającego termin egzaminu. Wpłaty dokonujemy przelewem na konto:

Ministerstwo Sprawiedliwości Biuro Dyrektora Generalnego 00-950 Warszawa, Al. Ujazdowskie 11 NBP O/O Warszawa 77 1010 1010 0400 1922 3100 0000

z dopiskiem „za egzamin na tłumacza przysięgłego”.

Jak przebiega egzamin?

Egzamin składa się z dwóch głównych etapów. Część pierwsza to trwający 4 godziny egzamin pisemny, w czasie którego kandydaci muszą przetłumaczyć 2 teksty z języka polskiego na wybrany język obcy oraz 2 teksty z języka obcego na język polski.

Jeśli część pisemna zakończyła się sukcesem, kolej na część drugą. Odbywa się ona nie wcześniej niż siedem dni po etapie pierwszym. Część druga polega na ustnym tłumaczeniu metodą konsekutywną i a vista. W tej części kandydat otrzymuje do przetłumaczenia 4 teksty, po dwa na każdą metodę. Dwa z tekstów zawsze są pismem prawniczym, sądowym lub urzędowym. Pozostałe teksty mogą mieć charakter urzędowy, ale nie muszą. Często są to teksty użytkowe. W metodzie a vista kandydat otrzymuje teksty bezpośrednio przed tłumaczeniem. W praktyce oznacza to, że dostajesz kartkę z obcojęzycznymi treściami, czytasz i na bieżąco tłumaczysz treści ustnie z języka obcego na język polski. W metodzie konsekutywnej słuchasz wypowiedzi egzaminatora lub nagrania, czekasz na przerwę, a kiedy ona nastąpi – tłumaczysz treści z języka polskiego na język obcy.

Na wyniki przyjdzie nam poczekać kilka tygodni.

Jak przygotować się do egzaminu na tłumacza przysięgłego?

Przygotowanie do egzaminu na tłumacza przysięgłego jest niezwykle wymagające. Tu nie ma drogi na skróty. Trzeba solidnie zabrać się do pracy. Przysłowie „bez pracy nie ma kołaczy” pasuje do tej sytuacji jak ulał. Urok osobisty nie pomoże, ocenie poddawane są faktyczne kompetencje językowe kandydata, co właściwie jest dobrą wiadomością i daje nadzieję na sprawiedliwą i rzetelną ocenę przebiegu egzaminu.

Bardzo ważne jest dobre i wszechstronne zapoznanie się z terminologią prawniczą stosowaną w pismach urzędowych, bo właśnie z takimi będzie musiał zmierzyć się kandydat.

Na co zwrócić szczególną uwagę?

Od samego początku przygotowań warto ćwiczyć wykonywanie tłumaczeń ustnych na równi z tłumaczeniami pisemnymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na tłumaczenie metodą a vista oraz metodą konsekutywną. Właśnie te dwa rodzaje tłumaczeń występują na egzaminie ustnym. Nie czekaj z ćwiczeniami, aż zdasz egzamin pisemny. Wtedy będzie już za późno. Ćwicz od pierwszego dnia swoich przygotowań. Dzięki temu będziesz czuć się znacznie pewniej w czasie egzaminu, a wtedy łatwiej o dobrą dykcję oraz płynność wypowiedzi. Egzaminatorzy zwracają na to uwagę.

Jeśli nie wiesz, w jaki sposób zorganizować swoje przygotowania, dobrym pomysłem może być zapisanie się na kurs przygotowujący do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Pomoże Ci to usystematyzować pracę i zmotywuje do regularności. Pod okiem specjalistów zdobędziesz wiedzę i podszlifujesz swoje umiejętności.

Z jakich pomocy można skorzystać?

Na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości znajdziesz sporo pomocnych materiałów dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych. Są tam między innymi przykładowe testy egzaminacyjne oraz spis przydatnej literatury.

Na rynku pojawiło się wiele publikacji książkowych wspierających przygotowania do egzaminu na tłumacza przysięgłego. Nie kupuj jednak wszystkiego naraz. Na początek wybierz jedną lub dwie pozycje i na nich się skup. Jeśli jesteś molem książkowym i lubisz czytać, uzupełnisz swoją biblioteczkę, jak już zapoznasz się z posiadanymi pozycjami. Jeśli wolisz uczyć się poprzez interakcję z drugim człowiekiem, to ponownie polecamy udział w specjalnym kursie przygotowującym.

Warto również nagrywać swoje tłumaczenia, a potem je odsłuchiwać i analizować. Dzięki temu usłyszysz, jak brzmisz, będziesz w stanie wyłapać ewentualne błędy i zbudujesz bazę do pracy nad podnoszeniem swoich umiejętności.

Czym zajmuje się tłumacz przysięgły?

