Jak zostać kryminologiem – poradnik kandydata

Autor: Zespół redakcyjny Indeed

Opublikowano 25 lipca 2022

Zespół redakcyjny Indeed to zróżnicowana grupa utalentowanych autorów, analityków i ekspertów, którzy na podstawie danych i analiz Indeed opracowują porady przydatne na ścieżce kariery zawodowej.

Kryminologia jest nauką zajmującą się sprawcami przestępstw, badaniem ich pobudek oraz warunkami społecznymi, w których doszło do przestępstwa. Praca na stanowisku z nią związanym wymaga szerokiego zakresu wiedzy z różnych dziedzin. Z naszego artykułu dowiesz się, jak zostać kryminologiem, jakie wymagania należy spełnić oraz jakie instytucje oferują zatrudnienie w zawodzie.

Czym zajmuje się kryminolog?

Kryminolog lub kryminolożka jest osobą, która profesjonalnie zajmuje się zjawiskiem przestępczości od strony naukowej. Szuka powodów dopuszczenia się zbrodni, jej podstaw i okoliczności, a także analizuje psychologiczne aspekty zbrodni oraz sylwetki przestępców.

Wykorzystując swoje doświadczenia oraz liczne badania, pomaga również zapobiegać popełnianiu wykroczeń w przyszłości. Kryminolog, dzięki szerokiej wiedzy z zakresu psychologii, socjologii, prawa czy medycyny, próbuje odpowiedzieć na takie pytania jak:

  • Co kierowało przestępcą?

  • Jakie były jego motywy?

  • W jaki sposób wybrał ofiarę?

  • Jaki wpływ miało na niego społeczeństwo, w którym przebywał?

  • Dlaczego dokonał zbrodni?

Warto podkreślić, że kryminologia i kryminalistyka to dwie odrębne dziedziny nauki, choć te pojęcia często są mylone. Technik kryminalistyki to osoba pracująca bezpośrednio na miejscu zbrodni, która zajmuje się zbieraniem materiału dowodowego, jak np. pobieranie odcisków palców. Natomiast kryminolog dokonuje analizy popełnionego czynu, głównie pod kątem psychologicznym.

Jak zostać kryminologiem?

Droga do objęcia tego stanowiska nie jest skomplikowana, choć z pewnością wymagająca. Najprostsza odpowiedź na pytanie, jak zostać kryminologiem, brzmi: trzeba przede wszystkim zdobyć odpowiednie wykształcenie.

1. Ukończ studia kierunkowe

Pierwszą z możliwości jest uzyskanie dyplomu uczelni wyższej na kierunku kryminologia. Do podjęcia pracy wystarcza już stopień licencjata, jednak w wielu miejscach, a szczególnie w instytucjach państwowych, zdecydowanie lepiej postrzegane jest ukończenie studiów II stopnia.

Druga możliwość to wybranie specjalizacji kryminologicznej podczas nauki na kierunku bezpieczeństwo wewnętrzne. W tym przypadku po obronie licencjatu także wskazane będzie podjęcie studiów magisterskich bezpośrednio związanych z kryminologią, ponieważ znacznie podnoszą one poziom kompetencji i dają większe szanse na rozwój kariery.

Istnieją również studia, które łączą w sobie kryminologię i kryminalistykę. Kształcąc się na takim kierunku, student lub studentka zdobywa dużo szersze kompetencje niż w przypadku jednej specjalizacji. Podczas zajęć można poznać techniki śledcze, sposoby oględzin miejsc zbrodni, ale również zagadnienia psychologiczne, a także te z zakresu zwalczania przestępstw i przeciwdziałania im oraz metody resocjalizacji w społeczeństwie.

2. Weź udział w kursie policyjnym

Ten punkt dotyczy osób, które chcą podjąć pracę w charakterze kryminologa w policji. W takiej sytuacji należy wziąć udział w standardowym procesie rekrutacji do służb mundurowych. Po jego pomyślnym przejściu oraz pozytywnej opinii komisji lekarskiej kandydat lub kandydatka przechodzi specjalistyczny kurs policyjny, który trwa 7 miesięcy.

Podstawowy kurs zawodowy odbywa się w systemie skoszarowanym, co oznacza, że kursant lub kursantka mieszka na terenie szkoły – przydział do danej szkoły jest ustalany odgórnie. Zgodnie z obowiązującym prawem po realizacji całego procesu szkoleniowego otrzymuje się przydział do służby przygotowawczej, która trwa trzy lata. Dopiero po jej odbyciu policjant lub policjantka otrzymuje mianowanie na stałe.

3. Zdobądź wiedzę psychologiczną

Aby pracować w bezpośrednim kontakcie z przestępcami, tworzyć ich psychologiczne profile czy prowadzić przesłuchania świadków oraz sprawców, niezbędne jest specjalistyczne wykształcenie z zakresu psychologii.

Choć na studiach kryminologicznych zdobywa się pewną dawkę teorii, może nie być ona wystarczająca do wykonywania tych czynności, dlatego dla kandydatów z planami na karierę w tym zakresie zalecane jest poszerzenie wiedzy i umiejętności praktycznych z tej dziedziny.

