Jak zostać strażakiem? Kwalifikacje niezbędne do pracy

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 25 lipca 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Zastanawiasz się, jak zostać strażakiem? W naszym artykule znajdziesz aktualną wiedzę na temat prowadzonych rekrutacji i stopni służbowych. Poznasz również dwie dostępne ścieżki kariery, od których możesz rozpocząć swoje starania o pracę w Państwowej Straży Pożarnej (PSP).

Kim jest strażak?

Strażak to osoba pełniąca służbę w straży pożarnej. W niektórych państwach, w tym Polsce, strażacy mogą pełnić służbę zawodową – np. w PSP czy strażach zakładowych. Istnieje też możliwość pełnienia tej funkcji w ramach wolontariatu w Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP).

Jak zostać strażakiem?

Aby zostać strażakiem, należy złożyć podanie do szkoły aspiranckiej (lub odpowiedzieć na ogłoszenie PSP), przejść przez procedurę kwalifikacyjną oraz spełnić wymogi, m.in. o niekaralności, zdolności do pełnienia służby, a także zaliczyć testy sprawnościowe.

Jak wygląda dokładna ścieżka rekrutacji?

1. Wymagania dot. kandydatów

Niezależnie od wyboru rodzaju służby, kandydat lub kandydatka musi spełniać warunki zapisane w Ustawie z dnia 24 sierpnia o PSP, czyli:

  • mieć obywatelstwo polskie,

  • korzystać z pełni praw publicznych,

  • mieć co najmniej wykształcenie średnie,

  • nie mieć przeciwwskazań do pełnienia służby (pod względem fizycznym i psychicznym),

  • mieć uregulowany stosunek do służby wojskowej (dot. tylko mężczyzn).

Nabór na stanowisko zaczyna się w chwili publikacji informacji o postępowaniu kwalifikacyjnym.

2. Złożenie podania i niezbędnych dokumentów

Jak zostać strażakiem zawodowym? Karierę można zacząć od służby kandydackiej. Cały jej proces rozpoczyna się od złożenia dokumentów do jednej ze szkół aspiranckich w Częstochowie, Poznaniu czy Krakowie lub do oficerskiej Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie.

3. Obowiązkowe oraz opcjonalne testy sprawnościowe

Kolejnym krokiem w rekrutacji do służby kandydackiej jest weryfikacja złożonej dokumentacji. Po ustaleniu liczby punktów zdobytych przez kandydatów i kandydatki (brana pod uwagę tutaj jest głównie matura) przechodzi się do testu sprawności fizycznej, którego zaliczenie wymaga dobrej kondycji fizycznej, siły i sprawności.

W zakres obowiązkowego testu sprawnościowego wchodzą: podciąganie się na drążku, bieg po kopercie oraz beep test, czyli próba wydolnościowa. Na listę wstępnie zakwalifikowanych trafiają osoby, które będą miały dobre wyniki we wszystkich wymienionych konkurencjach.

4. Badania lekarskie MSWiA

Aby ostatecznie potwierdzić rozpoczęcie nauki w szkole aspiranckiej lub oficerskiej, trzeba jeszcze przejść przez badanie lekarskie MSWiA. W rozporządzeniu określone zostały choroby, które wykluczają kandydatów z możliwości rozpoczęcia służby w Straży Pożarnej (np. wada wzroku większa niż 0,5 dioptrii, nadwaga, obrzęk limfatyczny znacznie upośledzający sprawność, przepuklina mózgu, obustronny niedosłuch, zaburzenia równowagi, wyraźny oczopląs, torbiele jamy ustnej upośledzające połykanie i mowę czy wady mowy upośledzające zdolność porozumiewania się).

5. Staż lub praca na stanowisku młodszego aspiranta lub młodszego kapitana

Po ukończeniu szkoły aspiranckiej oraz zdaniu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, absolwent lub absolwentka otrzymuje tytuł technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta.

Osoby kończące Szkołę Główną Służby Pożarniczej w Warszawie mianowane są na młodszego kapitana, uzyskując tytuł inżyniera.

Po ukończeniu edukacji absolwenci i absolwentki kierowani są do pracy w jednostkach PSP na terenie całego kraju.

Alternatywnie: służba przygotowawcza

Strażakiem możesz zostać również poprzez ukończenie służby przygotowawczej. Komendant wojewódzki, powiatowy lub kierownik jednostki organizacyjnej PSP ogłasza nabór do służby przygotowawczej, zgodnie z aktualnym zapotrzebowaniem. Wszelkie informacje związane z rekrutacją są podane w ogłoszeniu opublikowanym przez daną jednostkę. Od momentu poinformowania o naborze do służby przygotowawczej, kandydaci mają co najmniej 14 dni na złożenie kompletu dokumentów. Oto jak wyglądają poszczególne etapy procesu rekrutacyjnego:

  • ocena złożonych dokumentów związanych z postępowaniem kwalifikacyjnym (podanie o przyjęcie do służby, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych);

  • test sprawności fizycznej (drążek, bieg po kopercie, beep test);

  • opcjonalny test na akrofobię (wejście i zejście po 20 m drabinie ustawionej pod kątem 75 stopni);

  • opcjonalny test z pływania (50 m stylem dowolnym czasie maksymalnie 90 sekund);

  • opcjonalny test wiedzy (trwający 25 minut: wymagane minimum 11 prawidłowych odpowiedzi na 20 pytań zamkniętych);

  • złożenie kopii dokumentów potwierdzających wykształcenie, wyszkolenie lub umiejętności (punkty uzyskuje się za uprawnienia, kwalifikacje i wykształcenie, a także udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych w OSP lub udział w ćwiczeniach organizowanych przez PSP);

  • rozmowa kwalifikacyjna;

  • badania lekarskie i psychologiczne w komisji rejonowej MSWiA;

  • przyjęcie do służby przygotowawczej i odbycie kursu podstawowego w zawodzie strażaka.