Dzisiejszy świat stał się globalną wioską. Kwitnie gospodarka międzynarodowa, podróżujemy po całym świecie, przeprowadzamy się z jednego kraju do drugiego, pracujemy w wielu miejscach na ziemi i korzystamy w tych miejscach z urzędów czy pomocy służb medycznych. W związku z tym coraz częściej wymaga się od nas przedstawienia dokumentów, których oryginały nie są sporządzone w języku urzędowym danego miejsca. Tutaj z pomocą przychodzi tłumacz przysięgły, który w sposób urzędowy przetłumaczy i poświadczy zgodność tłumaczenia naszych dokumentów z oryginałem.

Osoba, która już przeszła długą i skomplikowaną drogę pozwalającą uzyskać upragniony tytuł tłumacza przysięgłego, wykonuje szereg zadań. Podstawowym jest wykonywanie na zlecenie tłumaczeń dokumentów, które następnie przedkładane są w urzędach i przed organami państwowymi. Wielu tłumaczy wykonuje także zlecenia tłumaczeń prywatnych. Są również tacy, którzy działają wyłącznie w sektorze prywatnym. Tłumacz przysięgły zajmuje się głównie tłumaczeniem dokumentów lub uwierzytelnianiem ich odpisów. Poza tłumaczeniami pisemnymi może również wykonywać tłumaczenia ustne. Dobrym przykładem jest tutaj tłumaczenie podczas przesłuchiwania obcokrajowca na policji czy w czasie rozprawy sądowej.

Jakie dokumenty są najczęściej tłumaczone?

W ręce tłumacza przysięgłego najczęściej trafiają:

  • akty notarialne;

  • dokumenty samochodowe;

  • umowy;

  • patenty;

  • pełnomocnictwa;

  • dokumenty księgowe;

  • sprawozdania.

Na jakie zarobki może liczyć tłumacz przysięgły?

W przypadku tłumaczeń wykonywanych na rzecz organów państwowych stawki są rozpisane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24.01.2005 r. Zgodnie z nowelizacją tego aktu prawnego z 2019 r., stawki za sporządzenie strony tłumaczenia poświadczonego kształtują się w następujący sposób:

  • z języka angielskiego, niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego – 34,50 zł,

  • z innego języka europejskiego i z języka łacińskiego – 37,16 zł,

  • z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem łacińskim – 45,11 zł,

  • z języka pozaeuropejskiego posługującego się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 50,42 zł.

  • na język angielski, niemiecki, francuski i rosyjski – 45,11 zł,

  • na inny język europejski i na język łaciński – 53,07 zł,

  • na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem łacińskim – 61,04 zł,

  • na język pozaeuropejski posługujący się alfabetem niełacińskim lub ideogramami – 74,31 zł.

W przypadku działalności na rzecz prywatnych zleceniodawców, tłumacz przysięgły ma wolną rękę w kwestii ustalania wysokości stawki za stronę. Wysokość opłat różni się w zależności od wielu czynników. Istotny jest tutaj rodzaj dokumentu, termin, doświadczenie, lokalizacja i język, z którym mamy do czynienia. Zazwyczaj jest tak, że im rzadszy język, tym droższa będzie usługa.

Jak rozliczać tłumaczenia?

Podstawową jednostką rozliczeniową w pracy tłumacza przysięgłego jest strona rozliczeniowa. Zakłada się, że w przypadku tłumaczeń prywatnych strona rozliczeniowa składa się z 1500–1800 zzs. Zzs rozumiemy tutaj jako znaki ze spacjami, czyli znakiem jest każdy element, nawet spacja. W przypadku tłumaczeń na rzecz organów państwowych liczba zzs na stronę jest ściśle określona i wynosi 1125 zzs.

Portal wynagrodzenia.pl podaje, że średnie miesięczne zarobki tłumacza w Polsce wynoszą 5740 zł.

Ostateczne zarobki miesięczne mogą być znacznie wyższe i jeszcze bardziej satysfakcjonujące.

*Przedstawione zarobki odzwierciedlają dane dostępne w momencie tworzenia artykułu.

Odkryj więcej artykułów

  • Jak zostać technikiem farmacji?
  • Jak zostać dziennikarzem sportowym? 4 kroki do sukcesu
  • Praca w USA dla Polaków
  • Jak zostać grafologiem?
  • Kto to jest patolog?
  • Jak odpowiedzieć na ofertę pracy?
  • Jak zdobyć uprawnienia spawalnicze?
  • Jakie są wymagania agencji modelingowych?
  • Jak zostać audytorem wewnętrznym: kompetencje i obowiązki
  • Zawody związane z psami – 11 propozycji pracy dla psiarzy
  • Czym zajmuje się grafik komputerowy? 6 popularnych stanowisk
  • Jak zostać agentem nieruchomości?