Z pewnością dobrym wyborem w takiej sytuacji będą kwalifikacyjne kursy zawodowe lub podjęcie studiów podyplomowych.

Wiedza kryminologa

Studia z zakresu kryminologii to kierunek interdyscyplinarny, po którego ukończeniu absolwent lub absolwentka ma szeroką wiedzę z wielu dziedzin. Na różnych uczelniach wyższych przedmioty mogą być inaczej nazwane i realizowane w odmienny sposób, jednak najczęściej spotykane podczas nauki są:

  • elementy prawa karnego i prawa wykroczeń,

  • identyfikacja zachowań przestępczych,

  • wybrane zagadnienia psychologii sądowej,

  • wiktymologia,

  • badania kryminalistyczne,

  • psychologia osobowości,

  • czynności procesowe.

Cechy dobrego kryminologa

Jak w wielu innych zawodach, tak i w wypadku kryminologii do wykonywania zawodu poza wykształceniem niezbędne są także określone cechy osobowości i umiejętności miękkie.

Zajęcie kryminologa wiąże się z koniecznością obcowania ze zbrodnią różnego rodzaju, czasem też w makabrycznym wydaniu. To sprawia, że należy dobrze przemyśleć wybór tej profesji, ponieważ nie każdy poradzi sobie z emocjami, które mogą się pojawiać w trakcie codziennej pracy.

Wśród istotnych na stanowisku cech można wymienić przede wszystkim:

  • analityczne myślenie,

  • dedukcję,

  • wysoką odporność psychiczną,

  • spostrzegawczość,

  • umiejętność wyciągania wniosków,

  • chęć przeciwdziałania przestępczości,

  • pewność siebie,

  • dociekliwość.

Miejsca pracy kryminologa

Przed kryminologiem stoi bardzo szeroki wybór ścieżek kariery. Jego wiedza i umiejętności praktyczne są cenione zarówno w instytucjach rządowych, jak i pozarządowych. Zatrudnienie w zawodzie można podjąć m.in. w:

  • służbach specjalnych (np. CBA oferuje pracę dla specjalistów przestępczości gospodarczej),

  • Służbie Więziennej,

  • Straży Granicznej,

  • wojsku,

  • sądach (np. jako kurator sądowy),

  • zakładach resocjalizacji,

  • agencjach detektywistycznych,

  • jednostkach zarządzania kryzysowego.

Można także skupić się na pracy naukowej i w jej ramach przeprowadzać badania, tworzyć analizy, raporty i statystyki dotyczące przestępczości, które są często wykorzystywane przez różnego rodzaju instytucje państwowe, np. sądy czy prokuraturę.

Wiele osób z wykształceniem kryminologicznym podejmuje pracę w laboratoriach badawczych, a często także w dziennikarstwie śledczym.

Obowiązki na stanowisku

Obowiązki kryminologa będą w dużej mierze zdeterminowane przez miejsce jego pracy. Wśród tych najbardziej uniwersalnych czynności można wymienić:

  • określanie rozmiarów przestępczości, jej dynamiki, struktury i zróżnicowania terytorialnego,

  • analizę przyczyn różnych rodzajów przestępstw i osobowości ich sprawców z uwzględnieniem wielu aspektów popełnienia czynów,

  • przesłuchiwanie podejrzanych oraz świadków,

  • prowadzenie działalności naukowej, publikowanie prac analitycznych, metodologicznych oraz raportów z badań,

  • sporządzanie analiz i ekspertyz kryminologicznych na potrzeby różnych instytucji,

  • wykorzystywanie wyników badań kryminologicznych do planowania środków prewencji,

  • współpraca z technikami kryminalistyki przy opracowywaniu profili psychologicznych przestępców,

  • określanie wpływu zaburzeń psychicznych, uzależnień oraz innych patologicznych zachowań na popełnianie przestępstw.

Praca kryminologa opiera się na jego interdyscyplinarnej wiedzy, którą wykorzystuje on do badania zjawiska przestępczości, rozwiązywania problemów z nią związanych, a także przeciwdziałania ich wystąpieniu w przyszłości. Zawód ten daje wiele możliwości rozwoju kariery oraz specjalizacji. Ponadto pozwala zarówno na emocjonującą pracę w centrum wydarzeń, np. w służbach mundurowych, jak i na objęcie dość statycznego stanowiska w instytucjach badawczych i laboratoriach.

Odkryj więcej artykułów

  • Kim jest i co robi merchandiser?
  • Jak zostać ochroniarzem – poradnik
  • Godziny nocne w pracy – kompendium wiedzy
  • Jak zostać stolarzem?
  • Kim jest i czym zajmuje się copywriter?
  • Na czym polega umowa-zlecenie?
  • Czym zajmuje się lutnik i jak nim zostać?
  • Praca ze zwierzętami – zawody dla miłośników czworonogów i innych stworzeń
  • Jak zostać architektem?
  • Obowiązki dyrektora przedszkola
  • Doula - kurs. Gdzie warto się wybrać?
  • Praca po psychologii – co możesz robić?