Jak zostać księgowym – praktyczny poradnik

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 30 września 2021

W skład zespołu redakcyjnego Indeed wchodzą różni i utalentowani autorzy, analitycy eksperci. Wykorzystują oni dane Indeed, aby dostarczać użyteczne wskazówki, które pomagają w rozwoju kariery.

Mogłoby się wydawać, że odpowiedź na pytanie, jak zostać księgowym jest banalna, a sama wątpliwość nie powinna w ogóle się pojawić. Przecież praca jest prosta — trochę liczenia, fakturowanie, ale to wszystko i tak robi program, czyż nie? Absolutnie nie! Praca księgowego jest zajęciem wymagającym odpowiednich kwalifikacji i niosącym ze sobą sporą odpowiedzialność. Jeśli jesteś ciekaw, jak zostać księgowym, zapraszamy do lektury — rozwiejemy wszelkie wątpliwości.

Czym zajmuje się księgowy?

Na barkach księgowego spoczywa wiele obowiązków, które różnią się w zależności od wielkości firmy, branży, w jakiej działa, a także jego doświadczenia, umiejętności i kwalifikacji. Jeśli zdecydujesz się na pracę w księgowości, do Twoich codziennych obowiązków może należeć wypełnianie dokumentów finansowych, tworzenie raportów (również raportów okresowych), przygotowywanie sprawozdań finansowych, współpraca z audytorami oraz zewnętrznymi instytucjami, takimi jak ZUS czy Urząd Skarbowy, weryfikacja i księgowanie faktur oraz przygotowywanie przelewów bankowych. Są to najczęstsze z zadań wykonywanych przez młodszych i samodzielnych księgowych.

Awans na stanowisko głównego księgowego rozszerzy zakres Twoich obowiązków, do których dołączy sprawowanie pieczy nad sprawozdaniami z przeprowadzanych w firmie operacji finansowych, wstępna kontrola i prowadzenie rachunkowości działalności. Najwyższe stanowisko, czyli posada dyrektora finansowego, uczyni Cię jedną z najważniejszych osób w firmie. Osoby je piastujące są odpowiedzialne za zarządzanie środkami finansowymi, fuzje i przejęcia.

Zdobycie dodatkowego tytułu biegłego rewidenta pozwoli Ci kompleksowo zajmować się obsługą rachunkową przedsiębiorstwa. Zdanie egzaminu jest potwierdzeniem Twoich umiejętności w zakresie analizowania finansów — nawet największych przedsiębiorstw.

Gdzie pracują księgowi?

Księgowi są potrzebni wszędzie i znajdą zatrudnienie w każdej branży. Zauważ, że każda firma, czy to międzynarodowa korporacja, czy niewielki sklep osiedlowy potrzebuje księgowego (lub księgowych). Bez osób znających się na rachunkowości nie może poprawnie funkcjonować żadna działalność, organizacja (również charytatywna), czy spółka. Księgowi potrzebni są w szpitalach, szkołach, samorządach, sklepach, kancelariach, salonach fryzjerskich i restauracjach. Znajdą zatrudnienie również u osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą – pielęgniarek, lekarzy czy kosmetyczek, dlatego jeśli zdecydujesz się na tę ścieżkę rozwoju, nie musisz się bać o brak miejsc pracy.

Jak zostać księgowym — krok po kroku

Istnieją różne ścieżki edukacji, które możesz obrać, zanim będziesz mógł nazywać się księgowym. Obecnie do pełnienia tej funkcji nie jest Ci potrzebny dyplom ukończenia studiów, aczkolwiek, jeżeli planujesz piąć się po szczeblach kariery, może okazać się niezwykle pomocny.

W swojej pracy księgowi wykonują niezwykle zróżnicowane czynności, dlatego równie różnorodna jest droga do uzyskania tego tytułu. Podstawowym i koniecznym do podjęcia pracy lub uczestnictwa w kursach i szkoleniach warunkiem jest posiadanie średniego wykształcenia.

Wykształcenie średnie — możliwości i szanse rozwoju

Każda osoba, która posiada średnie wykształcenie, może rozpocząć swoją przygodę z pracą w księgowości. To zajęcie dostępne dla każdego, niezależnie od rodzaju ukończonej szkoły. Warto jednak zaznaczyć, że np. ukończenie klasy o profilu ekonomicznym może być przydatne w stawianiu pierwszych kroków w zawodzie.

Średnie wykształcenie pozwoli Ci na podjęcie pracy na stanowisku młodszego księgowego lub asystenta księgowego. Jeśli Twoja ambicja pozostanie niezaspokojona, musisz jednak uzupełnić edukację o wykształcenie wyższe lub odpowiednie certyfikaty.