Przez trzy lata po przyjęciu do służby przygotowawczej strażak odbywa staż (w czas jego trwania wlicza się kurs podstawowy). Istnieje możliwość jego skrócenia w przypadku szczególnych osiągnięć. Po ukończeniu tego okresu z pozytywną opinią, strażak zostaje mianowany do służby stałej.

Stopnie awansu w Straży Pożarnej

W PSP jest 19 stopni służbowych, rozdzielonych na cztery korpusy. Zwyczajowo nadawanie stopnia służbowego strażakom następuje w Dniu Strażaka (Dzień św. Floriana, 4 maja). W szczególnie uzasadnionych przypadkach termin ten może ulec zmianie. Wyjątkiem jest otrzymanie pierwszego stopnia, który jest przyznawany w dniu podpisania umowy o pracę.

Korpus szeregowy

Wyróżnia się w nim dwa stopnie: strażak oraz starszy strażak. Są one nadawane przez przełożonego uprawnionego do mianowana, czyli najczęściej komendanta wojewódzkiego.

Ważne jest, by osoba zatrudniona zyskała niezbędne umiejętności i kwalifikacje do awansu, który może uzyskać najwcześniej po przesłużeniu roku jako strażak i starszy strażak.

Korpus podoficerów

Zaczynając od najniższego, w korpusie podoficerów strażacy otrzymują następujące stopnie awansu zawodowego: sekcyjni, starsi sekcyjni, młodsi ogniomistrzowie, ogniomistrzowie i starsi ogniomistrzowie.

Awanse mogą nastąpić nie wcześniej niż po przesłużeniu 2 lat (jako strażak sekcyjny czy starszy sekcyjny) oraz po 3 latach (jako młodszy ogniomistrz czy ogniomistrz).

Korpus aspirantów

W tym korpusie wyróżnia się takie stopnie jak: młodszy aspirant, aspirant, starszy aspirant i aspirant sztabowy. Pierwszy z nich nadany zostaje osobie, która w ramach służby strażackiej kandydackiej uzyskała tytuł zawodowy technika pożarnictwa. Może on zostać nadany przez ministra spraw wewnętrznych na wniosek Komendanta Głównego PSP.
Nadanie wyższego stopnia nie może nastąpić szybciej niż po upływie 3 lat na stanowisku młodszego aspiranta oraz 5 lat dla aspiranta i starszego aspiranta.

Korpus oficerów

W tym korpusie wyróżnia się takie stopnie jak: młodszy kapitan, starszy kapitan, młodszy brygadier, brygadier, starszy brygadier, nadbrygadier oraz generał brygadier.

Pierwszy stopień oficerski nadawany jest absolwentom i absolwentkom SGSP oraz osobom, które mają wykształcenie wyższe i przeszły przeszkolenie zawodowe w SGSP lub mają tytuł zawodowy technika pożarnictwa.

Awanse mogą nastąpić po odbyciu służby jako:

  • młodszy kapitan – po upływie 3 lat,

  • kapitan i starszy brygadier – po 4 latach,

  • starszy kapitan, młodszy brygadier oraz brygadier – po 5 latach.

Na wniosek Komendanta Głównego PSP minister spraw wewnętrznych nadaje tytuły w korpusie oficerów, z wyjątkiem stopni nadbrygadiera i generała brygadiera. Zostają one nadane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

PSP a OSP

Państwowa Straż Pożarna jest formacją zawodową. Osoby pracujące jako strażacy zawodowi pełnią służbę trwającą 24 godziny i mają zapewnione wynagrodzenie w formie stałej stawki miesięcznej.

Ochotnicza Straż Pożarna to zespół ochotników i ochotniczek, działający jako organizacja społeczna. Strażacy OPS mają profesjonalne umundurowanie i odpowiedni sprzęt, aby brać udział w akcjach ratowniczych. Funkcjonują na podstawie prawa o stowarzyszeniach i własnego statutu.

Ochotnicza Straż Pożarna wyjeżdża z jednostki tylko w przypadku prowadzenia akcji ratunkowej, dlatego zapłata za pracę ma formę ekwiwalentu zależnego od czasu trwania akcji. OSP jest nastawiona nie tylko na działania ratownicze, ale również rozwój społeczności lokalnej, dzięki prowadzeniu działalności kulturalnej. Do jej zadań należy informowanie mieszkańców o zagrożeniach pożarowych czy ekologicznych. Praca jednostek ochotniczych straży pożarnych jest kontrolowana przez zawodowych strażaków.

Wiesz już, jak zostać strażakiem zawodowym. Nie wystarczy tylko dobra kondycja fizyczna – liczy się również ścisły umysł. Matura z matematyki i języka obcego są obowiązkowe. Do tego liczą się punkty za zdaną maturę z informatyki, fizyki, chemii czy biologii. Do służby kandydackiej można się dostać przed ukończeniem 25 roku życia. Jest to zawód dla osób odpowiedzialnych, dyspozycyjnych i odważnych.

Odkryj więcej artykułów