Studenckie życie księgowych

Ukończenie studiów na kierunkach takich jak:

  • finanse i rachunkowość,

  • ekonomia,

  • zarządzanie (ze specjalizacją rachunkową),

  • ekonometria,

podniesie Twoje kompetencje i ułatwi dostęp do kariery w rachunkowości. Pamiętaj, że żaden z tych kierunków nie przygotuje Cię bezpośrednio do pracy księgowego. Zadaniem studiów jest dostarczenie ogólnej wiedzy, pewnej teoretycznej bazy, którą musisz uzupełnić o doświadczenie zawodowe. Warto już w trakcie studiów poszukać stażu w interesującej Cię branży, dzięki czemu wzbogacisz CV i zwiększysz swoje szanse na rynku pracy.

Studia nie powinny być ostatnim punktem Twojej edukacji — w końcu człowiek uczy się przez całe życie. Aby wzbogacić kwalifikacje, możesz się udać na studia podyplomowe lub kurs, po ukończeniu którego uzyskasz certyfikat potwierdzający Twoje umiejętności.

Morze certyfikatów

Certyfikaty, kursy i egzaminy — jednym dostarczają podstawową wiedzę o rachunkowości, dla innych są jedynie uzupełnieniem i potwierdzeniem posiadanych umiejętności. Możesz je wykonać w wielu miejscach, jednak warto wybrać renomowane instytucje. Posiadając dyplom ukończenia jednej z nich, otrzymujesz nie tylko stosowny do ścieżki edukacji tytuł, ale także żelazny dowód kompetencji i kwalifikacji.

Stowarzyszenie Księgowych w Polsce (SKwP)

SKwP daje możliwość uzyskania certyfikacji na czterech poziomach, zwanych również stopniami:

  • I stopień – księgowy,

  • II stopień – specjalista ds. rachunkowości,

  • II stopień – główny księgowy,

  • IV stopień – dyplomowany księgowy.

Szkolenie na każdym stopniu zakończone jest egzaminem, którego pozytywny wynik stanowi warunek zaliczenia danego poziomu i uzyskania odpowiadającego mu tytułu. Zdobywanie kolejnych certyfikatów, na coraz wyższych stopniach, wtajemniczy Cię w kolejne obszary wiedzy i rozbuduje Twoje kwalifikacje. Podczas szkoleń zdobędziesz wiedzę z:

  • rachunkowości finansowej,

  • podatków,

  • finansów,

  • kadr i płac,

  • rachunkowości zarządczej,

  • zarządzania i organizacji,

  • kontroli i audytu,

  • prawa i administracji,

  • zamówień publicznych.

Krajowa Izba Księgowych (KIK)

Szkolenie i certyfikacja w KIK opiera się na serii e-learningowych szkoleń. W trakcie nauki będziesz przystępować do testów cząstkowych, zwieńczających ukończenie omawianego tematu. Oprócz tego musisz uzyskać pozytywny wynik z testu generalnego i napisać pracę zaliczeniową na wybrany z dostępnych tematów. KIK, kształcąc swoich kursantów, przygotowuje ich do pracy na różnorodnych stanowiskach związanych z rachunkowością. Dostępne są kursy kształcące chętnych do pracy na stanowiskach takich jak:

  • główny księgowy,

  • specjalista ds. kadr i płac,

  • dyplomowany księgowy,

  • dyrektor finansowy,

  • kierownik biura rachunkowego,

  • samodzielny księgowy,

  • analityk kredytowy i analityk finansowy,

  • specjalista ds. rachunkowości zarządczej, inwestycyjnej i rachunkowości podatkowej,

  • specjalista ds. kontrolingu,

  • specjalista ds. płac w oświacie,

  • specjalista ds. rachunkowości,

  • audytor finansowy.

Nie są to jednak wszystkie z dostępnych szkoleń. Krajowa Izba Księgowych organizuje również kursy dla kandydatów na biegłych rewidentów oraz doradców podatkowych, a także kurs KRiR (Księga Przychodów i Rozchodów). Jeśli zaciekawiła Cię oferta KIK, pamiętaj o dokładnym sprawdzeniu warunków przystąpienia do kursu. Większość z dostępnych szkoleń nie wymaga od kursantów specjalistycznych umiejętności, czy wyższego wykształcenia, jednak niektóre z nich wymagają wcześniejszego ukończenia innego kursu. Aby lepiej to zobrazować, posłużymy się przykładem — warunkiem przystąpienia do kursu Dyplomowany Księgowy, jest posiadanie certyfikatu głównego księgowego. W ofercie KIK znajdują się zarówno kursy jednostopniowe (np. Analityk Finansowy), jak i wielostopniowe (np. Główny Księgowy). W przypadku kursu Główny Księgowy, aby zdobyć certyfikat i odpowiadający mu tytuł, należy ukończyć kurs I stopnia, II stopnia i kurs Główny Księgowy. Dopiero po sfinalizowaniu ostatniego z wymienionych szkoleń, kursant otrzymuje dyplom, certyfikat i tytuł głównego księgowego.

Egzamin Centralnej Informacji Księgowej (C.I.K.)

Organizowany przez C.I.K. egzamin jest niejako odpowiedzią na zniesienie przez Ministerstwo Finansów Certyfikatów Księgowego. Centralna Informacja Księgowa nie organizuje kursów i szkoleń, a jedynie egzamin, którego pozytywny wynik skutkuje przyznaniem Certyfikatu Księgowego C.I.K. Zainteresowani, korzystając z udostępnionego zakresu zagadnień, muszą się samodzielnie przygotować do przeprowadzanego zdalnie egzaminu. O Certyfikat C.I.K. może ubiegać się osoba, która:

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystania z pełni praw publicznych,

  • nie była karana za przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe oraz za czyn określony w rozdziale 9 Ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r.,

  • ukończyła minimum 2 lata studiów na kierunku rachunkowość, finanse, ekonomia, prawo, administracja lub zarządzanie, lub też ukończyła kurs/szkolenie związane z rachunkowością.

Czy księgowy to zawód przyszłości?

W duchu postępującej automatyzacji przyszłość wielu stanowisk stoi pod znakiem zapytania. Według Ogólnopolskiego Raportu Barometr Zawodów 2021 samodzielni księgowi nieprzerwanie od 2015 roku są zawodem deficytowym. Prognozuje się również, że już w 2021 roku w miastach wojewódzkich odczujemy braki wśród pracowników ds. rachunkowości i księgowości. W niektórych regionach niedobory są odczuwalne od lat.

Jeśli boisz się, że pewno dnia zastąpi Cię sztuczna inteligencja, a Twoje dotychczasowe stanowisko zostanie w 100% zautomatyzowane, uspokajamy — nie musisz się martwić o pracę. Oczywiście, o ile jesteś elastyczny i podążasz z duchem czasu. Jest niemal pewne, że księgowanie prostych operacji zostanie zautomatyzowane, nie oznacza to jednak redukcji etatów — wręcz przeciwnie. Automatyzację i wspieranie księgowości obserwujemy od wielu lat. Pracownicy korzystają z różnorodnych programów ułatwiających pracę, a mimo to zapotrzebowanie na specjalistów nie spada, a rośnie.

Bycie księgowym — czy to się opłaca?

Zaraz po pytaniu, jak zostać księgowym, pojawia się druga, niemniej ważna zagwozdka, dotycząca zarobków na różnych szczeblach kariery. Nie oszukujmy się — choć praca może sprawiać przyjemność, nikt nie chce pracować za darmo, a warunki finansowe są ważnym kryterium wyboru zawodu. Na wysokość zarobków w rachunkowości może wpływać kilka czynników, m.in. Twoje doświadczenie zawodowe, umiejętności i kwalifikacje, a także miasto i firma, w jakich pracujesz. W dużych miastach i rozbudowanych działalnościach księgowi zazwyczaj mogą liczyć na wyższe wynagrodzenie. Na pensję pozytywnie wpłynie również znajomość języków obcych.

Średnie wynagrodzenie młodszego księgowego kształtuje się na poziomie 3490 zł brutto, natomiast osoby z dłuższym stażem pracy — 4080 zł brutto. U głównego księgowego wynosi 5430 zł. Największą pensją szczycą się dyrektorzy finansowi, ponieważ mediana zarobków dla tego stanowiska to 15000 zł brutto. Pamiętaj jednak, że kwoty te są orientacyjne i silnie zależne od wyżej wymienionych czynników.

Wielkości podanych wynagrodzeń odzwierciedlają dane zaczerpnięte z indeed.com i wynagrodzenia.pl w czasie tworzenia tego artykułu.

Odkryj więcej artykułów

  • Jak zostać kierowcą ciężarówki?
  • Praca dla emeryta: jak ją znaleźć
  • Jak zostać wirusologiem?
  • Czym zajmuje się kadrowa - zakres obowiązków
  • Jak zostać instruktorem jazdy – wskazówki
  • Kim jest prokurator i czym się zajmuje?
  • Czym jest praca zdalna?
  • Brak pracy po studiach – co robić?
  • Jak znaleźć odpowiednią pracę?
  • Jak zostać prezenterem radiowym w pięciu krokach
  • Jak zdobyć uprawnienia na pojazdy uprzywilejowane?
  • Najbardziej płatne zawody humanistyczne